Принтер - компьютерге қосылған басып шығару құрылғысы
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Қосымша құрылғылар, оларды орнату және драйверлер туралы жалпы мәлімет беру; компьютердің қосымша құрылғылары жөнінде білім қалыптастыру.
Тәрбиелік
Жауапкершілікке баулу, ұқыптылық пен дәлдікке үйрету.
Дамытушылық
Оқушының ынтасын арттыру; есте сақтау мен зейінді дамыту; пәнге қызығушылығын күшейту.
Сабақтың түрі
Практикалық сабақ.
Әдістері
- Практикум
- Баяндау арқылы түсіндіру
Көрнекіліктер
- Компьютер
- Электронды оқулық
- Интерактивті тақта
- Презентация
Пәнаралық байланыс
Ағылшын тілі, орыс тілі.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды сабаққа дайындау, түгендеу.
- Ұқыпты әрі ынталы жұмыс істеуге бағыттау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Төмендегі сұрақтар бойынша ауызша/жазбаша тексеру жүргізіледі:
- Дербес компьютер құрамына қандай құрылғылар кіреді?
- Процессор дегеніміз не?
- Процессордың негізгі компоненттерін атаңыз.
- Қазіргі компьютерлердің жұмыс істеу жылдамдығы қандай?
- Мониторлардың қандай типтері бар?
- Тасымал компьютерлер дегеніміз не?
- Қалта компьютерлер туралы не білесіз?
- Планшеттік дербес компьютерлер қандай болады?
III. Жаңа сабақ: қосымша құрылғылар және драйверлер
7-сыныпта біз дербес компьютердің (ДК) құрылымы және оның атқаратын қызметтерімен таныстық. Енді ДК-нің жұмыс істеу принципін толығырақ қарастырамыз.
Компьютер — ақпаратты жинау, өңдеу және жеткізу үшін қолданылатын әмбебап электрондық машина. Олардың ішінде жеке жұмысқа арналған дербес компьютерлер кең тараған.
Дербес компьютер — кез келген жұмыс орнына орнатуға болатын есептеу құралы.
ДК-нің негізгі (минимум) құрамдары
- Жүйелік блок
- Монитор
- Пернетақта
Қосымша құрылғылар деген не?
Қосымша құрылғылар — жүйелік блокқа қосымша жалғанатын, компьютердің мүмкіндігін кеңейтетін құрылғылар.
Дыбыс колонкалары
Дыбыстық ақпаратты шығару құрылғысы.
Сканер
Қағаздағы кескінді (мәтін, сурет) компьютерге түсіретін құрылғы.
Принтер
Компьютерге қосылатын басып шығару құрылғысы.
Принтердің кең тараған түрлері
Матрицалық
Ең қарапайым әрі арзан.
Бүріккіш
Арзан принтерлердің ішінде сапасы жақсы.
Лазерлік
Ең жылдам және сапалы.
Модем
Компьютерді интернетке қосуға арналған құрылғы.
Модемнің жұмыс істеу принципі
Модем модулятор және демодулятор бөліктерінен тұрады: компьютерден шыққан ақпарат модем ішінде модуляциядан өтіп желі арқылы беріледі, ал қабылдаушы жақта демодуляция жасалып, бастапқы дерек қалпына келтіріледі.
Ақпарат тасымалдағыштар
Компакт-дискілер (CD)
Компакт-диск — лазерлік диск. Сыйымдылығы жоғары.
- CD-R — бір рет жазылады, қайта жазылмайды.
- CD-RW — қайта жазуға болады.
Флэшка және жады карталары
Флэшка — ақпарат сақтауға ыңғайлы тасымалдағыш. Көбіне USB-порт арқылы қосылады.
- Сыйымдылығы: 32 МБ–8 ГБ (мысал ретінде).
- Жазу жылдамдығы: шамамен 1–10 МБ/с.
- Жеңіл, ықшам, тасымалдауға қолайлы.
Дискета
Ақпаратты тасымалдаушы: программалар мен мәліметтерді компьютерден тыс сақтауға мүмкіндік береді.
Драйвер: құрылғыны «сөйлететін» бағдарлама
Драйвер — компьютер құрамындағы әртүрлі құрылғыларды басқаруға арналған арнайы бағдарлама. Әр құрылғыға өз драйвері сәйкес келеді (мысалы: принтер драйвері, сканер драйвері, желілік карта драйвері).
Драйвер орнатылмаса не болуы мүмкін?
- Дыбыс шықпауы (дыбыс картасы драйвері жоқ).
- Экрандағы терезелердің «секіріп», дұрыс жылжымауы (видеодрайвер мәселері).
- Желілік сымды қоссақ та интернет/желіге қосылмауы (желілік драйвер жоқ).
1) Драйвер дискісі арқылы орнату
Аналық тақшамен (motherboard) бірге келетін драйвер дискісі арқылы орнатуға болады. Кейде дыбыс және видео карталар аналық тақшаға кіріктірілген болады, сондықтан драйверлері бір дискіде жинақталып беріледі.
Ескерту: әр компьютерге тек өзіне арналған драйверлерді орнатқан дұрыс.
2) Құрылғы ID арқылы интернеттен табу
- My Computer белгішесін оң жақпен басыңыз → Управление.
- Диспетчер устройств бөліміне өтіңіз.
- Қажетті құрылғыны оң жақпен басыңыз → Свойства.
- Сведения ішінен құрылғының ID мәнін көшіріп, іздеу жүйесіне енгізіңіз.
Пайдалы ресурстар: drp.su (DriverPack), driver.ru (әсіресе принтер драйверлері үшін).
Мысал: сканерді орнату
Сканер — қағаз бетіндегі ақпаратты компьютерге түсіруге арналған құрылғы. Назар аударыңыз: сканерленген материал көбіне сурет ретінде сақталады (мысалы: JPG, BMP, PNG).
Орнату алдында
- Қораптағы нұсқаулықты мұқият оқыңыз.
- Кей жағдайда алдымен драйверді орнату қажет болуы мүмкін.
Орнату қадамдары
- Егер қажет болса, комплектідегі диск арқылы драйверді орнатыңыз.
- Сканерді компьютерге әдетте USB-кабельмен қосыңыз.
- Орнатылған бағдарламаларды Басқару панелі → Бағдарламаларды орнату және өшіру бөлімінен көруге болады.
Тапсырма
Веб-камераны компьютерге қосып, орнатып көріңіз.
IV. Практикалық жұмыс
Компьютерде орнатылған электронды оқулықтағы тапсырмаларды орындаңыз:
- Компьютердің құрамына кіретін құрылғыларды анықтау.
- Анықтамаға сәйкес келетін құрылғыны көрсету.
- Компьютерді қосу.
- Компьютерді өшіру.
- Ақпарат тасымалдағыштарды өз орнына орналастыру.
V. Сабақты бекіту: тест тапсырмалары
1. Компьютердің жүйелік блогына қосымша жалғанатын құрылғылар:
- A) Негізгі құрылғылар
- Б) Қосымша құрылғылар
- В) Екі жауап та дұрыс
2. Компьютерге қосылған басып шығару құрылғысы:
- A) Принтер
- Б) Сканер
- В) Модем
3. Қағаздағы кескінді (мәтін, сурет) түсіріп, экранға шығаруға мүмкіндік беретін құрылғы:
- A) Принтер
- Б) Модем
- В) Сканер
4. Драйвер дегеніміз не?
- A) Құрылғыларды басқаруға арналған арнайы бағдарламалар
- Б) Өздігінен көбеюге қабілетті арнайы бағдарламалар
- В) Мәліметтер типі
5. Флэшка, дискета, компакт-дискілер — қандай құрылғылар?
- A) Ақпарат тасымалдаушы құрылғылар
- Б) Негізгі құрылғылар
- В) Басып шығару құрылғысы
6. Интернетке қосылу үшін қандай құрылғы қажет?
- A) Принтер
- Б) Сканер
- В) Модем
7. Жылдамдығы және басып шығару сапасымен ерекшеленетін принтердің кең тараған түрлері:
- A) Матрицалық, бүріккіш және лазерлік
- Б) Планшеттік, сенсорлық
- В) Антивирустық, операциялық
8. Компьютердің негізгі құрылғылары:
- A) Сканер, модем, монитор
- Б) Монитор, пернетақта, жүйелік блок
- В) Принтер, монитор, жүйелік блок
9. Пернетақтамен жұмысты жеңілдететін құрылғы:
- A) Монитор
- Б) Тышқан (тінтуір)
- В) Принтер
10. Дыбыс шығаратын құрылғы:
- A) Колонка
- Б) Модем
- В) Микрофон
VI. Бағалау
Оқушылардың білім деңгейіне сәйкес бағалау жүргізіледі.
VII. Үй тапсырмасы
- Компьютердің қосымша құрылғыларын орнату.
- Драйверлер тақырыбын қайталау.