Қайдан келдің бауырсақ өлеңінің авторы
Тақырыбы: Білімді жастар – ел болашағы
Бұл сайыс оқушылардың білімін ортаға салып, өзара тәжірибе алмасуына, ой-өрісін кеңейтуіне және туған тілге деген сүйіспеншілігін арттыруға бағытталған.
Сайыстың мақсаты
- Оқушылардың білімін тексеру және өзара салыстыру.
- Дүниетанымды кеңейту, тіл байлығын арттыру, логикалық ойлау мен шығармашылық қиялды дамыту.
- Туған тілді сүюге, елін-жерін құрметтейтін саналы, ізденімпаз ұрпақ тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Көрнекіліктер
Сайыс құрылымы
- 1 Бәйге
- 2 Жеті жұмбақ
- 3 Дода
I. Ұйымдастыру кезеңі
Бұл кезеңде сайыстың тақырыбы, мақсаты және тәрбиелік мәні таныстырылып, қатысатын сыныптар мен сайыскерлер хабарланады. Әділ бағасын беретін қазылар алқасы сайланады.
II. Кіріспе бөлім
Мұғалімнің құттықтау сөзі
Құрметті оқушылар, әділқазылар және ұстаздар!
«Білімді жастар – ел болашағы» атты сайысымызды бастаймыз. Ортаға сайыскерлерімізді шақырып, таныстырып өтейін.
Сайысымыздың бағдарламасы:
- Бәйге
- Жеті жұмбақ
- Дода
Сайыскерлерге сәттілік тілейміз!
Шақыру өлеңі
Ал, келіңдер, келіңдер!
Біріңе-бірің еріңдер.
Білім-білікті тексеріп,
Қатысып ойынға көріңдер!
Кім жүйрік ойға — сол алда,
Бәйге түсіп жарыспай,
Жүйріктің бағы жанар ма?
Білім мен өнер жарысып,
Бүлдіршіндер алау оттай жалындасын!
1-кезең: «Бәйге»
Әр оқушыға 10 сұрақтан қойылады. Әрбір дұрыс жауап 1 балл болып есептеледі.
Бағалау
1 дұрыс жауап = 1 балл
1-басқарушы: Асылзат
- Денені өлшейтін құрал: градусник.
- Адамдардың қатынас құралы: тіл.
- Қан соратын жәндік: маса.
- Өсімдіктің мүшелері: жапырақ, сабақ, тамыр, гүл, тұқым.
- Ұзындық өлшем бірліктері: км, м, дм, см, мм.
- Қазақтың тұңғыш ғарышкер-ұшқышы: Тоқтар Әубәкіров.
- Абылай ханның шын аты: Әбілмансұр.
- Қазақтың атақты суретшісі: Әбілхан Қастеев.
2-басқарушы: Нұрдәулет
- Мемлекеттік рәміздер: Әнұран, Елтаңба, Ту.
- Әнұран орындалатын жағдай: салтанатты жиындарда.
- Есту мүшесі: құлақ.
- Үш би: Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би.
- Күйді орындайтын адам: күйші.
- Жылға ілікпей қалған жануар: түйе.
- «Кел, балалар, оқылық!» авторы: Ыбырай Алтынсарин.
- Балды жақсы көретін аң: аю.
3-басқарушы: Айдос
-
Ескерту
Берілген мәтінде кей сұрақтардың нөмірленуі мен жауабы толық көрсетілмеген. Төменде мәтіндегі деректер сақталып, сөйлемдер өңделді.
- Біз қай тілде сөйлейміз: қазақ тілінде.
- Көру мүшесі: көз.
- Президент: Нұрсұлтан Назарбаев.
- Аюдың баласы: қонжық.
- Бие сүтінен дайындалатын сусын: қымыз.
- ҚР Әнұранының авторлары: (сұрақ берілген, бірақ жауап мәтінде көрсетілмеген).
4-оқушы: Аманғали
- Елтаңбаның авторы: (жауап мәтінде көрсетілмеген).
- Жылға ілікпей қалған жануар: түйе.
- «Кітап» сөзінің бас әрпі: К.
- Екінші қазақ ғарышкері: Талғат Мұсабаев.
- Мезгілдер: қыс, көктем, жаз, күз.
- Қазақстан Республикасының астанасы: Астана.
- Тиін жақсы көретін тағам: жаңғақ.
- Иіс сезу мүшесі: мұрын.
Әділқазылар алқасынан сайыскерлердің ұпайларын хабарлауларыңызды сұраймыз.
Ой қозғау: Білім туралы толғаныс
Құр оқи бергенмен нәтиже шықпайды: әлсін-әлсін ойыңды қозғап отыр. Пайдаланылмай қалған ақыл да тот басады.
Көп адам өз ісінің мәнін, ақыл-қабілетінің деңгейін біледі. Неғұрлым көп білген сайын, адам білім мен танымға соғұрлым құштар болады. Мұхаммед пайғамбарды да, дана Шәкәрімді де ойға жетелеген — білімге, танымға ынтықтық.
Ал керісінше, аз білген кей адам өзіне-өзі риза болып, көңілі тоқ жүреді. Білім де — талаптансаң қонатын қазына. Абайдың «Ит маржанды не қылсын» дегені де — тереңге бойлау үшін талап керектігін меңзейді.
Сырлары көп білімнің — шешілмеген әлі де. Тереңдігі білімнің — керек екен бәріне.
Сайыс барысында білім деңгейі математика, ана тілі және дүниетану пәндері бойынша сараланады.
2-кезең: «Жеті жұмбақ»
Бұл бөлімде 7 тапсырма беріледі: оның екеуі — арнайы сұрақ, қалғаны — бағдарламаға сай. Ойынды ұпайы ең аз сайыскер бастайды.
Сол жақ
- 20: Бейбарыс кім?
- 30: «Қайдан келдің, бауырсақ?» өлеңінің авторы кім? (Ө. Тұрманжанов)
- 40: Отан туралы өлеңді жатқа айт.
Орта
-
20 (есеп-жұмбақ):
Тал басында тізіліп,
Он жапырақ тұр еді.
Жел соқты да үзіліп,
Ұшып кетті біреуі.
Ізінше оның үзіліп,
Түсті тағы бесеуі.
Тұр әлі енді ілініп,
Жапырақтың нешеуі?
Жауабы: 4
- 30: Жіңішке дауыстыларды ата.
- 40: «Адам болам десеңіз...» өлеңінің авторы кім? Жатқа айтып бер.
Оң жақ
- 20: Жуан дауыстылар қандай?
-
30: Еңбек туралы бірнеше мақал-мәтел айт.
Мысалы: «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей».
- 40: Дәл көздеп ататын адам кім? (мерген)
Әділқазылар алқасынан сайыскерлердің ұпайларын хабарлауларыңызды сұраймыз.
3-кезең: «Дода»
Гуманитарлық бағыт
- Бір өркешті түйе қалай аталады?
- Жаңылтпаш айт.
- Батырлық, ерлік туралы мақал-мәтел айтып бер.
- Ас қорыту мүшесін ата.
- Ана тақырыбына жазылған қандай шығармаларды білесің? Тақырыптарын ата.
- Сезім мүшелерін ата.
Жалпы ғылымдар
- Роза Рымбаева кім?
- ҚР Әнұранының авторлары кім?
- Жұмадан кейін қай күн?
- Қасиетті ай қайсы?
- Спорттың түрлерін ата.
- Қазақтың қандай салт-дәстүрлерін білесің?
Жаратылыстану бағыты
- Геометриялық фигураларды ата.
- Математикалық амалдар нешеу? Оларды ата.
- Азайту амалының компоненттерін ата.
- Уақыттың өлшем бірліктерін ата.
- 1 кг — неше грамм?
- Қосудың ауыстырымдылық қасиетін айтып бер.
Әділқазылар алқасынан сайыскерлердің ұпайларын хабарлауларыңызды сұраймыз.
Қазылар алқасынан топ басшыларының ұпайлары және жалпы қорытынды ұпайлар жарияланады. Нәтиже шыққанша, ортада би биленіп, ән орындалады.
Қорытынды және марапаттау
Сайыскерлер марапатталып, жеңімпаздар анықталады. Сый-сыяпаттар табысталып, сынып жетекшілеріне алғыс айтылады.
Жүрекжарды тілек
Жинаған өн бойына білім кенін,
Тәнтімін, ынтызармын, өрендерім.
Жарайсың, айналайын, сайыскерім!
Бойларыңда от бар екенін байқадым,
Жүректерде шоқ бар екенін байқадым!
Әрқашанда осы өнерді сөндірмей, біліміңмен шарықтай бер! Талай қиын асулардан асып, білім төрінде самғай беріңдер!
Келіп тамашалағандарыңызға, әділ бағасын беріп отырған қазылар алқасына және оқушыларға көп рақмет! Сау болыңыздар!