Файлдарды архивтеудің қажеттілігі

Архивтеу не үшін керек?

Кез келген ақпараттың белгілі бір көлемі болады. Қатты диск қаншалықты үлкен болғанымен, оның орны шектеулі: бір сәтте жаңа мәліметтерді жазуға орын жетпей қалуы мүмкін.

Орын жетпегендегі екі негізгі қадам

  1. Алдымен қажет емес файлдарды жою.
  2. Егер соған қарамастан орын жеткіліксіз болса — файл көлемін азайту үшін архивтеу (сығу) қолдану.

Мәліметтерді сығылған түрде сақтауға арналған арнайы бағдарламалар архиваторлар деп аталады. Файлды немесе файлдар тобын сығу процесі архивтеу деп аталады.

Архиватор қалай жұмыс істейді?

Көп файлдарда қайталанатын фрагменттер кездеседі. Архиватор сол қайталанатын бөліктерді толық сақтаудың орнына, оларды қысқаша ақпаратпен алмастырып, кейін қажет кезде бастапқы қалпына келтіреді.

Қысу тиімділігі неден тәуелді?

Әртүрлі дерек түрлері әртүрлі сығылады. Мәтіндік файлдар әдетте жақсы қысылса, кейбір сурет форматтары (мысалы, PCX немесе BMP) қанықтылық ерекшелігіне қарай бірнеше есе артық сығылуы мүмкін.

Нақты сандар

  • Жалпы мүмкіндік
    10–70% дейін
    Файл көлемін кішірейту
  • Мәтін
    Шамамен 2 есе
    Жиі кездесетін нәтиже
  • Кей суреттер
    2–10 есе
    PCX/BMP секілді форматтарда

Мысалы, 20 МБ деректі жай ғана көшіру үшін (COPY командасы арқылы) көлемі 1,44 МБ болатын шамамен 15 дискета керек болуы мүмкін. Ал архиватор көмегімен бұл көлемді бірнеше есе азайтып, тасымалдауды жеңілдетуге болады.

Архивтік файл деген не?

Архивтік файл — сығылған түрде бір файлға жинақталған, қажет болғанда бастапқы күйінде қайта шығаруға болатын бір немесе бірнеше файлдың жиынтығы.

Архив ішінде қандай ақпарат сақталады?

Архивтің мазмұны ғана емес, әр файл бойынша қызметтік деректер де бірге жазылады. Бұл деректер файлдарды дұрыс қалпына келтіруге және архивтің тұтастығын тексеруге көмектеседі.

  • Файл атауы
  • Орналасқан каталогы туралы мәлімет
  • Соңғы өзгертілген уақыты
  • Циклдік бақылау коды (CRC) — архив тұтастығын тексеру үшін

WinRAR архивтік бағдарламасын пайдалану

Архивтеуді кең тараған құралдардың бірі — WinRAR. Бұл Windows жүйесіне арналған RAR архиваторының 32-разрядты нұсқасы және архивтерді жасау мен басқаруға мүмкіндік береді.

Әртүрлі жүйелерге арналған нұсқалар

RAR архиваторының DOS, OS/2, Windows, UNIX (Linux, BSD, SCO, SPARC, HP-UX) және BeOS сияқты бірнеше платформаға арналған нұсқалары бар.

Windows-тағы екі тәсіл

  • WinRAR.exe — графикалық интерфейс (GUI)
  • Rar.exe — командалық жол (мәтіндік режим)

WinRAR мүмкіндіктері

RAR және ZIP архивтерін жасау және басқару

Тиімді қысу алгоритмдері, соның ішінде мультимедиаға арналған тәсілдер

Drag & Drop арқылы ыңғайлы жұмыс

Басқа форматтарды басқару: CAB, ARJ, LZH, TAR, GZ, ACE, UUE

Үзіліссіз архивтер (solid) — ұқсас файлдарда қысуды 10–50% арттыруы мүмкін

Көп томдық архивтер (multi-volume) жасау

SFX модульдері арқылы өздігінен ашылатын архивтер жасау

Бүлінген архивтерді қалпына келтіру мүмкіндігі

Қосымша функциялар: шифрлау, архивке түсініктеме қосу, қателер хаттамасын жүргізу және т.б.

WinRAR-ды қалай іске қосуға болады?

1) Графикалық режим (GUI)

WinRAR белгішесін тышқанмен екі рет шертіңіз. Одан кейін архивтеу және архивтен шығару үшін батырмалар мен мәзір тармақтарын қолданасыз.

2) Командалық жол

«Іске қосу» мәзірінен «Орындау...» тармағын (немесе MS-DOS сеансын) ашып, қажетті командаларды енгізіңіз.

Ескерту

Егер WinRAR орнату кезінде «WinRAR-ды программалық қоршау ішіне енгізу» опциясы қосылмаса, архивтеу және архивтен шығару әрекеттерін Windows ортасында тікелей (Жұмыс үстелі немесе жарлық арқылы) орындауға болады.

Архиватор бағдарламалар туралы қосымша

Архивтеу бағдарламалары әдетте қысылған файл форматы, жұмыс жылдамдығы және қысу деңгейі сияқты мүмкіндіктерімен ерекшеленеді. Олар тегін (shareware) немесе басқа тарату шарттарымен ұсынылуы мүмкін.

Кең таралған архиваторларға ARJ, RAR, PKZIP және PKUNZIP жатады. Бұлардан бөлек те көптеген архиваторлар бар.

Негізгі түйін

Архивтеу — дискідегі орынды үнемдеудің, файлдарды тасымалдауды жеңілдетудің және деректерді бір жинаққа біріктірудің тиімді тәсілі. Ал WinRAR бұл процесті графикалық ортада да, командалық жол арқылы да ыңғайлы орындауға мүмкіндік береді.