Модельдеу тәсілдерін сипаттау туралы
Сабақтың тақырыбы
Модель — нақты нысанның маңызды қасиеттерін көрсету.
Білімділік
- «Модель» және «модельдеу» ұғымдары мен олардың мәнін түсіндіру.
- Модельдеуді топтастырудың негізгі түсініктерін меңгерту.
- Модельдеу тәсілдерін сипаттап үйрету.
Дамытушылық
- Ақыл-ой әрекетінің тәсілдерін дамыту.
- Танымдық қызығушылықты арттыру.
- Оқушылардың АКТ қолдану дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
- Өз бетімен үйрену дағдысын қалыптастыру.
- Ақпараттық мәдениетке тәрбиелеу.
Программалық-дидактикалық жабдықталуы
Сабақта мына құралдар қолданылады: дербес компьютерлер, мультимедиалық проектор, операциялық жүйе, материалды көрсетуге арналған презентациялар, модель түрлерінің үлгілері, графикалық редактор және қазақ оюларының үлгілері.
Назар аударатын тұстар
- Көрнекілік пен тәжірибелік жұмыс қатар жүреді.
- Модельдердің күнделікті өмірмен байланысы үнемі көрсетіледі.
- Графикалық редактордағы әрекеттер нақты дағдыға бағытталады.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру. Қысқа сергіту жаттығуын орындату.
II. Сабақтың өзектілігі (білу)
Тақырыпты өмірмен байланыстыру үшін мұғалім сұрақтар қояды:
- «Модель» сөзін естігенде көз алдыңа не келеді?
- Модельді қандай мақсатпен пайдаланады?
- Өзіңе таныс модельдерден мысал келтір.
- Бала кезде қандай ойыншықтармен ойнадыңдар?
III. Жаңа түсініктер мен іс-әрекет тәсілдерін қалыптастыру (түсіну)
«Модель» ұғымымен біз бала кезімізден таныспыз. Адамзат модель мен модельдеуді ерте заманнан бері қолданып келеді. Модельдің көмегімен сөйлеу тілі, жазу және графика кеңінен таралды.
Ата-бабаларымыздың жартасқа салған бейнелері, сурет пен кітап — бұлардың бәрі қоршаған әлем туралы білімді келешек ұрпаққа ақпараттық формада жеткізудің үлгілері, яғни модельдер.
Мысал
Глобус — Жер шарының моделі.
Нақты нысанның басты белгілерін ықшам түрде көрсетеді.
Мысал
Манекен — адамның моделі.
Киім үлгісін көрсету үшін адамның пішінін шартты түрде бейнелейді.
Талқылау
Оқушыларға өз тәжірибесінен модельдерге мысал келтіру ұсынылады: ойыншықтар, карталар, сызбалар, кестелер, макеттер және т.б.
IV. Білім мен дағдыны қалыптастыру (қолдану)
Компьютерде практикалық жұмыс орындалады: графикалық редакторда қазақ оюының моделін құру.
- Бейнені құру қадамдарын орындау.
- Ерекшелеу құралдарын қолдану.
- Көшіру және бұру әрекеттерін қайталау.
- Технологиялық реттілікті сақтау.
Нәтиже
Оқушылар ұлттық оюдың графикалық моделін жасап, модельдеудің практикалық қырын бекітеді.
V. Жаңа білімді қорытындылау және қолдану (талдау)
- Модель және модельдеу деген не?
- Өмірде модельдерді жіктеуге мысал келтіріңдер.
- Материалдық модельге мысал келтіріңдер.
- Ақпараттық модельге мысал келтіріңдер.
- Шынайы нысан — желдің моделі қалай көрінуі мүмкін?
VI. Сабақты қорытындылау (синтез)
Сабақта алынған жаңа және жалпы ақпараттың негізгі тұстары бекітіліп, қорытынды жасалады.
VII. Бақылау және өзін-өзі бақылау (бағалау)
Білімді тексеру үшін сөзжұмбақ шешіледі.
VIII. Үй тапсырмасы
- Оқулықтағы §3.6 тақырыбын оқу.
- Шығармашылық тапсырманы орындау.
IX. Рефлексия
Ою-өрнек сәндігі,
Көздің жауын алады.
Болмаса зат өрнексіз,
Ешбір мәнсіз қалады.