Қазақша рефераттар

Бала көп оқығаннан далада қалмасы қашаннан белгілі жайт

12 жылдық білім беруге көшу жағдайында бастауыш сыныпта ақпараттық мәдениет негіздерін оқытудың өзектілігі

Бұл ой-толғам Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Бірлік ауылы, №55 С.Қожанов атындағы орта мектебінің информатика пәні мұғалімі Шокибаева Риманың тәжірибесі мен ұстанымдары негізінде баяндалады. Мәселе — 12 жылдық білім беру жүйесіне көшу аясында бастауыш сынып оқушыларына ақпараттық мәдениет негіздерін тиімді қалыптастыру және оны жалпы білім сапасын арттырудың тетігі ретінде қарастыру.

Орта білімнің қоғам мен тұлға үшін мәні

Орта білім — әрбір адамның әрі қарай оқуына, мамандық алуына және жеке жетістікке жетуіне негіз болатын басты тірек. Осы тұрғыда Қазақстан мектептерінің түлектері:

  • өз Отанының патриоты болуы;

  • қоғам дамуының жаңа бағытын түсініп, қабылдай алуы;

  • қазақ тілін (мемлекеттік тіл ретінде), орыс тілін және бір шет тілін меңгеруі;

  • мемлекеттік тілдің көпұлтты қоғамдағы тұрақтылық кепілі екенін ұғынуы;

  • өзгермелі әлеуметтік-экономикалық жағдайларға бейімделе алуы қажет.

Негізгі ой

Президент Н.Ә. Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі — Жаңа Қазақстан» атты Жолдауындағы «экономика мен қоғамдық жаңару қажеттіліктеріне сәйкес келетін жаңа білім беру жүйесі қажет» деген тұжырым бүгінгі өзгерістердің бағыт-бағдарын айқындайды.

Қоғамдағы пікірталас және жиі айтылатын уәждер

Бүгінде білім беру кеңістігінде 12 жылдық оқуға көшу туралы әртүрлі пікірлер айтылып жүр. Кейбіреулер «он екі жылдықтың берері аз» деп санайды; енді біреулер «11 жылдық бағдарламаның өзінен-ақ оқушы шаршайды» деген уәж келтіреді.

Сын-пікір: «Балалар оқу жүктемесінен шаршайды»

Бұл тұжырым көбіне 12 жылдық жүйенің мазмұны мен логикасын толық түсінбеуден туындайды.

Ұстаным: «Көп оқығаннан ешкім ұтылмайды»

Білімнің молаюы — оқушының мүмкіндіктерін тарылтпайды, керісінше өмірлік таңдауларын кеңейтеді.

Тәжірибеде 9-сыныптан кейін көптеген оқушы кәсіптік білім беру ұйымдарына кетеді. Бұл үрдіс кей жағдайда олардың жалпы білім алу траекториясын ерте тарылтып, болашақ мүмкіндіктерін шектеуі мүмкін. Ал «оқушы білімнен шаршайды» деген уәждің орнына, мазмұнды дұрыс ұйымдастыру, қолдаушы орта құру және жас ерекшелігіне сай әдістемені күшейту маңыздырақ.

12 жылдық мектептің нақты мүмкіндіктері

Кәсіптік бағдардың ертерек айқындалуы

12 жылдық жүйеде 10-сыныптан кейін оқушының қалауы бойынша кәсіби бағытқа жақындауға мүмкіндік қарастырылады. Бұл үрке қарауды емес, саналы жоспарлауды қажет етеді.

ЖОО-ға түсуге дайындықтың күшеюі

Оқу мерзімінің ұзаруы білім қорын тереңдетіп, талап пен еңбек дағдысын нығайтады. Нәтижесінде жоғары оқу орнына түсу жолы кеңейеді.

Мектеп қабырғасында бейіндік және қолданбалы оқыту

Оқушыны басқа жерге сабылтпай-ақ, өз мектебінде бейіндік және кәсіптік дағдыларға жақындата оқыту тиімді нәтиже береді.

Бейіндік оқыту және портфолио

Бейіндік оқытуға өткенде оқушы үш бағыттың бірін таңдайды: жаратылыстану-математикалық, әлеуметтік-гуманитарлық, технологиялық. Сонымен бірге 1-сыныптан бастап жинақталатын портфолио оқушының жетістіктерін жүйелеуге, қабілетін көрсетуге және болашақ таңдауын негіздеуге көмектеседі.

Халықаралық тәжірибе және еңбек нарығына ықпалы

Қазіргі таңда көптеген елдердегі орта білім беру моделі 12 жылдық құрылымға негізделген. Сол жүйеде оқыған түлектердің ертерек бағдарланып, тұрақты кәсіби қалыптасуына мектеп кезеңінің өзі ықпал етеді. Сондықтан мұндай елдерде кадр даярлау тетігі жүйелі жұмыс істеп, сырттан маман іздеуге тәуелділік төмендейді.

«Болашақ» бағдарламасы аясында көптеген жастар шетелде білімін жетілдіріп, жаңа технологияларды меңгеріп жүр. Бұл тәжірибе ел ішінде де білім мазмұнын жаңартуға, оқытудың тиімді модельдерін енгізуге сұраныс қалыптастырады.

Қорытынды: реформа — сапаны бағалаудың жаңа өлшемі

Заман талабына сай білім беру жүйесі жас ұрпақты жеке тұлға ретінде қалыптастырудың нақты жолдарын қарастыруы тиіс. Бұл міндеттің негізгі салмағы білім беру жүйесіне жүктеледі: елдің бірлігі мен тұрақтылығын сақтайтын, болашағын айқындайтын, басқа елдермен тең дамуға мүмкіндік беретін білім — ұлттық дамудың өзегі.

12 жылдыққа көшу білім саласына елеулі өзгерістер енгізеді және ең бастысы — білім сапасына нақты баға берудің тиімді тетіктерін күшейтуге мүмкіндік береді.