Сөз түбін сөз табар

Сөздің салмағы, тілдің қуаты

Сөз — адамның айнасы. Тіл — шекер, бала — кетер, байлық — бекер. Тіл жүйріктен де озады: тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні бар. Сөз шыңды табар; сөздің асылы — мақал. Сөз түбін сөз табар.

Түйін

Құнды сөз — қысқа да нұсқа ой. Көп сөз ұтпайды, дөп сөз ұтады.

Тілді қадірлеу

Тіземнен сүріндірсең — сүріндір, тілімнен сүріндірме. Сөзге сөз келгенде, сөйлемесе атасы өледі: ой мен тілдің байланысы осындай шақта айқын көрінеді.

Сөздің құны

Қымбат дүние қолға түсе бермейді, қымбат сөз ауызға түсе бермейді. Асыл сөзге өлім жоқ: өмірден көзің кетсе де, сөзің кетпесін.

Ойдың қаруы

Тілдің қаруы — сөз, сөздің қаруы — ой. Сөз жіп секілді: созсаң кете береді; сондықтан ойды жинақтап, өлшеммен айту — парасаттың белгісі.

Шешендік пен сабыр

Ділмардың сөзі ұстаның бізінен өткір. Жалғыз сөйлеген жігіт — шешен. Бірақ байлауы жоқ шешеннен үндемеген есті артық: сөздің өтімділігі тек көп айтумен емес, орнымен айтумен өлшенеді.

Бәйгі алмаған жүйріктен белі жуан бесті артық: нәтиже мен береке — өлшем. Сол секілді, сөз де мақсатқа қызмет еткенде ғана қадірлі.

Сөздің жылуы

Күн шалмас қараңғы көңілді сөз шалады; күн жылытпас сұм жүректі сөз жылыта алады. Өлең — алтын, сөз — күміс: екеуі де жанға дем береді, санаға сәуле түсіреді.