Ток көздері
Сабақ жоспары
Электр тоғы және ток көздері
Бұл сабақта электр тогының мәнін, оның пайда болу және сақталу шарттарын, сондай-ақ ток көздері мен электр қозғаушы күш (ЭҚК) ұғымын жүйелі түрде қарастырамыз.
Білімділік мақсаты
Оқушыларға электр тоғы және ток көздері туралы нақты түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық мақсаты
Өз бетімен жұмыс істеуге үйрету, ой-өрісін кеңейту және пәнге қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік мақсаты
Алғырлыққа, шапшаңдыққа баулу және практикалық әрекет мәдениетін қалыптастыру.
- Сабақтың типі
- Жаңа материалды меңгеру
- Негізгі бағыт
- Электр тогы, ток көздері, ЭҚК
Сабақтың барысы
-
1) Ұйымдастыру Сабаққа дайындық
-
2) Сабақ барысын түсіндіру Жоспарлау, бағыт беру
-
3) Жаңа материалды түсіндіру Анықтама, формула, мысал
-
4) Бекіту және қорытындылау Нәтиже шығару
-
5) Үй тапсырмасы Тақырыпты оқу, есептерТақырыпты оқу. №467–470 есептерді шығару.
-
6) Білімді бағалау Кері байланыс
Негізгі ұғым: электр тогы
Анықтама
-
Электр тогы — еркін электр зарядтарын тасымалдаушылардың реттелген қозғалысы.
-
Өткізгіште токтың пайда болуы үшін еркін заряд тасымалдаушылары болуы қажет.
-
Зарядтарға әсер ететін электр өрісі болғанда ғана зарядтар бағытталған қозғалысқа түседі.
-
Токтың ұзақ уақыт сақталуы үшін электр өрісін туғызатын құрылғы қажет, яғни ток көзі керек.
Танымдық мақсат
Электр тогының пайда болуы және оны сақтау шарттары, ток көздері және электр қозғаушы күш (ЭҚК) туралы ғылыми мағлұмат беру.
Негізгі ұғымдар
- Вольт бағанасы
- ЭҚК (электр қозғаушы күш)
- Вольт (В)
- Ток көздері
- Гальвани элементі
- Аккумуляторлар
- Генераторлар
Электр тогының әсерлері
Электр тогы әртүрлі құбылыстар арқылы байқалады. Бұл әсерлерді білу электр энергиясын қауіпсіз және тиімді қолдануға көмектеседі.
Жылулық әсері
Өткізгіш қызады, электр энергиясы жылуға айналады.
Химиялық әсері
Электролиттерде химиялық реакциялар жүреді, заттар бөлінуі мүмкін.
Магниттік әсері
Ток магнит өрісін тудырады, бұл электромагниттер мен қозғалтқыштардың негізі.
Физиологиялық әсері
Адам ағзасына әсер етеді, сондықтан қауіпсіздік ережелері маңызды.
ЭҚК (электр қозғаушы күш): белгіленуі, формуласы, өлшем бірлігі
Белгіленуі
E
Айтылуы
E — ЭҚК (электр қозғаушы күш)
Формуласы
E = A / q
Өлшем бірлігі
1 В = 1 Дж / 1 Кл
Түрлендіру
- A = E · q
- q = A / E
Есеп үлгісі
Берілгені
- q = 10 Кл
- A = 30 Дж
Табу керек
E = ?
Шешуі
E = A / q = 30 Дж / 10 Кл = 3 В
Маңызды түйін
Маңызы
Электр тогының және ток көздерінің табиғатын түсіну — электр энергиясын адам игілігіне қауіпсіз әрі тиімді пайдаланудың негізі.
Практикалық құндылығы
Бұл құбылысты зерттеу арқылы, әсіресе химиялық реакциялар есебінен бөлінетін энергияны күнделікті тұрмыста және техникада қолдану жолдары ашылады.