Улы дәрі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Білім беру саласы
- Денсаулық
- Бөлімі
- Валеология
- Тақырыбы
- Айболит және оның достары
Сабақтың мақсаты
- Балаларды әртүрлі ауру түрлерімен және олардың себептерімен таныстыру.
- Жұқпалы аурулар мен суық тиюдің алдын алу шараларының маңызын түсіндіру.
- Сурет бойынша әңгіме құрастыру арқылы сөздік қорын дамыту.
- Тазалыққа, өз денсаулығын күтуге тәрбиелеу.
Көрнекі құралдар
- Сабын, орамал, тарақ (суреттері)
- Үй жануарларының суреттері
Қос тілді түсінік
сүлгі
полотенце
сабын
мыло
тарақ
расческа
айна
зеркало
Сабақтың құрылымы
Мотивациялық–қозғаушы кезең
Шаттық шеңбері
Балалар шаттық шеңберіне тұрып, төмендегі өлең жолдарын бірге қайталайды:
Қуан, шаттан, алақай!
Қуанатын келді күн.
Қайырлы таң, қайырлы күн!
Күліп шықты бүгін күн!
Әңгіме бастау
Сабақ әңгімелесу түрінде өтеді. Тәрбиеші балаларға «Дәрігер Айболит» ертегісін еске түсіруді ұсынады және сұрақтар қояды:
- Дәрігерге кімдер келді?
- Ол қалай емдеді?
- Сендер үй жануарларына қандай көмек көрсетер едіңдер?
- Жануарларды өз бетіңше емдеуге бола ма? Неліктен?
Негізгі ой
Жануарларға қамқорлық өте маңызды. Адамдар сияқты жануарлардың да денсаулығы мықты болуы керек. Ауырған жануардың бойындағы микроб адамға жұғуы мүмкін. Сондықтан жануарларды міндетті түрде арнайы маманға көрсетіп, уақтылы егу, дұрыс тамақтандыру және күтім жасау қажет.
- Егуден бөлек, әр 2–3 ай сайын ішекқұртқа қарсы дәрі беру керек.
- Жануармен ойнағаннан кейін қолды міндетті түрде жуу қажет.
Ұйымдастырушылық–ізденушілік кезең
Әңгімелесу: микробтар және алдын алу
Біздің ортамызда өсімдіктер, жәндіктер, балықтар, құстар, аңдармен қатар өте көп микробтар, бактериялар мен вирустар да бар. Олардың ішінде адамға пайдалысы да, жұқпалы ауру тудыратын қауіптілері де кездеседі. Адам бұл «көзге көрінбейтін зиянкестермен» күресуді ғана емес, аурудың алдын алуды да үйренді.
Аурудың алдын алу — денсаулық ережелері мен пайдалы кеңестерді күнделікті орындау арқылы жүзеге асады.
Ойын: «Микроб, вирус, бактериялар неден қорқады?»
Су мен сабыннан
Егер біз үнемі жуынып-шомылып, тісімізді тазалап жүрсек, денеміз сау болады. Көп микроб суға шайылып, сабынның әсерінен жойылады.
Шынығудан
Шынығу кезінде табиғаттың үш сыйы — күн, су, ауа — ағзаға пайдалы әсер етіп, аурудың алдын алуға көмектеседі.
Доппен ойын: «Жақсы – жаман»
Тәрбиеші сөздерді кезекпен айтып, балалар жақсы әдет пен жаман әдетті ажыратады: тіс тазалау, бет жуу, алманы жумай жеу, жүгіру, тамақты асығыс ішу және т.б.
Дидактикалық ойын: «Қуыршақты емдейміз»
Балалар қуыршаққа «көмек көрсетіп», тазалық пен күтімнің маңызын тәжірибе арқылы бекітеді.
Ережелерді есте сақтайық
- Қолды жиі жуу керек.
- Ит пен мысықпен бірге ұйықтауға болмайды.
- Үй жануары ауырса, дереу мал дәрігеріне көрсету қажет.
Сергіту сәті
Қимылды жаттығулар арқылы балалар бой сергітеді.
Дәптермен жұмыс
Тақырыпты бекітуге арналған тапсырмалар орындалады.
Байқау: «Ең таза қол»
Балалар тазалық ережелерін қаншалықты сақтайтынын ойын түрінде көрсетеді.
Емдік қасиеті бар өсімдіктер
Халық медицинасында және ветеринариялық тәжірибеде қолданылатын кейбір өсімдіктермен танысамыз. Бұл мәліметтер тек таныстыру мақсатында беріледі, улы өсімдіктерді абайлап қолдану қажет.
Адыраспан
Дәрілік шикізат ретінде шілде айында бұтақшалары, жапырағы және гүлі жиналады. Адыраспан — улы өсімдік. Халық емшілері оны құяң және жүйке ауруларына қолданған. Ветеринарияда тұнбасын малдың қышыма-қотырын және кейбір тері ауруларын емдеуге пайдаланған.
Ескерту: улы өсімдік, абайлап қолдану керек.
Арша
Қысы-жазы көгеріп тұратын бұталы өсімдік (шамамен 1–3,5 м). Қара күзде піскен жемістері жиналып, ашық жерде кептіріледі. Халық емінде арша жемісі несеп айдайтын және қуық қабынуын бәсеңдететін дәрі ретінде қолданылған. Аршамен тіс тазалау пайдалы деп есептеледі.
Ащы мия (ақ мия)
Көпжылдық шөптекті өсімдік. Дәрілік бөлігі — шөбі мен тұқымы. Халық медицинасында кей жағдайларда асқазан-ішек мәселелерінде, тері жараларында және басқа да сырқаттарға қолданылған.
Ескерту: кейбір түрлері және қолдану тәсілдері сақтықты қажет етеді.
Алоэ
Оңтүстік Африкадан таралған, көбіне бөлме өсімдігі ретінде өсіріледі. Халық тәжірибесінде жарақат, күйік, үсік кезінде сыртқа жағу, суық тигенде балмен араластырып қолдану секілді тәсілдер айтылады.
Бақбақ
Тамырының қайнатпасы ас қорыту жүйесін қолдауға пайдаланылған.
Рефлексивті–түзетуші кезең
Қорытынды
Тазалық көптеген аурулардың алдын алады. Тазалық сақтау — әр адамның басты міндеті. Дәрілік өсімдіктер кептірілген шөп, тұнба, қайнатынды, шай, ұнтақ сияқты түрлерде қолданылуы мүмкін. Дәрі дайындауға арналған өсімдіктер бөлек іріктеледі, ал көптеген дәрілер жабайы шөптерден алынатыны белгілі.
Күтілетін нәтиже
Әр бала жеке бас тазалығын сақтайды.
Нені білу керек
Өз денесін микробтардан қорғау қажет.
Білу керек
Әр балада жеке бет орамалы болғаны дұрыс.
Көрсете білуі
Суреттен емдік шөптерді танып, көрсете білу.
Сабақ соңында балалар мадақталады.