Қазақша рефераттар

Жаттығу жұмыстарын орындау

Сабақтың тақырыбы

Дауыссыз дыбыстар

Сабақтың мақсаты

Жаттығу жұмыстары мен қосымша мәліметтер арқылы оқушыларға дауыссыз дыбыстардың жасалу жолын жан-жақты меңгерту.

Күтілетін нәтиже

  1. Дауысты және дауыссыз дыбыстардың айырмашылығы мен ерекшеліктерін ажыратады.
  2. Дауыссыз дыбыстардың жасалу жолын меңгереді.
  3. Жаттығу орындау барысында дауыссыз дыбыстарды еркін табады.

Сабақтың сипаттамасы

Сабақтың түрі
Ізденіс-танымдық сабақ
Әдіс-тәсілдер
Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары, жаттығу жұмыстары
Көрнекіліктер
Тақырыпқа қатысты кесте, үлестірмелі парақшалар

Қолданылатын стратегиялар

«Ойлан, жұптас, талқыла»

Білімді өзара бөлісу және ойды нақтылау үшін.

ББҮ (Білемін – Білгім келеді – Үйрендім)

Алдын ала білімді анықтап, жаңа ақпаратты жүйелеу үшін.

Венн диаграммасы

Дауысты мен дауыссыз дыбыстарды салыстырып, айырмашылығын көрсету үшін.

Сабақтың барысы

I. Қызығушылықты ояту

Уақыты: 2 минут

«Ойлан, жұптас, талқыла» стратегиясы қолданылады. Оқушылар дауыссыз дыбыстар туралы білетіндерін көршісімен бөлісіп, пікір алмасады.

II. Мағынаны тану

Уақыты: 7 минут

1) ББҮ стратегиясы

  • Оқушылар дәптерлеріне ББҮ кестесін сызып, «Білемін» және «Білгім келеді» бөлімдерін толтырады.
  • Берілген мәтінді оқи отырып, сұрақтарға жауап тауып, «Үйрендім» бөлігін толықтырады.

«Білемін» бөліміне үлгі ойлар

  • Өкпеден шыққан ауа кедергіге ұшырайды.
  • Дауыссыз дыбыстарды айтқанда созылыңқы айтылмайды.

«Білгім келеді» бөліміне үлгі сұрақтар

  • Қазақ тілінде қанша дауыссыз дыбыс бар?
  • Дауыссыз дыбыстар қалай жасалады?

Мәтін: Дауыссыз дыбыстар туралы негізгі түсінік

Өкпеден шыққан ауаның кедергіге ұшырап шығуынан жасалатын дыбыстарды дауыссыз дыбыстар дейміз.

Дауыссыз дыбыстар:

б, в, г, ғ, д, ж, з, й, к, қ, л, м, н, п, р, с, т, ф, х, ч, ш, щ, һ, у

Қазақ тілінде барлығы 25 дауыссыз дыбыс бар. Щ — дыбыс емес, әріп; ол созылыңқы (қос) ш дыбысының таңбасы.

Дауыссыз дыбыстардың ерекшеліктері

  1. Айтқанда өкпеден шыққан ауа міндетті түрде белгілі бір кедергіге ұшырайды.
  2. Үн бәсең, солғын болады.
  3. Буын құрай алмайды.
  4. Айтқанда дауыс шымылдығы баяу дірілдейді.

Дауыссыз дыбыстарды айтқанда өкпеден шыққан ауа сөйлеу мүшелеріне соқтығысып, салдыр пайда болады. Сондықтан дауыссыз дыбыстарда үн болмайды немесе өте аз болады.

2) Жаттығу жұмыстары

261-жаттығу (ауызша)

Мәтінді оқып, дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажыратыңдар.

262-жаттығу

Берілген сөздерге көрсетілген жұп дауыссыздардың тиістісін жазыңдар.

263-жаттығу

Жұмбақтардың шешуіндегі өзгешелікті түсіндіріңдер.

III. Толғаныс

1) Венн диаграммасы

Дауысты және дауыссыз дыбыстардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстырып, диаграммаға түсіріңдер.

2) Үй тапсырмасы

  1. Дауыссыз дыбыстар туралы түсінікті қайталау.
  2. 270-жаттығу.

3) Бағалау

Оқушылардың талқылауға қатысуы, ББҮ кестесін толықтыруы және жаттығуларды орындау сапасы бойынша бағаланады.