Қыран құрама тобының сұрақтары
«Атажұрт» сайысы
Мақсаты: оқушылардың өткен тақырыптар бойынша алған білімдерін жинақтау, ой-өрісін дамыту және пәнге деген қызығушылығын арттыру.
Құрметті көрермендер, «Атажұрт» ойынына қош келдіңіздер! Құрметті ойыншылар, сәттілік тілей отырып, сайысымызды бастаймыз.
Ойынға екі топ қатысады: «Қыран» және «Тұлпар» құрама топтары.
1-айналым: Өткел
Әр сұраққа 20 ұпай беріледі. Бұл бөлімде ұпай «Алтын қорға» жинақталады. Топты алға бастау үшін топ басшылары 5 сұраққа жауап береді. Уақыт: 1 минут.
«Қыран» тобының басшысына
-
«Қараңғы түнде тау қалғып» өлеңінің авторы кім?
Жауабы: А. Құнанбаев
-
Төле бидің он түрлі жұмбағын шешкен кім?
Жауабы: Қазыбек би
-
М. Өтемісұлы қай жылы дүниеге келді?
Жауабы: 1804 жыл
-
Сөздерді қарама-қарсы мағынада, кекесін мәнінде қолдануды қалай атаймыз?
Жауабы: ирония
-
«Толқын» өлеңінің авторы кім?
Жауабы: М. Жұмабаев
«Тұлпар» тобының басшысына
-
«О, Ақтан жас, Ақтан жас» қай автордың өлеңі?
Жауабы: Д. Бабатайұлы
-
М. Жұмабаев қай жылдар аралығында өмір сүрді?
Жауабы: 1893–1938
-
Қобыланды батырдың тұлпары қалай аталады?
Жауабы: Тайбурыл
-
Жылдың төрт мезгілін қатар жырлаған ақын кім?
Жауабы: Абай Құнанбаев
-
Көркем шығармада суреттелетін табиғат көрінісін қалай атаймыз?
Жауабы: пейзаж
2-айналым: Белес
Өткелден өтіп, белеске жеттік. Кезек көп ұпай жинаған топқа беріледі. Бұл бөлімде қосымша көмек алуға болады. Егер жауап табылмаса, кезек қарсыласқа беріледі.
«Қыран» тобының сұрақтары
Өлең ащы мысқыл, зілді кекесін түрінде беріледі. Көркем шығармада өмірдің жағымсыз жақтары мен құбылыстарын күлкі ете, мысқылдай суреттеуді қалай атаймыз?
Жауабы: сатира
Қосымша көмек: Сұлтанмахмұттың «Бір адамға» өлеңінде ел ішінде байлығына масаттанған адамның қиянаты мен озбырлығы әшкереленеді.
«Жетішатыр – жақсы қала. Қаптап жатқан қазақ. Жазы-қысы қымыз, ойын-сауық...» Бұл үзінді қай әңгімеден алынған?
Жауабы: «Әнші»
Қосымша көмек: бұл — Жүсіпбек Аймауытұлының әңгімелерінің бірі.
«Тұлпар» тобының сұрақтары
Ұлы ақын 1858 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданындағы Шыңғыс тауының бөктерінде дүниеге келген. Әкесі — Абайдың туған ағасы. Жастай әкесінен айырылып, немере ағасы Абайдың тәрбиесін көріп өседі. Бұл қай ақын?
Жауабы: Шәкәрім
Қосымша көмек: «Жолама қулар маңайға», «Адамдық борышың» өлеңдерінің авторы.
Көркем әдебиетте адамның сырт бітімін, кескін-кейпін, жүріс-тұрысын суреттеуді қалай атаймыз?
Жауабы: портрет
Қосымша көмек: «Ақын қонақтар» әңгімесінде М. Әуезов он үш жасар Абайды «Бойы өскен. Қол-аяғы ұзарған...» деп сипаттайды.
3-айналым: Бекет
Бұл айналымда жанкүйерлерге де сұрақ қойылады. Жанкүйерлер жинаған ұпайлар топ ұпайына қосылады.
«Қыран» тобының жанкүйерлеріне
-
«Азырақ құлағың сал, ақын інім... Келемін айтайын деп ақыл, інім!» — үзінді қай өлеңнен алынған?
Жауабы: Ахмет Байтұрсынұлы, «Ақын ініме»
-
«Көксерек» әңгімесіндегі баланың есімі кім?
Жауабы: Құрмаш
«Тұлпар» тобының жанкүйерлеріне
-
«Алпамыс» жырындағы Алпамыс батырдың қалыңдығының есімі кім?
Жауабы: Гүлбаршын
-
Әбдіжәміл Нұрпейісовтің қай шығармасымен таныстыңыздар?
Жауабы: «Балықшылар»
4-айналым: Асу
Бекеттен өтіп, асуға жеттік. Бұл бөлімде қосымша көмек берілмейді. Ойыншыларға 14 «терезе» ұсынылады — әр терезеде жеке сұрақ жасырылған.
«Қыран» тобының сұрақтары
-
Дулат Исабековтің «Ата үміті» шығармасы бойынша: «Дермендегі» қарт кісінің есімі кім?
Жауабы: Тоқсанбай
-
Б. Соқпақбаевтың «Менің атым — Қожа» повесіндегі орыс тілі пәні мұғалімінің аты-жөні кім?
Жауабы: Анфиса Михайловна
-
Тұлғаны таны: Дулат Бабатайұлының суреті көрсетіледі. Оқушылар ақын туралы мәлімет айтады.
Бағалау: мазмұндылық, дәлдік, сөйлеу мәдениеті.
-
«Жаңбыр жаумаса жер жетім, басшы болмаса ел жетім, ұқпасқа айтылған сөз жетім» толғауын кім жазды?
Жауабы: Төле би
-
С. Торайғыров қай жылы дүниеге келген?
Жауабы: 1893 жыл
-
Екінші дүниежүзілік соғыста Жамбыл Жабаевтің қаза тапқан ұлы кім?
Жауабы: Алғадай
-
«Алтын көрсе, періште жолдан таяды...» — үзінді Абай Құнанбайұлының нешінші қара сөзінен алынған?
Жауабы: 29-қара сөз
«Тұлпар» тобының сұрақтары
-
Сәкен Сейфуллиннің шын есімі кім?
Жауабы: Сәдуақас
-
Тұлғаны таны: Мағжан Жұмабаевтің суреті көрсетіледі. Оқушылар ақын туралы мәлімет айтады.
Бағалау: мазмұндылық, дәлдік, сөйлеу мәдениеті.
-
Ер Төстіктің ағасы нешеу еді?
Жауабы: 8
-
«Арыстанмын, айбатыма кім шыдар?» деген өлең жолдары қай өлеңнен?
Жауабы: «Мен кім?»
-
Алпамыстың баласының есімі кім?
Жауабы: Жәдігер
-
Асан Қайғы «әр бұтағы жеміс, шаруаға жайлы қоныс» деп қай жерді атаған?
Жауабы: (мәтінде жауап көрсетілмеген)
Соңғы айналым: Жерұйық
Ақын кейде жансыз табиғат құбылысын тірі адамға, жан иесіне ұқсатып, жандандыра суреттейді. Төмендегі мысалдағы көркемдік тәсілді анықтаңыз:
Ақ киімді, денелі, ақ сақалды,
Соқыр мылқау, танымас тірі жанды.
Үсті-басы ақ қырау, түсі суық,
Басқан жері сықырлап келіп қалды.
Қорытынды
Сайыс нәтижесі шығарылып, жеңімпаз оқушы (немесе топ) марапатталады.