Баланың есте сақтау қабілетін, елесін дамыту
Ою-өрнек сәніміз
Бұл сабақ қазақтың ұлттық бұйымдары мен тұрмыстық қолданбалы заттары туралы түсінік беруге, ою-өрнек жайлы мағлұматты кеңейтуге бағытталған. Дәстүрлі емес әдіс-тәсілдерді қолдана отырып, балаларды саусақпен ою-өрнек салуға үйретеміз. Сонымен қатар есте сақтау қабілетін, елесін дамытуға, шыдамдылыққа, ұқыптылыққа және шапшаңдыққа тәрбиелейміз.
Мақсаты
- Ұлттық бұйымдар мен тұрмыстық қолданбалы заттар туралы түсінік беру.
- Ою-өрнек туралы білім қалыптастыру.
- Дәстүрлі емес тәсіл арқылы (саусақпен) ою салуды үйрету.
- Есте сақтау қабілетін және елесін дамыту.
- Шыдамдылыққа, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Көрнекіліктер
- Киіз үй, үй жабдықтары және әже суреттері.
- Түрлі түсті картоннан қиылған ұлттық киім-кешек пен жиһаз пішіндері.
- Тіс пастасы, дымқыл шүберек.
Сабақ барысы
1) Амандасу
Армысың, шұғылалы алтын күн!
Армысың, мейірімді Жер-ана!
Сәлеметсіздер ме, қонақтар!
Бәріміз күндей жарқырайық!
Бәріміз тату дос болайық!
2) Кіріспе әңгіме
- Жыл мезгілі туралы сұрақтар қою.
- Апта күндері туралы сұрақтар қою.
- Өткен сабақты қайталау.
3) Жаңа сабақ
Ертеде ата-бабаларымыз киіз үйде өмір сүріп, оның ішінде ұлттық тұрмыстық бұйымдарды қолданған. Мысалы: сандық, көрпе, жастық, киіз, торсық. Ұлттық киім-кешектерге кимешек, кәжекей, мәсі, ал тұрмысқа қажетті бұйымдарға сырмақ жатады.
Қазақтың ұлттық бұйымдарының көбі ою-өрнексіз елестемейді. Бүгін біз ою-өрнектің кең тараған түрі — «Қошқар мүйіз» өрнегімен танысамыз. Бұл өрнек ата-бабамыздың «отар-отар қойы көбейсін» деген арман-тілегін, молшылық пен берекені білдіреді.
Тақпақ жаттау
Қазақта бір ою бар — Қошқар мүйіз,
Орын алар тұрағы — көрпе-киіз.
Шеберлер осы өрнекпен сәндегенде,
Көз тартып құбылады оюымыз.
Назар аударатын ой
Өрнектің мағынасын айту — баланың дүниетанымын кеңейтеді. «Қошқар мүйіз» тек әдемілік емес, ол — халықтың тілегі мен тарихын жеткізетін белгі.
Қызықты сәт: әженің үйіне қонаққа бару
Киіз үйде тұратын әженің үйіне қонаққа барамыз. Әже балаларға тапсырма береді: жұмбақ шешу.
Кіруге адам батпайды,
Затыңды аман сақтайды.
Жауабы: сандық
Текшелеп төрге,
Жиғаным не?
Жауабы: көрпе, жастық
Шығармашылық жұмыс: тіс пастасымен өрнек салу
Тәрбиеші балаларға сұрақ қояды: «Әжеміздің киім-кешектері мен жиһаздарына не жетіспейді?» Балалардың жауабы: ою-өрнектер.
Ендеше әженің киім-кешектері мен жиһаздарын ою-өрнекпен безендірейік. Бұл жолы әдеттегідей бояумен немесе түрлі түсті қарындашпен салмаймыз: тіс пастасын және саусақтарымызды қолданамыз.
Қадамдар
- 1Тәрбиеші үлгі көрсетіп, «Қошқар мүйіз» элементтерін түсіндіреді.
- 2Балалар картоннан қиылған киімдер мен жиһаз пішіндерін таңдайды.
- 3Саусақпен тіс пастасын жағып, өрнекті біртіндеп толықтырады.
- 4Артық пастаны дымқыл шүберекпен абайлап сүртеді.
Сергіту сәті
Орнымыздан тұрайық,
Қылқаламды қояйық.
Қолымызды созайық,
Оңға қарай иіліп,
Белімізді жазайық.
Айналаға қарайық,
Отырайық, тұрайық,
Бір тынығып алайық.
Тынығып біз болған соң,
Әсем сурет салайық.
Нәтиже: сыйлық жасау
Балалар түрлі түсті қағаздан қиылған киімдер мен жиһаздарға ою-өрнек салып болған соң, жұмыстарын әжеге сыйға тартады. Бұл сәт еңбектің нәтижесін көріп, мақтаныш сезімін қалыптастырады.
Қимылдық ойын
«Тақия тастамақ» ойынын ойнап, балалардың шапшаңдығын, байқампаздығын және топпен әрекет етуін бекітеміз.
Қорытындылау
- Сұрақ-жауап арқылы жаңа ұғымдарды бекіту.
- Тақпақты қайталап, мәнерлеп айтуға дағдыландыру.
- Балалардың еңбегін бағалап, мадақтау.
Осы сабақ арқылы балалар ұлттық бұйымдардың мәнін түсініп, «Қошқар мүйіз» өрнегінің мағынасын ұғынады және дәстүрлі емес әдіспен жұмыс істеуге қызығушылық танытады.