Электролиттік диссоциациялану дәрежесі
Электролиттік диссоциациялану дәрежесі
Бұл сабақта электролиттік диссоциациялану дәрежесі ұғымы қалыптастырылады және күшті әрі әлсіз электролиттердің айырмашылығы тәжірибе арқылы дәлелденеді.
Сабақтың мақсаты
- Электролиттік диссоциация шамасы туралы түсінік қалыптастыру.
- Күшті және әлсіз электролиттердің айырмашылығын дәлелдеу.
- Диссоциациялану дәрежесі және оның белгіленуі туралы мәлімет беру.
Реактивтер және құрал-жабдықтар
Ерітінділер
- Тұз және сірке қышқылының 1 М ерітінділері
- Сірке қышқылы (концентрлі)
- Дистилденген су
Қосымша заттар
- Бензол
- Натрий хлоридінің концентрациялы ерітіндісі
- Эксперименттік есептерге қажетті реактивтер
Құралдар
- Электрөткізгіштікті тексеретін аспап
- Күшті және әлсіз электролиттердің α мәндері берілген кесте
Сабақтың барысы
I. Жаңа сабақты қабылдауға даярлық
Сабақ үй тапсырмасын талдаудан басталады. Одан кейін мұғалім жаңа тақырыппен таныстырып, сабақтың міндеттерін түсіндіреді және проблемалық сұрақтар арқылы ой қозғайды.
Проблемалық сұрақ 1
Электролит молекулалары толық диссоциациялана ма, әлде жартылай ма?
Проблемалық сұрақ 2
Электролиттердің диссоциациялануы қандай факторларға байланысты?
Көрнекі тәжірибе
Бірдей мөлшерде және бірдей концентрацияда алынған тұз бен сірке қышқылы ерітінділерінің электрөткізгіштігі салыстырылады. Оқушылар тәжірибе нәтижесіне сүйене отырып, бұл ерітінділердің электрөткізгіштігі әртүрлі болатынын қорытындылайды.
II. Жаңа сабақты оқып-үйрену
Тәжірибелік бақылауларға сүйенсек, тұз қышқылы сірке қышқылына қарағанда иондарға көбірек диссоциацияланады. Осы айырмашылық электролиттердің күшті немесе әлсіз болып бөлінуінің негізгі себептерінің бірі ретінде қарастырылады.
Анықтама
Диссоциациялану дәрежесі (α) — еріген молекулалардың иондарға ыдыраған бөлігін сипаттайтын шама.
Формула
α = n / N
мұндағы n — иондарға ыдыраған бөлшектер саны, N — еріген молекулалардың жалпы саны.
Негізгі ой
Электрөткізгіштік деңгейінің айырмашылығы ерітіндіде пайда болатын иондар санының өзгеруімен түсіндіріледі, ал бұл өз кезегінде диссоциациялану дәрежесіне тікелей байланысты.