Сабақтың мақсаты. Сабақтың дамытушылығы
Атырау қаласы • №11 Ы. Алтынсарин атындағы орта мектеп
Бастауыш сынып мұғалімі: Жұмағалиева Күлән Ғабдыжанқызы
Сабақ тақырыбы
Ү дыбысы мен әрпі
Сабақ түрі
Ертегі сабақ
Көрнекілігі
Әріптер, оқулық, суреттер
Әдіс-тәсілдер
Ой қозғау, топтастыру, тізбектей оқу, ойын, сұрақ-жауап, түсіндіру
Сабақ мақсаты
Білімділік
- Ү дыбысы мен әрпін таныту, берілген сөздерді оқуға үйрету.
- Ү дыбысының жіңішке дауысты дыбыс екенін түсіндіру.
- Ү әрпінің баспа және жазба түрлерімен таныстыру.
- Ү дыбысына қатысты сөздерге дыбыстық және буындық талдау жасату.
- Дыбысты сөз ішінен бөліп алып, жеке дыбыстату арқылы оның дауысты дыбыс екенін меңгерту.
Дамытушылық
Ү дыбысына байланысты жаңа сөздермен таныстыру арқылы оқушылардың ой-өрісін, тілін, сөздік қорын дамыту және дүниетанымын кеңейту.
Тәрбиелік
Адамгершілікке, еңбексүйгіштікке және табиғатқа сүйіспеншілікті арттыру; құстарды қорғауға тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа зейінін аудару.
II. Психологиялық дайындық
Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз,
Сәлем бердік сіздерге
Құрметпенен біз.
Алдыңғы білімді еске түсіру (сұрақ-жауап)
Сұрақтар
- Қазақ тілінде қанша әріп бар?
- Дыбыс деген не?
- Әріп деп нені айтамыз?
- Дыбыстар нешеге бөлінеді?
- Дауысты және дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді?
Дауысты/дауыссызды ажырату
Дауысты дыбыстар
Айтқанда ауа ауыз қуысынан кедергісіз, еркін шығады.
а, у, о, ы, ұ, е, і, ә, и, ө
Дауыссыз дыбыстар
Айтқанда ауа түрлі кедергілерге ұшырап, қысылып шығады.
т, п, н, р, ғ, л, у, ш, й, қ, д, м, б, с, ж, ң, к
Өткенді пысықтау
Ө дыбысын қайталау.
Ойын: «Сөз ойла, тез ойла»
III. Жаңа сабақ: «Ү» дыбысын ашу
Сөзжұмбақ
- Кезікті бір жануар, үстінде екі тауы бар.
- Көру мүшесі не?
- Не — білім бұлағы?
Шыққан сөз:
Үкі
Талдау және салыстыру
- «Үкі» сөзі Ү дыбысынан басталады.
- Хормен дыбыстау: Ү-ү-ү.
- Ү — жіңішке дауысты дыбыс, созылып айтылады.
- Артикуляциясы: ерін сүйірленіп алға жылжиды, тіл артқа жылжиды, иек көтеріледі.
- Ұқсас дыбыспен салыстыру: Ү және Ұ (кеспе әріптер арқылы).
- Ү — жіңішке дауысты, Ұ — жуан дауысты.
Баспа түрі
Үү
Жазба түрі
Үү
IV. Оқулықпен жұмыс
Оқу дағдысы
- Тізбектеп, қатар бойынша оқыту.
- Ойын: «Білеміз бе?»
«Сөздік қоржын» және суретпен жұмыс
- Суреттегі құстардың атауын айту: үкі, үйрек.
- «Үкі», «үйрек» сөздеріне буындық және дыбыстық талдау жасау.
- Үй құстарын атау.
- Ү дыбысын жеке дыбыстату: Ү-ү-ү.
Бағандағы сөздер (буынға бөлу)
Ү дыбысы қай буында естілетінін анықтау.
Тақтамен жұмыс
- Жеке сөздер жазу.
- Жұмбақ құрастыру/шешу.
- Суретпен жұмыс: «Кім кінәлі?»
Жұмбақ
Шарлап келіп даланы,
Үйіме ұя салады.
V. Дәптермен жұмыс
Жазу дағдысы
- Ү әрпін ауада жазып, қол жаттықтыру.
- Ү дыбысының бас және кіші әріптерін жазу.
Сергіту сәті және ойын
- Ой тастау: жұмбақ шешу.
- Ойын: «Ойлан тап»
Жұмбақтар (шешімімен)
Шарлап келіп даланы,
Табаны суды сүйеді,
Үйіме ұя салады.
Жауабы: қарлығаш
Қабағы күнге күйеді.
Жауабы: күріш
Түскенде салқын күз,
Жинадық алтын тіс.
Жауабы: жүгері
Қосымша материал
Сөздермен жұмыс
Г-ден баста — мен өңірдің ажарымын.
К-ден баста — мен көмірдің қалдығымын.
Жауабы: гүл — күл
Сөз түрлендіру
Т-дан бастап оқысаң — аты аңыз қу аңмын.
К болса басқы әрпім — езу тартып қуанамын.
Жауабы: түлкі — күлкі
VI. Қорытынды (сұрақ-жауап)
- Бүгін біз қандай дыбыспен таныстық?
- Ү дыбысы қандай дыбыс?
- Ү дыбысына байланысты сөздер айтыңдар.
Қайталау сұрақтары
- Дыбыс деген не? (Естиміз, айтамыз.)
- Әріп дегеніміз не? (Көреміз, жазамыз.)
- Дыбыс нешеге бөлінеді? (Дауысты, дауыссыз.)
- Дауысты дыбыстар қалай айтылады? (Созылып айтылады.)
- Дауыссыз дыбыстар қалай айтылады? (Қысқа айтылады.)
- Әріптен не құралады? (Буын.)
- Буыннан не құралады? (Сөз.)
- Сөзден не құралады? (Сөйлем.)
Үй тапсырмасы
Ү дыбысы бар сөздерді тауып, буынға бөліп келу. Ү әрпін көркем жазуға жаттығу.
Бағалау
Оқушыларды мадақтау, белсенділігіне қарай бағалау.