Мыстан әже
Тыныш залдан басталған ғажайып
Әсем безендірілген зал іші тып-тыныш. Балалар шырша түбінде бүрісіп, тоңып, өзара үн қатпай отыр. Дәл осы сәтте 5–6 торғай ұшып келіп, шыршаны айнала шырылдап ұшады. Табиғаттың кішкентай қонақтары да мерекеге шақырғандай әсер қалдырады.
Жүргізушілердің байқампаздығы
Бірінші жүргізуші торғайлардың қимылынан мән іздеп, олардың “бір нәрсе айтқысы келетінін” аңғарады. Екіншісі де соны қуаттап, құлақ түріп тыңдауға шақырады.
Торғайлардың үндеуі
“Мына бүрісіп, тоңып отырған балаларды Жаңа жылдық шырша тойына қалай қатыстырсақ екен?” — деген сауал бәрінің көңілін қозғалысқа келтіреді.
Сиқырды шақырған шешім: пері қыздары
“Таптым!” деген ой — мерекелік сюжетке жан бітіреді. Жүргізушілер пері қыздарын шақыруды ұсынады. Музыка ойнап, қолдарында сиқырлы таяқша мен ақ жылтырауық ұстаған перілер сахнаға шығады.
Пері қыздарының шақыруы
“Балаларым, тұрыңдар! Шырша тойына қатысыңдар! Тамаша той-думан басталғалы тұр. Бәріміз бірге тойлайық!” — деген жылы үн балалардың көңілін серпілтеді.
Құттықтау мен мерекенің шымылдығы
Екі жүргізуші ата-анаға, ұстазға, шәкіртке арнаған ізгі тілектерін өлең жолымен өріп, кештің салтанатын арттырады. Жаңа жыл — күлкі мен үміттің, ән мен бидің уақыты екені ерекше айқындалады.
Жылы лебіз
Қонақтарға құрмет көрсетіліп, мерекелік кештің басталатыны жарияланады.
Өлеңмен өрілген тілек
Жаңа жылға арналған поэтикалық құттықтау — кештің рухын көтереді.
Би мен әнге жол
Мерекелік бағдарлама би нөмірлері мен хор әндеріне ұласады.
Ертегі әлемі: аңдар достығы
Сахнаға ертегі келеді: тышқан, аю, түлкі, айдаһар, тиін, барыс, қасқыр — барлығы Жаңа жылды бірге қарсы алып, бірлік пен достыққа үндейді. Әр кейіпкер өз мінезімен көрерменге қуаныш сыйлайды, ал ортақ қимыл — би мен ән — мерекенің жүрегіне айналады.
Орталық идея
Жаңа жыл — әртүрлі мінез бен бейнені біріктіретін мереке. Бір сахнада қол ұстасып билеу — татуластықтың, жақсылыққа ортақ болудың белгісі.
Жыл ауысуы: ескі жылға алғыс, жаңа жылға аманат
Көріністе өткен жылмен қоштасу, келер жылға тілек айту айрықша орын алады. Ит жылы өз міндетін атқарып, жаңа жылға аманат тапсырады. Бұл — балаларға жауапкершілік пен сабақтастық ұғымын көркем түрде жеткізетін сәт.
Ескі жылдың сөзі
“Жақсылы-жаманды жыл болдым. Қолымнан келген шаруаны атқардым. Әлі де атқарылар іс көп — соның бәрін саған аманат етемін.”
Жаңа жылдың серті
“Аманатқа адал болып, халыққа жайлы, ел тілегіне сай болуға ант етемін.”
Күтпеген бұрылыс: Мыстанның айласы
Балалар Аяз атаны шақырғанда, оның орнына Мыстан кемпір ұшып кіреді. Ол шыршаны түбірімен жұлып әкетпек болады, бірақ шыршаның тамыры терең екен. Сөйтіп, жылтыраған кілтті байқап, сыйлық сандығын ашуға ниеттеніп, кілтті алып кетеді.
Кілт — сюжет өзегі
Бір ғана кілт мерекелік оқиғаны шиеленістіріп, кейін балалардың тапқырлығы мен ынтымағын көрсетуге мүмкіндік береді.
Аяз ата мен Ақша қар: жарық жағылған сәт
Ақыры көптен күткен қонақтар — Аяз ата мен Ақша қар — келеді. Шыршаны жағуға шақ келгенде, Ақша қар сиқырлы таяғын жоғалтып алғанын айтады. Балалар мен кейіпкерлер көмектесіп, Мыстан түсіріп алған заттың ішінен таяқ табылады. Шырша шамдары жанып, зал бір сәтте-ақ нұрға толады.
Іздеу мен бірлік
Бір нәрсені жоғалтқанда — бірігіп іздеу, бірігіп табу маңызды екені көрсетіледі.
Жарықтың символы
Шыршаның жануы — жаңа үміттің, жылулықтың, ортақ қуаныштың белгісі.
Өнерге алғыс
Аяз ата балалардың киімі мен өнеріне сүйсініп, ақ батасын береді.
Жұмбақпен жуасытқан келісім
Мыстан кілтті бірден бергісі келмейді. Бірақ балалар оның жұмбақтарын шешуге келіседі. Осы тұста мерекелік ойын біліммен байланысып, көрініске серпін береді.
Жұмбақтар
- Қыста ғана болады, ұстасаң қолың тоңады. (Қар)
- Терезеге қонады, әсем ою ояды. (Қырау)
- Тікен, тікен тік пісте, қысы-жазы бір түсте. (Шырша)
Нәтиже
Балалардың тапқырлығы жеңеді: кілт қайтарылады, сыйлық сандығы ашылады, ал мереке өз ырғағына түседі.
Ән, би, өнер: мерекенің тынысы
Сценарийдің өзегі — балалар өнері. Хор, тақпақ, ұлттық және заманауи билер, әр сыныптың нөмірлері мерекені алуан түске бөлейді. Бұл — бір күндік қуаныш қана емес, балалардың сахна мәдениетін, батылдығын, бір-біріне деген қолдауын танытатын орта.
Өнер нөмірлері
Хор әндері, вальс, «Қара жорға», түрлі ұлттық билер және сыныптық қойылымдар — бағдарламаның сәні.
Тілек пен тәрбие
Тақпақтар мен құттықтаулар арқылы ата-анаға құрмет, Отанға сүйіспеншілік, бейбітшілікке тілек көрініс табады.
Қорытынды құттықтау: бірлікке толы тілек
Соңында жүргізушілер ата-анаға, ұстазға, оқушыға ортақ ақжарма тілектерін арнайды: денсаулық, береке, тыныштық, мол табыс және ашық аспан. Бұл тілек — мерекелік кештің ең мәнді түйіні.
Жүректен шыққан сөз
- Жаңа жыл жаңа бақыт, жаңа нұр, жанұяға қуаныш әкелсін.
- Денсаулық мықты болып, дастархан молшылыққа толсын.
- Елімізге тыныштық, төрімізге береке дарысын.
Дерек
Қызылорда облысы, Арал қаласы, №220 орта мектеп. Бастауыш сынып мұғалімі: Ибраймова Гүлнар.