Көптілділік - көп мәдениетті тұлғаны қалыптастырудың өзегі
Көптілділік – полимәдениетті тұлғаны қалыптастыру негізі
Президентіміз Н. Ә. Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында білім беру жүйесінде үш тілді меңгерген, бәсекеге қабілетті маман даярлау міндетін айқындады: мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілі, ұлтаралық қатынас тілі ретінде орыс тілі және әлемдік экономикаға үйлесімді кірігу тілі ретінде ағылшын тілі.
Негізгі ой
Бұл бағыт оқу орындарына жаңа міндеттер мен талаптар қойып, білім беру мазмұнын жаңаша ұйымдастыруды қажет етеді: жас маманның кәсіби білімділігі, біліктілігі мен дағдысы басты өлшемге айналады.
Тіл – қоғам құндылығы, білім – даму өзегі
Өркениетті қоғамда тіл адамзаттың баға жетпес құндылығы саналады. Абайдың «адам баласы ақыл, білім, ар, мінез қасиеттерімен озады» деген ойы уақыт өткен сайын өзектілігін жоғалтпайды. Сондықтан білім беру жүйесін дамыту – ел дамуының негізгі бағыттарының бірі.
Үш тілде оқыту – заман талабы
Көптілділік – көп мәдениетті тұлғаны қалыптастырудың өзегі. Бүгінгі таңда көп тілді оқыту жас ұрпақтың білім кеңістігінде еркін дамуына жол ашып, әлемдік ғылым мен ақпаратқа қол жеткізуіне, өз қабілетін танытуына мүмкіндік береді.
Тұлғалық даму
Қазақ тілі, орыс тілі және шетел тілдерінің бірін меңгеру ой-өрісті кеңейтіп, жан-жақты тұлға болып қалыптасуға ықпал етеді.
Қоғамдық мәдениет
Ұлтаралық қатынас мәдениетін нығайтып, толеранттылықтың қалыптасуына жағдай жасайды.
Жаһандану және тіл білудің қажеттілігі
Көптілділік мәселесі Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін өзекті. Жаһандану дәуірі тілдерді білуді талап етеді, ал көп тілді ортаға бейімделу білім мен еңбек нарығында жаңа мүмкіндіктер ашады.
Мемлекеттік саясаттағы басымдық
Қазақстан халықтары Ассамблеясының XII сессиясында Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев қазақстандық жас ұрпақ кемінде үш тілді — қазақ, орыс, ағылшын тілдерін — еркін меңгеруі қажет екенін атап өтті. Сондай-ақ Еуропада мектеп түлектері мен студенттердің бірнеше тілде еркін сөйлеуі қалыпты жағдайға айналғанын мысалға келтірді.
Елбасы жыл сайынғы дәстүрлі Жолдауларында «Тілдердің үш тұғырлығы» мәдени жобасын іске асыруды жеделдетуге ерекше мән береді. Сонымен бірге қоғамды топтастыратын мемлекеттік тіл — қазақ тілін оқытудың сапасын арттыру қажеттігін баса көрсетеді.
Білім беру жүйесіне қойылатын міндет
- Қазақ тілін тереңдетіп оқыту сапасын жүйелі түрде арттыру.
- Көптілділікті меңгертуді білім мазмұнына тиімді енгізу.
- Оқушының кәсіби бағдарын, құзыреттілігін және өмірлік дағдыларын дамытуға бағытталған оқыту тәсілдерін күшейту.
Халықаралық тәжірибе және жаңа педагогикалық міндет
Әлемдік білім беру тәжірибесінде көптілді және билингвалды білім беру — бұрыннан қолданылып келе жатқан үрдіс. Ал қазақстандық білім беру жүйесінде халықаралық тәжірибеде тиімділігі дәлелденген модельдерді енгізу — жаңа педагогикалық мәселе, себебі ол жаңа жағдайларда шығармашылық тұрғыдан іске асырылуы тиіс.
Автор
Касым Жұлдыз Салиевна, әдіскер
Қарағанды облысы, Сәтбаев қаласы, №33 «Күншуақ» бөбекжай-балабақшасы КМҚК