Қазақша рефераттар

Кескін картаға Вавилонды түсір

§ 18 Ежелгі Үндістан Аралас сабақ

Сабақтың мақсаты

  • Ежелгі Үндістан туралы негізгі түсінік қалыптастыру.
  • Шаруашылықтың даму ерекшеліктерін және қоғамның төрт әлеуметтік топқа (варна/каста) бөлінуін түсіндіру.
  • Тапсырмалар арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту, өздігінен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың форматы мен ресурстар

Әдістері

Ауызша баяндау, әңгімелеу, топтық жұмыс, өзіндік жұмыстар, слайдтармен жұмыс.

Көрнекілігі

Карта, дәптер, интерактивті тақта және қосымша оқу құралдары.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Оқу құралдарын тексеру.

II. Оқушылар білімін тексеру және жетілдіру

Үй тапсырмасы «Тарихи шынжыр» ойыны арқылы сұралады: мұғалім әңгімені бастап береді, оқушылар жалғастырып, мазмұндап аяқтайды.

Үй тапсырмасын айтып жатқан оқушылармен қатар, басқа оқушылар «Өрмекшілер» ойыны бойынша деңгейлік тапсырмаларды өздігінен орындайды (әр қатарға арналған торкөздер арқылы).

«Өрмекшілер» ойыны: деңгейлік тапсырмалар

Төмендегі тапсырмалар қатарлар бойынша бөлінеді. Әр оқушы өз ұяшығына сәйкес тапсырманы орындайды.

1-қатар

№1

  1. Ежелгі Қосөзен тұрғындары кімдер?
  2. Пирамидалар туралы не білесің?
  3. Египетті кескін картаға түсір.

№2

  1. Пирамида туралы не білесің?
  2. Қосөзеннің басты құдайларын ата.
  3. Қосөзенді кескін картаға түсір.

№3

  1. Финикиялықтар деген кімдер?
  2. Парсы патшаларын ата.
  3. Вавилонды кескін картаға түсір.

№4

  1. «Мың қала елі» деп қай ел аталады?
  2. Шығармаларды тиісті елдермен сәйкестендір:
    • «Гильгамеш туралы дастан»
    • «Синухет»
    • «Хаммурапи заңы»
    • «Авеста»
    • «Ваал және Аллиян»
  3. Кескін картаға Хетт патшалығын түсір.

2-қатар

№1

  1. «Вавилон» атауы нені білдіреді?
  2. Сфинкс деген не?
  3. Қосөзенді кескін картаға түсір.

№2

  1. Вавилон билеушілерін ата.
  2. Ең ежелгі жазу кімдердікі?
  3. Кескін картаға Вавилонды түсір.

№3

  1. Египеттегі храмдарды сипатта.
  2. Палестинаның ежелгі тұрғындары кімдер?
  3. Кескін картаға Палестинаны түсір.

№4

  1. Финикиялықтардың мәдени жетістіктерін ата.
  2. Ежелгі мемлекеттер қазіргі қай елдердің аумағында орналасқан?
    • Кушан
    • Бактрия
    • Ассирия
    • Хетт
    • Урарту
  3. Кескін картаға Парфия мемлекетін түсір.

3-қатар

№1

  1. Перғауын деген кім?
  2. Египеттің құдайларын ата.
  3. Жерорта теңізін кескін картаға белгіле.

№2

  1. Ежелгі Египетті біріктірген патша кім?
  2. Урарту мемлекетінің астанасын ата.
  3. Египетті кескін картаға түсір.

№3

  1. Ассириялықтардың ерекшеліктері қандай?
  2. Александр Македонский кім?
  3. Кушан мемлекетін кескін картаға түсір.

№4

  1. Манихей діні туралы не білесің?
  2. Архитектуралық құрылыстарды тиісті елдермен сәйкестендір:
    • Иштар қақпасы
    • Пирамида
    • Жеңімпаз Қанышке храмы
    • Аспалы бақ
    • Сфинкс
    • Вавилон мұнарасы
  3. Бактрия елін кескін картаға түсір.

Ескерту

Кескін карта тапсырмалары орындалғанда: нысандардың орналасуын дәл көрсету, атауларды сауатты жазу және шартты белгілерді қолдану талап етіледі.

III. Жаңа сабақты хабарлау және түсіндіру

Мұғалім оқушыларға Азияда орналасқан бір мемлекеттен келген «жұмбақ хатты» ұсынады. Хаттағы сипаттаманы бірге оқып, талқылап, қай ел туралы екенін анықтайды.

Жұмбақ хат (сипаттама)

  • Орталық Азияға жақын орналасқан, түбекте жатқан ел.
  • Халқының саны бойынша әлемде алдыңғы орындардың бірінде.
  • Шахмат ойынының пайда болуымен және суармалы егіншілікпен танымал.
  • Көпшілікке әні мен биі арқылы кең танылған.
  • Қасиетті санайтын жануары — сиыр.
  • Даму деңгейі орташа деп сипатталады.

Сұрақ

Берілген мәліметтер қай ел туралы?

Оқушылар «Үндістан» деп жауап бергеннен кейін, сабақтың мақсаттары қайта нақтылап айтылып, жаңа тақырып интерактивті тақта (слайдтар) арқылы түсіндіріледі.

Сөздікпен жұмыс

Терминдерді дәптерге жазып алу және мағынасын түсіндіру:

Брахма
Үнді құдайының аты.
Кшатрий
Жауынгерлер тобы.
Вайший
Егіншілер тобы.
Варна (каста)
Өз дәрежесіне сай ғана өмір сүруге тиісті тұйық әлеуметтік топ.

IV. Жаңа сабақты бекіту

Тақырыпты бекіту үшін «ККК» әдісі қолданылады: 5 оқушы шығып, мамандықтарды таңдап алады және топтық жұмыс жүргізіледі.

Суретшілер

Көрнекі бейнелеу арқылы негізгі ұғымдарды жеткізеді.

Математиктер

Сандар, салыстыру, жүйелеу арқылы қорытынды жасайды.

Тарихшылар

Оқиғаларды ретімен баяндап, себеп–салдарды түсіндіреді.

Географтар

Карта арқылы орналасуын, табиғи жағдайын сипаттайды.

Археологтар

Ескерткіштер мен деректерге сүйеніп тұжырымдайды.

Бағалау

Сабақ соңында оқушылардың жұмысы белгішелер мен критерийлер арқылы бағаланады.

V. Қорытынды және білімді бағалау

Сабақ қорытындыланып, оқушылардың белсенділігі, жауаптарының нақтылығы, тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағаланады.

VI. Үй тапсырмасы

  • § 18: 92–98-беттер.
  • Сурет салу (тақырыпқа сәйкес иллюстрация/сызба).
  • Қосымша мәліметтерді оқу және қысқаша конспект жазу.