Күзгі бақта Білім саласы
Оқу іс-әрекетінің қысқаша сипаттамасы
Тақырыбы
Күзгі бақта
Білім салалары
Таным, Денсаулық, Шығармашылық, Қатынас
Білім бөлімдері
Айналамен танысу, жапсыру, қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру, дене тәрбиесі
Мақсаты
- Күз мезгілінің ерекшеліктерін бақылау арқылы балалардың түсініктерін кеңейту.
- Табиғатты аялауға, әсемдікті көре білуге, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
- Өлеңдерді көркем әдеби тілмен мәнерлеп айтуға дағдыландыру.
- Ойын арқылы ойлау қабілетін дамыту, жаңа сөздердің мағынасын түсіндіру.
Көрнекіліктер
Жыл мезгілдерінің суреттері, жеміс-жидектер мен көкөністер, күзге арналған нақыл сөздер, түрлі жапырақтар, шарлар.
Кіріспе: Күз мерекесіне шақыру
Тәрбиешінің сөзі
Күз — халқымыздың ежелден берекесі, жердегі адамзаттың несібесі.
Бүгін біз күз мерекесін тойлаймыз. Алтын күз мерекесі құтты болсын!
Тобымызға қонақтар келіпті, бәріміз амандасайық.
Мақсат: балалардың мотивациялық қызығушылығын арттыру.
Ұйымдастыру кезеңі
Шаттық шеңбері
Кел, балалар, ортаға,
Үлкен шеңбер құрайық.
Қайырлы таң, Көк аспан,
Қайырлы таң, Жер-ана.
Қайырлы таң, қонақтар,
Қайырлы таң, достарым.
Жылы тілек
Тәрбиеші балаларға күннің бейнесін ұсынып: «Күндей күліп, жайнап, жадырап жүре беріңдер» деп тілек білдіреді.
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті
Кейіпкердің келуі: Алдаркөсе
Балалар: «Сәлеметсіз бе, Алдар ата!»
Алдаркөсе: «Сәлеметсіңдер ме, балалар! Білімдеріңді көрсетіңдер, бірге ойнайық.»
Сұрақ-жауап (жыл мезгілдері)
- Бір жылда неше жыл мезгілі бар? Төртеу.
- Қазір жылдың қай мезгілі? Күз.
- Күз мезгілінде неше ай бар? Үш ай.
- Күз айларын атаңдар: Қыркүйек, Қазан, Қараша.
Тыныштық сәті (өлең-тапсырма)
Өрік, алма, шие, алша,
Жидек, жүзім піседі.
Қауын, қарбыз, қияр, сәбіз,
Дүкендерге түседі.
Астық пісіп, ортақ түсіп,
Бөбектерім, айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады?
Жауабы: күз мезгілінде.
Бақылау
Балалар айналасына қарап, өздерінің күзгі бақта тұрғанын анықтайды.
Күз туралы көркем сөз
Тәрбиешінің оқуы (Абайдың сөзімен)
Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,
Күз болып, дымқыл тұман жерді басқан.
Білмеймін — тойғаныма, тоңғаныма,
Жылқы ойнап, бие қашқан, тай жарысқан.
Осы күз мерекесіне арналған қандай тақпақтар білесіңдер?
Балалардың тақпақтары
Арын
Құстар қайтты, күз болып,
Сұр бұлт жапты аспанды.
Жапырақ түсіп, гүл солып,
Қыс ызғары басталды.
Нұрай
Қуандырып біздерді,
Мерекелі күз келді.
Кел, жемісті алтын күз,
Кемелденген халқымыз.
Абылай
Берекесін сыйлауға,
Өлкемізге күз келді.
Жемістерін жинауға,
Шақырады біздерді.
М. Сабина
Ой, алақай, тамаша,
Шашу шашты жапырақ.
Бақтың іші алаша,
Аунарма едім жатып-ақ.
Балалардың тақпақтары (жалғасы)
Мұхамедияр
Алтын, сары, жасыл, көк —
Алуан-алуан жапырақ.
Күзгі бақта күлімдеп,
Көз тартады атырап.
Шерхан
Қыстың жақын қалғанын,
Жапырақтар білгендей.
Желмен ұшып барады,
Жерге қонып үлгермей.
Айдархан
Ән салыңдар, күліңдер,
Жайнап гүлдей жүріңдер.
Келіңдер, күз тойын тойлайық,
Би билейік, ойнайық.
Абрам
Жемісі мол теретін,
Күз дос екен бізбенен.
Бәрін тауып беретін,
Жомарт екен күз деген.
Сергіту сәті
Жел үрлейді: «у-у-у»
Құйын келіп билейді: «зу-зу-зу»
Қатты-қатты жел соқты: «гу-гу-гу»
Жапырақтар қол соқты: «ду-ду-ду»
Күздің белгілері және еңбек
Күзде қандай өзгерістер болады?
- Күн салқындайды.
- Жаңбыр жауады.
- Жеміс-жидектер, көкөністер, дәнді дақылдар піседі.
Күзде тынымсыз еңбек басталады: егін ору, бау-бақшадағы өнімді жинау.
Нақыл сөздер
- Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
- Еңбексіз өмір жоқ, ауырсыз жеңіл жоқ.
- Еңбек бәрін жеңбек.
Ойын: «Жеміс пе, көкөніс пе?»
Балалар жемістер мен көкөністерді шатастырмай, әрқайсысын өз себетіне бөлек салады.
Нәтиже
Зейін, жіктеу дағдысы және ұқыптылық дамиды.
Математикалық тапсырма: алмаларды санау
Балалар 10 алманы жинап, тура және кері санайды.
Жұмбақтар арқылы бекіту
Жұмбақтар
Жазда тұрып жоғары, күзде жерге түседі.
Жауабы: жапырақ.
Шөп, жапырақ солады. Бұл қай кезде болады?
Жауабы: күзде.
Қияр, сәбіз, қызанақ, картоп, қызылша — бір сөзбен қалай аталады?
Жауабы: көкөністер.
Алма, алша, банан, жүзім, анар — бір сөзбен қалай айтамыз?
Жауабы: жемістер.
Дұрыс әдет
Жемістер мен көкөністерді міндетті түрде жуып жеу керек.
Алдаркөсенің ұсынысы
«Мен кішкентай кезімде “Кім жылдам?” ойынын көп ойнайтынмын. Кәне, бәріміз бірге ойнайық!»
Қоштасу
Алдаркөсе: «Рахмет! Енді қайтатын уақытым болды. Қош сау болыңдар!»
Балалар: «Қош сау болыңыз!»
Шығармашылық бөлім: «Бақша шеберханасы»
Ұжымдық жұмыс
Балалар бақтан жиналған жеміс-жидектер мен көкөністерді пайдаланып, әдемі жұмыс (жапсыру/құрастыру) жасайды. Әрқайсысы өз орнына жайғасып, жұмысын бастайды.
Дағдылар
Ұсақ моторика, шығармашылық, ұқыптылық, бірлесіп жұмыс істеу.
Қауіпсіздік
Құралдарды дұрыс қолдану, тазалықты сақтау.
Бағалау және қорытынды
- Жұмыстар тақтаға ілінеді.
- Бағаланады, мадақталады.
- Балалардың пікірлері жеке-жеке тыңдалады.
Қорытынды ой
Күз — молшылық пен еңбек мезгілі. Табиғатты қорғап, еңбекпен өнім жинап, көркем сөзді құрметтеуді бүгінгі сабақ арқылы бекіттік.