Күз қарап рахмет балалар
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
Тірі табиғат пен өлі табиғат туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері
- Тірі және өлі табиғат туралы ұғым қалыптастыру, тірі табиғат құбылыстарын түсіндіру.
- Шырша, қайың, емен, терек ағаштарын салыстырып, айырмашылықтарын анықтауға үйрету.
- Табиғатты аялауға және қорғауға тәрбиелеу.
Қажетті құрал-жабдықтар мен көрнекіліктер
Жеке суреттер
Шырша, қайың, емен, терек ағаштарының жеке суреттері.
Үлкен көрнекі сурет
Төрт ағаш бір суретте көрсетіледі; бұтақтары, діңі және жапырақтары бөлек дайындалады. Әр ағаштың жапырақтары сол ағаштың астына орналастырылады.
Сабақ барысы
1) Мотивациялық-қозғаушы кезең
Дидактикалық ойын: «Көрпені жама»Тәрбиешінің әрекеті
Таңертең пошташы белгісіз адамнан келген хаттарды әкеледі. Тәрбиеші әр балаға конверт таратып, ішін бірге ашуды ұсынады.
Конверттен геометриялық пішіндер шығады. Тәрбиеші балалардан олардың атауын сұрап, пішіндерді «көрпешедегі» ойықтарға дәл келтіріп орналастыруды тапсырады.
Көрпе жамалғанда сурет пайда болады. Тәрбиеші: «Қай жыл мезгілі бейнеленген?» деп сұрайды және балалардың жауабын дәлелдеуді өтінеді.
Тәрбиеші өз конвертіндегі хатты оқиды: Күз ормандағы жапырақтар жан-жаққа ұшып, орман іші шашылып қалғанын айтады және балалардан көмек сұрайды.
Балаларды орманға баруға шақырып, екі топқа бөледі: бір топ шығармашылық орталығында күзге сыйлық (күзгі ағаш суретін) дайындайды, екінші топ танымдылық орталығында тапсырмалар орындайды.
Балалардың әрекеті
- Геометриялық пішіндерді атайды және оларды орнына орналастырады.
- Суреттен күз мезгілін анықтап, белгілерін айтады: ағаштар жалаңаштанады, жапырақтар сарғаяды.
- Хатты тыңдап, орманға баруға келіседі.
- Топтарға бөлініп, шығармашылық тапсырманы орындайды.
2) Ұйымдастыру кезеңі: «Орманға саяхат»
Қимыл-қозғалыс өлеңіӨлең және қимыл
Орманға біз барамыз,
Жауын суын баспаймыз.
Сол жаққа қарай бір қарап,
Оң жаққа да бір қарап.
Аспандағы жарқырап,
Күннің көзін табайық.
Қарайықшы жан-жаққа,
Орман іші тамаша!
Әңгімелесу
Орманға келген соң тәрбиеші балалардың назарын жердегі жапырақтарға аударады: жел жапырақтарды шашып жібергенін айтып, Күзге көмектесуді ұсынады.
3) Дидактикалық ойын: «Ағашты тап»
Есте сақтау және сәйкестендіруМақсаты
Есте сақтау қабілетін дамыту және ағаштардың атауын анық айтуға үйрету.
Құралдар
Шырша, қайың, емен, терек суреттері және олардың жапырақтары.
Шарты
Жапырақтарына қарап, қай ағашқа тиесілі екенін табу және дұрыс сәйкестендіру.
Сергіту сәті
Біз күзгі жапырақпыз,
Ағашта біз өсіп тұрғанбыз.
Жел соғып ұшып кеттік,
Ұшып, ұшып жерге қондық.
Жел қайта келіп соқты,
Жапырақтарды ұшырды.
Жапырақтар ұшып, ұшып,
Қонды жерге шашылып.
4) Күзбен кездесу: сұрақтар мен жұмбақтар
Сөздік жұмысКүздің жұмбақтары
Айнала сары түсті,
Бау-бақшада жеміс пісті.
Қамба толы дәнге,
Дастарқан толы дәмге.
Бұл қай кезде болады? (Күз)
Қозғалмай бір орында қарап тұрар,
Адамның қажетіне жарап тұрар.
Қаншалық жәбір көрсе, сабыр етіп,
Және де көбеймекке талап қылар.
Жауабы: Ағаш
Жазда өседі,
Күзде түседі.
Жауабы: Жапырақтар
Күздің көңіл күйі
Күз балалардың жұмбақтарды жақсы шешетінін айтып қуанады, бірақ көңілсіз екенін жеткізеді: жақында қыс келеді, ал ол балалардан кеткісі келмейді.
Дидактикалық ойын: «Қолымда не бар?»
Мақсаты: ойлау қабілетін дамыту, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
Шарты: балалар шеңберге тұрып, қолдарын артына ұстайды. Тәрбиеші әр балаға тірі және өлі табиғатқа қатысты суреттер таратады. Балалар кезекпен суреттегі нысанды айтып, оның қай топқа жататынын түсіндіреді.
Мысалы: «Менің суретімде тау, тас, су бар. Олар өлі табиғатқа жатады, өйткені өспейді».
Дидактикалық ойын: «Ағаш қандай?»
Мақсаты: сөздік қорын молайтып, ағаштарды өзара салыстыруға үйрету.
Шарты: сурет бойынша шырша, қайың, емен, теректі қайталап атап, бұтақтары, діңі, жапырағы арқылы ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстырады.
5) Шығармашылық жұмыс және қорытынды
Сыйлық және қоштасуКүзге сыйлық
Шығармашылық орталықтағы балалар ортаға шақырылып, Күзге арнап салған күзгі ағаш суреттерін сыйлайды және суретті қалай салғанын қысқаша айтып береді.
Күз балаларға алғыс айтып, суреттерді қарап отырып балаларды еске алып отыратынын жеткізеді.
Дәптермен жұмыс және балабақшаға қайту
Балалар дәптермен тапсырма орындайды. Содан кейін балабақшаға қайта оралады және жол бойы қимыл-қозғалыс өлеңін қайталайды.
Балалар тапсырма шартына сай әрекет етеді, сөздерді айтып қимылдарын көрсетеді, сұрақтарға пайымдап жауап береді.
Рефлексия және бекіту
Тірек сұлба арқылы
Сабақтың негізгі желісі тірек сұлба арқылы қайталанып, балалардың түсінгені сұрақ-жауап арқылы бекітіледі.
Балалардың жауаптары
Балалар тірек сұлбаға сүйене отырып, сабақ кезеңдерін еске түсіріп, өз ойларын толық жауап ретінде жеткізеді.