Музыкалық сауат

Сабақтың мақсат-міндеттері

Мақсаты

Халық фольклорының адам өміріндегі маңызын терең түсіндіру; музыкалық сауатты, эстетикалық талғамы жоғары, рухани бай тұлға тәрбиелеу.

Тәрбиелік мәні

Оқушылардың халқымыздың музыкалық мұрасына сүйіспеншілігін оятып, оны құрметтеуге баулу. Музыканың өмірмен байланысын аша отырып, дәстүрлі өнердің бүгінге дейінгі сабақтастығына назар аударту.

Дамытушылық

Балалардың көркемдік ойлауын, қиялын, ырғақ сезімін және музыкалық ойын дамыту.

Сабақтың құрылымы

Сабақ түрі

Танымдық әңгіме және жаңа ән үйрену.

Көрнекіліктер

Плакат
Слайд көрсетілімі
Үнтаспалар

Пайдаланылған әдебиеттер

3-сыныпқа арналған музыка оқулығы
Н. Кетегенова — «Қазақ музыка әдебиеті»

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Әуенмен амандасу:

Сә-ле-мет-сіз бе?

Дауыс жаттығулары (аспап сүйемелдеуімен).

2) Өткенді қайталау

«Бақытты балалық» әнін қайталау.

Үй тапсырмасын сұрау: екі оқушы шумақтарын айтады, қайырмасын барлық сынып бірге орындайды.

3) Жаңа тақырыпқа кіріспе

Бүгінгі жаңа тақырып: Ықылас Дүкенұлы және «ми» нотасы.

Ықылас Дүкенұлы: күй өнерінің жалғастырушысы

Ықылас Дүкенұлы — атадан балаға мирас болып келе жатқан қобызшылар әулетінен шыққан күйші. Ол Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданында дүниеге келген. Әкесі Дүкен де, атасы Алтынбек те — әйгілі қобызшы болған.

Қорқыттан қалған дәстүрлі қобыз тарту мәнерін қайта жаңғыртып, жандандыра түскен Ықыластың күйшілік мектебі Ашай, Әйкен, Сүгір сияқты шәкірттері арқылы жалғасын тапты.

Белгілі күйлері

Аққу Айрауық Жезкиік Бозторғай Ерден Саржан төре Қасқыр Асанқайғы Шақыру

«Жезкиік» күйі: еркін даланың үні

«Жезкиік» күйі туралы аңызда Ықыластың бір сапарында кең даланың сұлулығы мен еркіндіктің бейнесіндей болған жезкиік жайлы әңгіме естігені айтылады. Аңшылар түсінігінде жезкиік — төлін аман өсіруге қам жеген анадай мейірімді, сақ жануар.

Киік тау-құздардың төбесінде еркін секіріп, шексіз кең даланың төсінде ойнақтайды. Оның жез түсті реңі күнге шағылысып, аңшыға дұрыс көздетпей, ұзақ ғұмыр кешуіне себеп болады. Сол себепті халық аузында аңызға айналған.

Бұл күй — жазық, кең далаға деген сүйіспеншілікті жеткізетін шығарма. Еркін киіктің екпінді, шапшаң жүрісі қобыздың өзгеше үнімен бейнеленеді. Ықыластың орындаушылық тәсілдері ерекше әсерлі.

Тыңдау тапсырмасы

Оқушылар мұғалімнің түсіндіруімен күйді тыңдайды және негізгі көңіл күйін, ырғағын, дыбыс бояуын ажыратып көреді.

Ықылас атындағы мұражай

Алматы қаласында Ықылас атындағы Республикалық халық саз аспаптар мұражайы бар. Онда ұлттық аспаптардың 30-дан астам түрі сақталған.

Мұражайға халық композиторы Ықылас Дүкенұлының есімі берілген. Бұл орын жиі «Бабалар үні» мұражайы деп те аталады (слайд көрсетілімі арқылы таныстыру).

Сергіту сәті және ән айту

Сергіту сәті

«Ел қорғауға әзірміз»

Жаңа ән: «Саяхатта»

Әні: К. Қуатбаев

Сөзі: Ә. Дүйсенбиев

1-шумақ

Көрікті кең өлке,
Қойны мол береке.
Жаз күні мына біз,
Саяхат құрамыз, құрамыз.

Қайырмасы

Ұлы Отан — анамыз,
Бақытты — баламыз,
Бақытты боламыз.

2-шумақ

Жайқалып жасыл бел,
Шайқалып жатыр көл.
Табысы селдеткен,
Қырманның басын көр.

Қайырмасын бәріміз бірге айтып көрейік.