Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында Мектепке дейінгі тәрбие - үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы
Облыстық педагогикалық оқулар
Мұғалімнің құзыреттілігін дамыту — білім беру сапасын жақсартудың негізгі тетігі.
I бөлім
Кіріспе
Мектепке дейінгі тәрбие — үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы.
II бөлім
Негізгі бөлім
- Жаңғырту жағдайында педагогтердің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру
- Педагогикалық кеңес: мазмұны, дайындық сатылары және жүргізілуі
- Педагогикалық кеңесті өткізу әдістері және оның түрлері
III бөлім
Қорытынды
Кәсіби даму — өзгермелі қоғамдағы сапалы білімнің кепілі.
IV бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер
Нормативтік құжаттар мен педагогикалық зерттеулерге сүйену.
Дәстүрден тыс педагогикалық кеңес арқылы кәсіби шеберлікті арттыру
Дәйексөз
«Бүкіл әлемдегідей, Қазақстан да мектепке дейінгі білім берудің жаңа әдістеріне көшуі керек».
Н. Ә. Назарбаев, «Қазақстан — 2050» стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты
Тәуелсіздік жылдарында еліміздің әлеуметтік-саяси және басқа да салаларында түбегейлі өзгерістер жүрді. Сол өзгерістердің өзегінде білім беру жүйесі тұр. Қай кезеңде де жас ұрпаққа білім мен тәрбие беру — қоғам алдындағы ең жауапты міндеттердің бірі.
Әлемдік білім беру кеңістігіне ұмтылыс, қоғам дамуындағы жаңа жағдайлар және өмірдің қарқынды өзгеруі білім беру ұйымдарынан бейімделуді ғана емес, сапаны жүйелі түрде арттыруды талап етеді. Осыған байланысты Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы жарияланып, білім беруге мемлекеттік деңгейде басымдық берілді.
Негізгі ой
Ел байлығы — мұнай мен газ ғана емес, ең алдымен адам капиталы. Сондықтан шешуші фактор — тұлға және оның дамуы.
ХХІ ғасырдағы жаһандану, ғылым мен білім саласындағы бәсекелестік, инновациялардың жедел таралуы — бәрі де білім сапасына қойылатын талапты күшейтті. Болашақта бәсекеге төтеп беретін ел — білімді ел. Ел болашағы — білімді ұрпақтың қолында.
Мектепке дейінгі тәрбие: үздіксіз білім берудің алғашқы деңгейі
Тұжырымдамалық негіз
Мектепке дейінгі тәрбие — үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы; ол баланың жеке ерекшелігін ескере отырып дамуына бағытталған орта.
Стандарт талабы
ҚР МЖМБС (1.001–2009) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды үздіксіз білім беру жүйесінің алғашқы деңгейі ретінде белгілеп, өзгермелі әлемге табысты бейімделетін бала тұлғасын қалыптастыруға жағдай жасауды көздейді.
Бүгінгі мақсат
Әлеуметтік және экономикалық өзгерістерге бейімделетін ғана емес, өмірге белсенді ықпал етіп, оны жақсартуға қатысатын бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру.
Бұл мақсат оқыту үдерісінде жаңа тәсілдер мен идеяларды қолдануды талап етеді. Мектепке дейінгі ұйымдарда тұлғаны дамытуға бағдарланған, ізгілікті және демократиялық сипаттағы білім беру ортасын қалыптастыру — уақыт талабы.
Баланың өз оқуына және дамуына жауапкершілікпен қарауы үшін педагог оған сыни тұрғыдан ойлауды үйретуге негізделген үдерісті құрып, «ойлау туралы ойлануға» мүмкіндік беретін орта ұйымдастыруы қажет.
Педагогтің рөлі және инновацияның мәні
Ақпаратқа қолжетімділік — рөлді өзгертеді
Инновациялық технологиялардың кең таралуы білімге қолжетімділікті арттырды. Соның нәтижесінде педагогтің рөлі бұрынғыдан да күшейіп, баланың ақпаратқа сыни көзқарасын қалыптастыруға бағытталады.
Үздіксіз кәсіби даму
Өзгермелі ортада педагог білім беру бағдарламаларындағы жаңартулармен және пәндік саладағы әзірлемелермен қатар дамып отыруы тиіс. Әр педагог баланың ішкі мүмкіндігін ашуға, оқыту ерекшелігін түсінуге, тілдік-мәдени ықпал мен мінез-құлық, қызығушылық пен оқу тәсілдерінің алуан түрлі болатынын ескеруге міндетті.
Тәрбиеші-педагогке қойылатын талап
- жан-жақты білімді және ізденімпаз болу;
- шығармашылықпен еңбек ету;
- баланың ішкі дүниесін сезіне білу;
- әдістемелік жұмыста жаңашылдықты жүйелі енгізу.
Жаңалық және инновация: ұғымдарды нақтылау
Жаңалық
Жаңалық — жаңа әдіс, әдістеме, технология немесе жаңартылған оқу бағдарламасы.
Инновация
Инновация — сол жаңалықтарды білім беру тәжірибесіне енгізу және игеру үдерісі.
Озық педагогикалық тәжірибенің бір бағыты ретінде жаңашылдық пен зерттеушілік тәжірибе сезімдік деңгейден теориялық талдау мен жинақтауға дейін жетелейтін жүйелі басқыш болып саналады.
Педагог қызметінің инновациялық бағыттылығының маңызды бөлігі — психологиялық-педагогикалық зерттеулер нәтижесін практикаға енгізу. Зерттеу нәтижелерін тәжірибеге енгізу үшін практик мамандар олармен арнайы танысып, қолданудың орынды-орынсыздығын айқындайды. Бұл қажеттілік туралы В. Е. Гурман мен М. Н. Скаткин еңбектерінде де атап көрсетіледі.
Тәжірибелік негіздер мен ықпал еткен зерттеушілер
Жаңашылдықтың үлгісін көрсеткен бірқатар ғалымдар мен педагогтердің еңбектері тәжірибелі мұғалімдер қауымына кеңінен тарады: И. П. Волков, И. Гончаров, И. П. Иванов, Н. Е. Ильин, В. А. Кериновский, С. П. Лысенкова, Р. Г. Хазанкин, М. П. Шетинин, П. М. Эрдинов, Е. А. Ямбург және т.б.
Жаңғырту жағдайындағы басым міндет: кәсіби құзыреттілік
Білім беру және ғылым саласына елеулі өзгерістер енгізіліп жатқан қазіргі кезеңде мектепке дейінгі білім беруді жаңа сапалық деңгейге көтеруге баса мән беріліп отыр. Еліміздің білім беру жүйесі әлемдік білім беру кеңістігіне ену және нәтижеге бағдарланған білім беруді жүзеге асыру сияқты жауапкершілігі жоғары міндеттерді алға қойды.
Мектепке дейінгі білім беруді жаңғырту жағдайында мамандардың кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру — ең өзекті мәселелердің бірі. Жас ұрпаққа саналы тәрбие мен сапалы білім беру деңгейі, ең алдымен, мектепке дейінгі тәрбие мамандарының тәжірибесіне, кәсіби шеберлігінің жетілуіне тікелей байланысты.
Қорытынды тұжырым
Мектепке дейінгі ұйымдағы сапалы өзгеріс педагогтің кәсіби құзыреттілігіне сүйенеді. Сол себепті әдістемелік жұмыс, педагогикалық кеңес және инновациялық тәжірибе — кәсіби өсудің жүйелі құралдары ретінде қарастырылуы тиіс.
Автор
Бозаева Гүлжан Жамбыловна
№14 «Нұрай» балабақшасының әдіскері