Қазақша рефераттар

Болашақ ұрпақтың бойында ұлттық патриотизм сезімін қалыптастыру жолдары

Болашақ ұрпақ бойында ұлттық патриотизм сезімін қалыптастыру жолдары

Жаңа кезеңдегі білім берудің өзекті міндеті — жас ұрпаққа рухани-патриоттық тәрбие беру. Құнды қасиеттерді сіңіру, рухани бай тұлғаны қалыптастыру баланың дүниеге келген күнінен басталуы тиіс. Халық даналығында: «Ағаш түзу өсуі үшін оған көшет кезінде көмектесу керек, ал үлкен ағашты түзету қиын» деп бекер айтылмаған.

Бірінші бесік

Отбасы мен ата-ана тәрбиесі — ұлттық намыс, мінез-құлық, тектілік, отансүйгіштік негізі қаланатын орта.

Екінші бесік

Білім беру ұйымы — баланың әлеуметтік тәжірибесін кеңейтіп, ортақ құндылықтарды өмірлік дағдыға айналдыратын кеңістік.

Алғашқы баспалдақ

Мектепке дейінгі тәрбие — тұлға қалыптасуының бастауы. Балабақшадағы әсер ұзақ уақытқа із қалдырады.

Мектепке дейінгі кезеңнің маңызы

Балабақша — барлық тәрбиенің бастау бұлағы, жан-жақты дамыту жұмысының түпкі негізі қаланатын орта. Баланың бойындағы жақсы қасиеттер мен мүмкіндіктерді ашып, оның өнегелі, тәрбиелі болып өсуіне балабақша ошағының ықпалы ерекше.

Заман талабына сай тәрбие мен білім беру жұмысын кешенді ұйымдастыру жаңа технологияларды, идеялар мен шығармашылықты, сондай-ақ инновациялық жаңашылдықты талап етеді. Әлем үздіксіз өзгеріп жатқандықтан, білім беруді жетілдіру мәселесі де күн сайын өзектене түседі.

Негізгі міндеттер

  • Ізгілік бастамасымен тәрбиелеу: өз отбасына, балабақшасына, туған қаласына, көшесіне сүйіспеншілікпен және қамқорлықпен қарау.

  • Табиғатқа жанашырлық: қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау.

  • Еңбек тәрбиесі: еңбекқорлыққа баулу, үлкендердің еңбегін құрметтеу.

  • Салт-дәстүрге қызығушылық: қазақ халқының әдет-ғұрпы мен мәдени мұрасына құрмет қалыптастыру.

  • Мемлекеттік рәміздер: таныстыру арқылы Отанға сүйіспеншілікті күшейту.

Патриотизм ұғымы және қазақстандық патриотизм

Ел Президенті Нұрсұлтан Назарбаев: «Қазақстанның отаншылдық сезімін тәрбиелеу мектепке дейінгі жүйеден жоғары оқу орындарына дейін көкейкесті мәселе», ал балаларды Отанды, туған жерді, өз халқын сүюге тәрбиелеу мұғалімнің аса маңызды әрі жауапты парызы екенін атап өткен.

Әр дәуірде отансүйгіштікке тәрбиелеудің өзіндік мүддесі болады. Ұлтжандылық, отансүйгіштік, патриотизм секілді ұғымдар сол кезеңнің әлеуметтік шындығымен астасып қалыптасады. Егемендік алғаннан бері жас ұрпақ тәрбиесінің темірқазығы — қазақстандық патриотизм.

Қазақстандық патриотизм — тәуелсіздікпен бірге орныққан жаңа мазмұн. Ол еліміздегі саяси-әлеуметтік ахуалдың ерекшелігін көрсетеді: Қазақстанда жүзден аса ұлт пен ұлыс өкілі өмір сүреді. Қазақстан — олардың көпшілігінің туған Отаны және болашақта да мәңгі тұрақтайтын мекені. Сондықтан әр азамат Қазақстанды ата-жұртым деп танып, тәуелсіздігін қорғауға және ел игілігін арттыруға еңбек етуі тиіс.

Отаншылдық — туа біткен емес

Ол адамның саналы өмірімен қатар қалыптасатын психологиялық және әлеуметтік құбылыс.

Қарым-қатынас пен құрмет

Патриотизм әр этностың ұлттық сезімін сыйлап, бірде-бір ұлтпен қарама-қайшылық туғызбауды көздейді.

Егемендік алған алғашқы күндерден-ақ патриотизм мазмұнына қатысты пікірталастар жүрді. Соның нәтижесінде ұлттық патриотизм және қазақстандық патриотизм ұғымдары айқындала түсті. Дегенмен жас ұрпақты отаншылдыққа тәрбиелеуде ұстаным, мазмұн, әдіс-тәсілдердің тиімділігі жөніндегі сұрақтар бүгін де өз маңызын жойған жоқ.

Патриоттық сезімнің қайнар көзі

Патриоттық сезімнің объектісі мен қайнар көзі — Отан. Оның мазмұнына: туған жер, табиғат және байлықтары, тіл, дәстүр, тарихи ескерткіштер, туған өлкедегі киелі орындар жатады. Бұлар адам көкірегіне жылылық, жақындық, туыстық сезім ұялатып, ізгі де ерлік істердің қуат көзіне айналады.

Бұл қасиетті сезім өздігінен бірден пайда болмайды: ол тәжірибемен, уақытпен, біліммен, қоршаған ортаның ықпалымен, балабақша, отбасы, мектеп, жоғары оқу орындары, бұқаралық ақпарат құралдары және қоғамдық ұйымдардың әсерімен біртіндеп қалыптасады. Тұлғада патриоттық сана тәрбие арқылы өсіп-жетіледі.

Педагог үшін негізгі бағдар

Терең патриотизм: Отанға, Қазақстанға, өз халқына сүйіспеншілікті орнықтыру.

Халықтар достығы: өзара сыйластық пен бірлік идеясын ұстану.

Қазақстандық патриотизмді қалыптастыру үшін әр халық тек өз мәдениетін танып білуімен шектелмей, бір-бірін танып, құрметтеуі қажет. Сондықтан баланың бойына халқымыздың мәдениетін, әдет-ғұрпын, тарихын ерте жастан сіңіру маңызды.

Тіл мен көркем әдебиеттің тәрбиелік әлеуеті

Мектеп жасына дейінгі балаларда патриоттық сезімді қалыптастыруда тіл дамыту және көркем әдебиет жұмыстарының орны ерекше. Отанын сүйген, елін-жерін қорғаған батырлардың ерлігі, ақын-жыраулардың елді сүюге үндеген өлең-жырлары бала жүрегіне әсер етіп, ұлттық құндылықтарға жақындатады.

Іс-тәжірибеден мысалдар

Балабақшада осы бағытта жүйелі іс-шаралар ұйымдастыру патриоттық тәрбиені нақты әрекет арқылы бекітуге мүмкіндік береді.

Интеллектуалдық марафон

«Әсем қалам, саған арнаймын»

Сайыс

«Отаным — Қазақстан»

Ашық оқу қызметі

«Тәуелсіз ел тұғыры — білімді ұрпақ»

Әдебиеттер

  1. Қазақстан Республикасының азаматтарына патриоттық тәрбие берудің 2006–2008 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы ҚР Президентінің жарлығы.
  2. «Мектепке дейінгі білім» республикалық ғылыми-әдістемелік журналы.
  3. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тәлім-тәрбиесі. Алматы, 1995.
  4. Ұзақбаева С. Тамыры терең тәрбие. Алматы: Білім, 1997.

Мәлімет

Қарағанды облысы, Сәтбаев қаласы, №33 «Күншуақ» бөбекжай балабақшасы КМҚК.

Басшысы: Темирбекова Жанат Акчекеновна

Қорытынды ой

Ұлттық және қазақстандық патриотизмнің негізі — баланың туған ортасына сүйіспеншілігі мен жауапкершілігін жүйелі түрде дамыту. Бұл бағыттағы нәтиже отбасындағы тәлімнен басталып, балабақша мен мектептегі мақсатты тәрбие арқылы тереңдей түседі. Патриоттық сезім — біліммен, тәжірибемен және орта ықпалымен қалыптасатын ұзақ үдеріс.