Жаман жолдастан мықты таяқ

Тақырыбы: «Досы көпті жау алмайды»

Мақсаты

Достық ұғымын терең түсіндіру; нағыз, шынайы дос болудың қағидаларын меңгерту; достықтың адам өміріндегі орнын айқындау. Қуанышты да, мұңды да сәттерді досымен бөлісе білуге және жақсылық жасауға тәрбиелеу.

Көрнекілігі

Нақыл сөздер, слайдтар.

Тәрбие сағатының барысы

Балалар, бүгінгі тәрбие сағатымыз «Досы көпті жау алмайды» деп аталады. Алдымен мына ертегіні тыңдайық.

Ертегі: Екі дос және аю

Бір күні екі дос орманда келе жатады. Кенет алдыларынан бір аю шыға келеді. Сол сәтте біреуі қаша жөнеледі, ал екіншісі дереу ағашқа өрмелеп, тығылып қалады.

Қашып кеткен досынан айырылған жігіт не істерін білмей дағдарып тұрады. Сонда ойына: «Өлген адам сияқты жерге етпетімнен жата қалсам, бәлкім құтылып кетермін» деген ой келеді. Ол жерге етпетінен жата қалады.

Аю келіп оны иіскелей бастағанда, жігіт демін ішіне тартып, қозғалмай жата береді. Бір мезеттен соң аю кетіп қалады.

Ағашқа шығып кеткен досы төмен түсіп, қасына келіп: — Аю саған не деп сыбырлап кетті? — деп сұрайды.

Сонда жігіт: — Досына қауіп-қатер төніп тұрғанда қашып кететін адамдардан сақ болу керектігін ескертті — дейді.

Қорытынды: бұл ертегі шынайы достықтың сын сәтте білінетінін және қиындықта тастап кететін адамды дос деп қабылдауға болмайтынын аңғартады.

Достық туралы ойлар

Достық туралы ақын-жазушыларымыз бен даналарымыз да өз пікірлерін білдірген. Төмендегі жолдар — соның бір көрінісі.

Өлең жолдары

Достығымыз, достар, арылмасын,

Пейіліміз кеңейсін, тарылмасын.

Жиі-жиі бас қосып сыр шертсек,

Жүрегіміз қалайша жарылмасын.

Күніміз күлкілі бола берсін,

Қуанышқа көңіліміз тола берсін.

Нұрлы аспан астында, кең аяда,

Басымызға бақ келіп қона берсін.

Зұлымдықтан әрқашан жиренейік,

Адалдықты сүюді үйренейік.

Бірлікпенен тірлікті ұштастырып,

Бір әдемі, ғажайып күйге енейік.

Берсе берді, бермесе санаспайық,

Болмайтынға ұрысып таласпайық.

Арамызда алаяқ біреу болса,

Оны дереу ортадан аластайық.

Адал достық пен амал достық

Ертеректе ел ішінде Әйтімбет деген сөзге шешен кісі болыпты. Бір отырыста замандастары одан: «Достық нешеу?» — деп сұрайды.

Адал достық

Өмірлік бағыт-бағдар беретін, қиын сәтте қасыңнан табылатын, сенімге құрылған қарым-қатынас.

Амал достық

Пайдаға, жағдайға тәуелді байланыс. Өрісі қысқа болып, сын сағатта үзілуі мүмкін.

Әйтімбет шешеннің сөзімен айтсақ: «Адал достық — өмірлік нұсқа, амал достықтың өрісі қысқа». Ендеше, әрқайсымыз адал дос болуға ұмтылайық.

Мақал-мәтелдер: достықтың айнасы

Достық пен жолдастық туралы мақал-мәтелдер — халық даналығының қазынасы. Оларды жаттап қана қоймай, мағынасын түсініп қолдану маңызды.

Дос — егіз, дұшпан — сегіз.

Айрылатын дос ердің алдыңғы қасын сұрайды.

Жаман дос — көлеңке: күн шықса, қашып құтыла алмайсың; бұлт төнсе, іздеп таба алмайсың.

Тату үйдің бақыты тасыр, ұрыс-керіс үйдің ырысы қашар.

Жолдасы көптің — олжасы көп.

Қимас досың сұраса, қимасыңды бересің.

Татулық — табылмас бақыт.

Досыңды мақтағаның — өзіңді жақтағаның.

Ағаш тамырымен, адам досымен мықты.

Ұрыстың мерейі — ерлік, ырыстың мерейі — бірлік.

Жаман жолдастан мықты таяқ.

Жолдасты жол айырады.

Қасың мен досыңды қас-қабағың танытар.

Ауыл итінің достығы сүйек тастағанша.

Ерегескен ел болмайды, есептескен дос болмайды.

Досы көппен сыйлас, досы азбен сырлас.

Екі жақсы қосылса, өлгенінше дос болады.

Екі жаман қосылса, өлгенінше қас болады.

Тапсырма: досыңның жақсы қасиетін жаз

Ал енді берілген қағазға досыңның бір жақсы қасиетін жазайық. Мысалы: ақкөңіл, адал, көмекшіл, сенімді.

Талқылау сұрағы

«Мен неліктен онымен доспын?» — осы сұраққа жауап беріп көрейік. Ой бөлісу кезінде әркімнің пікірін құрметтеу маңызды.

Қорытынды

Достық — адамның өмірін көркейтетін, қиындықты жеңілдететін үлкен құндылық. Нағыз дос — қуанышыңды көбейтетін ғана емес, мұңыңды бөлісіп, қауіп-қатерде қасыңнан табылатын жан. Сондықтан әрқайсымыз адалдықты ту етіп, достықты қадірлей білейік.