Циклдік параметрлері
Сабақтың тақырыбы
Циклдік параметрлер
Қысқаша бағдар
- Циклдік алгоритмдер мен цикл командаларының орындалу логикасы
- Паскаль тіліндегі программаның құрылымы
- Негізгі ұғымдар: дерек, енгізу, амалдар, шарт, цикл, қосымша программа, түсініктеме
Мақсаты
Білімділік
Оқушыларға циклдік алгоритмдерді құруды, цикл командаларының орындалуын және құрылымын түсіндіру.
Дамытушылық
Білімді жүйелеу, тиянақтау және жаңа тақырыпты түсіндіру арқылы ойлау дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Сауаттылыққа, ұжымда бірлесіп жұмыс істеуге баулу.
Әдістері, көрнекіліктері және міндеттері
Әдістері
Көрнекіліктер
- Компьютер
- Сызбалар
Міндеттері
- 1 Логикалық ойлау қабілетін дамыту арқылы білім, білік, дағдыларды қалыптастыру.
- 2 Оқушының өз бетімен жұмыс істеуін және шығармашылық қабілетін дамыту.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды сабаққа дайындау, түгендеу.
- Ұқыпты әрі ынталы болуға үйрету.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Алдыңғы тақырып бойынша сұрақ-жауап және қысқа практикалық тексеру арқылы білім деңгейін анықтау.
Жаңа сабақ: программа және оның құрылымы
Программа не үшін жазылады?
Программалар белгілі бір мәселені немесе есепті шешуге арналады. Есеп шығару барысында компьютерге бастапқы мәліметтер енгізіледі, оларды қалай өңдеу керектігі анықталады, сондай-ақ нәтиже қандай түрде және қай құрылғыға шығарылатыны көрсетіледі.
Маңызды: Программа мәтінін оқуға ыңғайлы ету үшін әр жолға бір оператор жазған дұрыс. Бір жолға бірнеше команда жазылса, олар нүктелі үтір ; арқылы ажыратылады.
Программаның негізгі бөліктері
Паскаль тілінде программа үш бөліктен тұрады: тақырып, сипаттау бөлімі және операторлар бөлімі.
1) Тақырып
Программаның алғашқы жолы PROGRAM сөзінен басталады. Бұл — программаның атауы көрсетілетін бөлік.
2) Сипаттау бөлімі
Айнымалылар, тұрақтылар және басқа объектілер алдын ала сипатталады. Бөлім бірнеше ішкі бөліктен тұруы мүмкін.
3) Операторлар бөлімі
Негізгі командалар осы жерде жазылады. Бөлім begin сөзінен басталып, end сөзімен аяқталады.
PROGRAM BASTAU;
{ Сипаттау бөлімі }
begin
{ Операторлар бөлімі }
end.
Операторлар бөліміндегі негізгі әрекеттер
Деректер
Деректер — сан мәндері немесе мәтін түріндегі мәндерді қабылдайтын тұрақтылар, айнымалылар және сол тәрізді құрылымдар (немесе олардың адрестері).
Дерек енгізу
Бастапқы деректер пернетақтадан, дискіден немесе енгізу-шығару порттары арқылы енгізіледі.
Амалдар (операциялар)
Берілген және есептелген мәндерге меншіктеу, өңдеу және салыстыру операциялары орындалады.
Шартты орындалу
Белгілі бір шарт орындалса, командалар жиыны орындалады; орындалмаса, командалар аттап өтіледі немесе басқа командалар жиыны орындалады.
Цикл
Шарт орындалған жағдайда көрсетілген командалар бірнеше рет қайталанып орындалады. Қайталау саны көбіне бүтін санмен беріледі.
Көмекші программа
Алдын ала атауы берілген командалар тобы. Ол программаның кез келген жерінен атауын көрсету арқылы шақырылып орындалады.
Түсініктеме (комментарий)
Түсініктемелер программа жолдарының соңында немесе түйінді сөздердің арасында жақшаға алынып жазылады. Олар программаның орындалуына әсер етпейді, бірақ кодты түсінуді жеңілдетеді.
Сабақты бекіту
Тақырыпты қорытындылау үшін төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз:
-
1
Циклдік алгоритм дегеніміз не?
Цикл ұғымын және оның есеп шығарудағы рөлін анықтап беріңіз.
-
2
Қандай циклдік операторлар бар?
Паскаль тіліндегі негізгі цикл операторларын атаңыз.
-
3
FOR операторының жазылу форматы қандай?
Оператордың құрылымын және негізгі бөліктерін түсіндіріңіз.
Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен практикалық жұмыс нәтижелері бойынша білім деңгейіне сай бағалау жүргізіледі.
Үй тапсырмасы
- «Циклдік параметрлер» тақырыбын оқу.
- Цикл түрлерін қайталау және мысалдар дайындау.