Қазақстанның қоғамдық саяси өмірі
Сабақтың мақсаты
Білімділік
1920-жылдардағы қоғамдық-саяси даму, партия мен комсомол жұмысы, мәдени-ағарту ісінің кеңеюі кезеңіндегі республика өмірін таныстыру.
Дамытушылық
Саяси өмірдегі тарихи оқиғалар мен өзгерістерді дұрыс бағалап, тұжырым жасауға үйрету; дерек пен зерттеуді өздігінен оқып, орынды қолдануға бағыт беру; пәнге қызығушылық пен шығармашылықты арттыру.
Тәрбиелік
Өз елінің тарихын білетін, белсенді азамат тәрбиелеу.
Сабақтың құрылымы
1) Ұйымдастыру және қызығушылықты ояту (полиглот)
Оқушылар сұрақтарға үш тілде жауап береді:
- КСРО .......... ғасырда өмір сүрді. (Жауап: ХХ ғасыр)
- Біздің еліміз — .......... (Жауап: Қазақстан)
- Аристотель мемлекет туралы .......... еңбегінде жазған. (Жауап: «Саясат»)
Бүгінгі тақырып: ХХ ғасырдың 20-жылдарындағы Қазақстанның саяси өмірі.
2) Жаңа сабақтың негізгі бағыттары
- 1920-жылдардағы қоғамдық-саяси өмір
- Республикадағы партия және комсомол органдары
- Мәдени-ағарту жұмыстарының өрістеуі
- Қазақ АКСР-інің одақтас республика болып құрылуы
Қосымша материал: мультимедиялық үзінді қарау.
«Ой тасқыны» және топтық жұмыс
Оқушылар 4 топқа бөлініп, әр орталық өз тапсырмасын орындайды. Мақсат — ақпаратты талдап, дәлелмен сөйлеп, дерекпен жұмыс істеу.
1) Оқу орталығы
Тақырып мазмұны бойынша ақпаратты әңгімелеу және талдау:
- 1920-жылдардағы қоғамдық-саяси өмірдің сипаты қандай болды?
- Сталинизмнің идеологиялық аппараты қалай жұмыс істеді?
- Республикада партия мен комсомолдың орталық органдары қалай құрылды?
- Қазақстанда әйел теңдігі үшін қандай шаралар жүзеге асырылды?
- Қазақ АКСР-інің одақтас республика болып құрылуының маңызы қандай?
2) Жазу орталығы
Терминдер мен сандық деректерді жинақтау.
| Термин | Анықтама |
|---|---|
| Идеология | Әлеуметтік топтардың мүддесін білдіретін көзқарастар жүйесі, қоғамдық сана. |
| Интернационализм | Ұлттар арасындағы бейбіт, достық қатынастар ұстанымы. |
| Оппозиция | Белгілі бір көзқарасқа қарсы ұстаным білдіретін топ немесе бағыт. |
| Социализм | Әлеуметтік әділеттілік пен теңдік идеяларына негізделген қоғамдық-саяси ілім. |
| Автономия | Белгілі бір аумақта өмір сүретін қауымдастыққа берілетін өзін-өзі басқару мүмкіндігі. |
| Тоталитаризм | Қоғам өмірінің барлық саласы мемлекеттік билік бақылауында болатын саяси жүйе. |
Сандық деректер
100 жыл; 44 адам; 40 адам; 9223 адам; 44 депутат.
3) Ғылым орталығы
Жоба тезисін жазу және қорғау: «Жазықсыз жандар жазасы».
- Тақырыпты тарихи дерекпен негіздеу
- Себеп–салдар байланысын көрсету
- Қорытынды тұжырым және ұсыныс
4) Баспасөз орталығы
Репортаж дайындау және сұхбат алу.
Формат: «оқиға орны», «дерек», «пікір», «қорытынды» құрылымымен қысқа материал әзірлеу.
Бекіту тапсырмалары
1-тапсырма: Тарихи диктант
- 1925 ж. ақпанда ............................................... өлкелік ..................... деп өзгертілді.
- ........ жылы Орынборда Қазақстан ................ І ................... болып өтті.
- Қазақстан мен Түркістандағы дарынды комсомол ұйымдастырушысы .......................... болған.
- 1923 ж. 22 қарашада .......................... Орталық Атқару Комитеті ..................... тілінде .................................................. декрет шығарды.
- Орталықтағы ................................ табынғандай, Қазақстанда жергілікті көсем ................................. бас ұру, төрешілдік құбылыстары орын алды.
- 1937 ж. ........... Қазақстан Кеңестерінің ................... Қазақ КСР ............................ қабылданды.
2-тапсырма: Сәйкестендіру
| Депутат | Мамандығы |
|---|---|
| Т. Күзембаев | Шахтер |
| С. Зурбаев | Мұнайшы |
| И. Логвиненко | Комбайншы |
| С. Оңғарбаева | Сауыншы |
| Ә. Әлімжанов | Флотатор |
Қорытындылау және бағалау
Тест арқылы қорытынды
Интерактивті тақта арқылы 15 тест сұрағына жауап беріледі. Нәтижесінде дұрыс/дұрыс емес жауаптар саны бойынша баға шығарылады.
Бағалау
Топтық жұмыс және жеке оқушылардың жұмысы бағаланады.
| І топ | ІІ топ | ІІІ топ | IV топ |
|---|---|---|---|
| Баға: ______ | Баға: ______ | Баға: ______ | Баға: ______ |
Үй тапсырмасы
- §18 оқу (93-бет)
- Қосымша мәліметтер мен деректер әкелу
- Тест сұрақтарын жаттау
Тест (15 сұрақ)
1–5-сұрақтар
-
1919–1940 ж. Кеңестік елде жұмысшы, шаруа жастарын жоғары оқу орнына даярлайтын жұмысшы факультеті:
A) ТОЗ B) ЭКОСО C) РАБФАК D) КУЛЬТРОСВЕТ E) КОММУНА
-
Мүлік және еңбек бөлінісіне негізделген, бірігіп өмір сүретін адамдар ұжымы:
A) ТОЗ B) ЭКОСО C) РАБФАК D) КУЛЬТРОСВЕТ E) КОММУНА
-
Түсті металдар мен олардың қорытпаларын құйып, өңдейтін ауыр өнеркәсіп саласы:
A) Түсті металлургия B) Қара металлургия C) Металл зауыты D) Металл комбинаты E) Металл концерні
-
Шойын, болат, прокат және темір қорытпаларын өндіретін ауыр өнеркәсіп саласы:
A) Түсті металлургия B) Қара металлургия C) Металл зауыты D) Металл комбинаты E) Металл концерні
-
Экономикалық және әлеуметтік дамуды, сондай-ақ оны іске асыруға қатысты іс-шаралар кешенін әзірлеу:
A) Жеңіл өндірісті дамыту B) Жоспарлау C) Ауыр өндірісті дамыту D) Кластерге көшіру E) Нарықтық экономикаға көшу
6–10-сұрақтар
-
КСРО Конституциясы қабылданған жыл:
A) 1941 B) 1937 C) 1936 D) 1938 E) 1922
-
Қазақ КСР Конституциясы қабылданған жыл:
A) 1939 B) 1938 C) 1937 D) 1936 E) 1922
-
Қазақстандағы комсомол ұйымдастырушысы, Комсомол ОК қазақ бюросының бірінші төрағасы:
A) Т. Рысқұлов B) Ғ. Мұратбаев C) Ф. Рузаев D) Қ. Таштитов E) М. Төлепов
-
Ф. И. Голощекиннің «ауылды кеңестендіру» ұранына қарсы болғандарға тағылған айып:
A) Халық жауы B) Жапон шпионы C) Іріткі салушы D) Хандықты жақтаушы E) Ұлтшыл
-
Араб әліпбиі жоғарыдан берілген бұйрық бойынша латын әліпбиіне көшірілген жыл:
A) 1929 B) 1930 C) 1931 D) 1932 E) 1933
11–15-сұрақтар
-
Қазақстанда кириллицаға көшірілген жыл:
A) 1937 B) 1938 C) 1939 D) 1940 E) 1941
-
1921 ж. құрылған облыстық партия ұйымы қай жылы өлкелік болып өзгертілді?
A) 1939 B) 1938 C) 1937 D) 1936 E) 1922
-
Әйелдер тағдырына қатысты декреттерді жүзеге асыруға атсалысқан:
A) К. Бәйсейітова B) Н. Құлжанова C) С. Оңғарбаева D) Д. Отарбаева E) З. Аманқұлова
-
Ауылдық жерлердегі мәдени-ағарту жұмысының нағыз орталығына айналды:
A) Қызыл сарай B) Қызыл клуб C) Кеңестік орталық D) Қызыл керуен E) Қызыл отау
-
Қазақ АКСР Халық Комиссарлар Кеңесі қырғыз (қазақ) және орыс тілдерін қолдану туралы декрет шығарған жыл:
A) 1920 B) 1922 C) 1923 D) 1924 E) 1925