Қазақша рефераттар

Абай туралы слайд

Бұл материал 3-сыныпқа арналған әдебиеттік оқу сабағында Абай Құнанбаевтың табиғат лирикасын, соның ішінде «Қыс» өлеңін оқытуға бағытталған. Сабақ құрылымы оқушының мәтінді түсінуін, сөздік қорын байытуын және туған жер табиғатына сүйіспеншілігін арттыруды көздейді.

Сабақтың мақсаты

1) Білімдік мақсат

Оқушылардың Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармалары туралы білімін кеңейту, «Қыс» өлеңінің мазмұны мен идеясын ашу, оқушылардың танымдық мүмкіндіктерін анықтау.

2) Дамытушылық мақсат

Сөздік қорын молайту арқылы есте сақтау қабілетін және мәнерлеп оқу дағдысын дамыту.

3) Тәрбиелік мақсат

Қоршаған ортаның тылсым сырларына қызықтыру арқылы туған ел табиғатын сүйе білуге баулу, сабақ үстінде өзін-өзі басқаруға тәрбиелеу.

Құрал-жабдықтар және формат

Көрнекіліктер

  • Абайдың портреті
  • Слайдтар
  • Қыс мезгілі бейнеленген суреттер

Сабақ түрі және әдістері

  • Кіріктірілген, жаңа сабақ
  • Сұрақ-жауап
  • Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары

Бағалау критерийлері

Сабақ барысында оқушының белсенділігі мен нәтижесі төмендегі жұмыстар арқылы бағаланады:

  • Абай туралы эссе
  • Өлеңді мәнерлеп оқу
  • Сөздікті жатқа айту
  • «Бес жолды өлең» жазу
  • Сурет бойынша әңгіме құрау

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сыныпты сабаққа дайындау, оқу құралдарын түгендеу, сабаққа назар аударту.

2) Өткен материалға шолу

Сұрақ-жауап әдісі арқылы оқушылардың өткен тараулар бойынша білімін тексеру, белсендіру.

3) Тақырып пен мақсатты хабарлау

Бүгін біз А. Құнанбаевтың «Қыс» өлеңімен танысып, қыс туралы білімімізді кеңейтеміз.

4) Жеке жұмыс: «Абай туралы не білемін?» эссесі

Әр оқушы Абай атамыздың есімін естігенде ойына не келетіні туралы қысқа эссе жазады. Ойды жинақтауға көмектесу үшін слайд көрсетіліп, Қарқаралыдағы Абай тоқтаған үй туралы қысқаша түсінік беріледі.

Қосымша сұрақ: Абайдың табиғат тақырыбында жазылған қандай өлеңдерін білесіңдер? «Қыс», «Жазғытұры», «Жаз», «Күз».

5) Жаңа сабақты түсіндіру

Өлеңді мұғалімнің мәнерлеп оқуы

Алдымен өлең тұтас тыңдалып, оқушылардың алғашқы әсері мен елестетуі анықталады.

Өлеңнің жазылу тарихы

«Қыс» өлеңі 1884 жылы жазылған. Сол жылы Семей өңірінде қыс қатты болып, ел жұтап, мал қырылған. Қыста жауған қар сәуір айында ғана еріген. Сондықтан ақын қысты «ақ киімді, денелі, ақ сақалды» зор тұлғалы адам бейнесінде сипаттайды.

Іштей оқу

Оқушылар өлеңді іштей оқиды, түсініксіз сөздерді белгілеп отырады.

6) Сөздік жұмысы

Домбығып
Суықтан ісіп, қызарып кету.
Шидем
Қой жүнінен тоқылған сыртқы киім.

Сергіту сәті: қысқа қимыл-қозғалыс жаттығуларын орындау.

7) Өлең мазмұнын ашу (сұрақ-жауап)

  1. Автор қысты кімге теңейді?
  2. Шалдың киімдері қандай?
  3. «Киім» деп отырғаны нені меңзейді?
  4. Малшы туралы не делінген?
  5. Балалар туралы не делінген?
  6. Қыс несімен көңілді?

«Бес жолды өлең» үлгісі

1) Не? Қыс.

2) Қандай? Боранды.

3) Не істейді? Тоңдырады.

4) Сезіміңді білдір. Қыс қызығы көп қой.

5) Мағыналас сөз. Жыл мезгілі.

8) Шығармашылық тапсырма

«Қар» сөзіне жұмбақ құрастыру

Неге ұқсайды? Ерекшелігі неде? Қандай белгілері арқылы танылады?

Өздік жұмыс: қыс мезгілін сипаттау

Оқушылар қыс көрінісін сипаттап жазады, кейін бірнеше оқушы «тауып оқып» бөліседі.

9) Мәтіннен тауып оқу

  • Ақынның қысты суреттеген тұсын тауып оқу.
  • Малшы туралы айтылған тұсты тауып оқу.
  • Балалар туралы айтылған тұсты тауып оқу.

10) Сурет бойынша әңгіме құрау

Қыс көрінісі берілген слайд бойынша оқушылар оқиға желісін құрастырып, сөйлеу мәдениетін дамытады.

Қорытынды

Сабақ соңында оқушылардың жұмыстары талданып, бағаланады. Негізгі ой қайта бекітіледі: Абай қысты тек табиғат құбылысы ретінде емес, мінезі мен қуаты бар бейнелі кейіпкер ретінде суреттейді.

Үй тапсырмасы

  • «Қыс» өлеңін жаттау.
  • «Қыс» тақырыбына әңгімелеу мәтінін құрастыру.

Автор туралы мәлімет

Қызылорда қаласы, №112 орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі — Бисенова Ұлбосын Сандибековна.