Paint бағдарламасын жүктеу
Сабақ туралы жалпы мәлімет
Бұл ашық сабақ информатика пәніне арналған. Тақырыбы — Windows операциялық жүйесінің стандартты бағдарламалары. Сабақ практикалық шеберліктерді дамытуға бағытталған және аралас форматта өтеді.
Сабақ түрі
Практикалық шеберліктерді дамыту сабағы
Сабақ типі
Аралас
Көрнекіліктер
Плакаттар, буклеттер, ребус
Құрал-жабдықтар
Дербес компьютерлер, проекциялық аппарат, жекелеме тапсырмалар
Пән аралық байланыс
Сызу, математика.
Сабақ мақсаты
Білімділік
Оқушыларға Windows стандартты бағдарламалары туралы түсінік беру: WordPad, Paint, Қойын дәптер (Блокнот), Күнтізбе, Калькулятор, Сағат, Дыбыс жазу, Медиаплеер, Терминал. Олардың кеңейтілімдері, ерекшеліктері, артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстырып түсіндіру.
Дамытушылық
І курс бойынша алған білімді қолдана отырып, стандартты бағдарламалармен тәжірибе жүзінде жұмыс істеу дағдыларын дамыту, практикалық шеберлікті қалыптастыру, шығармашылық қабілет пен қызығушылықты арттыру.
Тәрбиелік
Шапшаңдыққа, ізденімпаздыққа, логикалық ойлауға баулу; өзіндік ойын жүйелі жеткізуге жағдай жасау.
Сабақ жоспары және уақыт бөлінісі
| Кезең | Мазмұны | Уақыты |
|---|---|---|
| I | Ұйымдастыру кезеңі | 2–3 мин |
| II | Өткен тақырып бойынша қайталау | 15–17 мин |
| III | Жаңа тақырыпты түсіндіру | 25 мин |
| IV | Практикалық жұмыс (ДК-де) | 30 мин |
| V | Жинақтау және бекіту | 10 мин |
| VI | Үй тапсырмасы | 1–2 мин |
| VII | Бағалау және қорытындылау | 3–4 мин |
Сабақ барысында оқушылар топтарға бөлінеді. Қай топ тапсырмаларды жылдам әрі дұрыс орындап, берілген тапсырмалар бойынша фигураларды көбірек жинаса, сол топ жеңімпаз болады.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа дайындығын тексеру.
- ДК-де жұмыс істеу кезіндегі техникалық қауіпсіздік ережелері бойынша нұсқаулық беру.
II. Өткен тақырып бойынша қайталау
Оқушыларға жекелеме парақшалар таратылады. Әр парақшада өткен тақырыптарды қамтитын 5 сұрақ және 3 нұсқа бойынша қайталау тапсырмалары беріледі. Оқушылар тапсырмаларды орындау арқылы өз білім деңгейін көрсетеді.
Қайталау парағы — Нұсқа I
1) Өз сөзіңмен жауап жаз: ақпараттың сипаты, қасиеттері, алыну әдістеріне сипаттама бер.
2) Сөздерден ақпараттың өңделу түрін анықта: қамал–қалам, қыран–нарық, кене–неке, қарта–тарақ, қасық–қысқа Жауабы: әріптердің орнын ауыстыру. балық–бал, торғай–тор, қара–қар, жолбарыс–жол, басқыш–бас Жауабы: сөздің алғашқы үш әрпі алынады.
3) Бос орындарды толтыр:
____________ ғылымында ақпаратты өлшеудің өз өлшем бірліктері бар. Ең кіші өлшем бірлігі — _____.
1 ______ — «ие» немесе «жоқ» түріндегі бірмәнді жауап арқылы алынатын ақпарат.
Компьютерде ақпарат ____________ санау жүйесінде кодталады (0 және 1).
________________ өлшеудің негізгі бірлігі — байт, 1 байт — 8 бит.
4) Кестені толтыр: ДК буындары бойынша.
5) Схеманы толтыр.
Қайталау парағы — Нұсқа II
1) Өз сөзіңмен жауап жаз: компьютер деген не? Құрылысы мен қызметі бойынша түрлерін ата.
2) Өңдеу түрін анықта: қырық–қырық, шаш–шаш, қазақ–қазақ, керек–керек, түс–сүт, таз–зат, заман–намаз, кесе–есек Жауабы: сөз соңынан бастап кері жазылады. шана–ана, басқыш–қыш, жұмыс–мыс, аңқылдақ–дақ Жауабы: сөздің соңғы үш әрпі алынады.
3) Бос орындарды толтыр:
___________ жадта деректер мен программалар ұяшықтарда _________ түрінде орналасады.
__________ ақпарат атауы бар белгілі бір үлестер түрінде жазылады.
Мұндай құрылым ________, ал үлестер ________ деп аталады.
4) Кестені толтыр.
5) Схеманы толтыр.
Қайталау парағы — Нұсқа III
1) Өз сөзіңмен жауап жаз: операциялық жүйе түрлері және қызметі.
2) Өңдеу түрін анықта: қымыз–қыз, қарта–ата, қасық–қақ, намаз–наз Жауабы: сөз ішінен тек үш әріп алынады. ажар–ар, семсер–ер, алмас–ас, сурет–ет Жауабы: сөздің соңғы екі әрпі алынады.
3) Бос орындарды толтыр (Windows XP-ден дұрыс шығу):
Жүйеден дұрыс шықпаса, күтпеген жағдайлар болуы мүмкін, тіпті компьютерде сақталған программалардың _______________________.
Тышқан бағытауышын экранның сол жақ төменгі бұрышындағы «Пуск» батырмасына апарып, шертіңіз. Мәзірден ____________________ әмірін таңдаңыз.
Алдыңызда ____________________ терезесі шығады. ____________________ деген сұраққа сәйкес таңдауды басыңыз.
4) Кестені толтыр.
5) Сызбаны толтыр.
III. Жаңа тақырып: Windows стандартты бағдарламалары
Windows XP жүйесіндегі негізгі стандартты бағдарламалар қатарына мыналар жатады: Проводник (Сілтеуіш), Paint, Блокнот және WordPad, Калькулятор, адрестік кітап, мультимедиа бағдарламалары, сондай-ақ қызметтік бағдарламалар (деректерді мұрағаттау, дискіні дефрагментациялау, дискіні тазалау, символдар кестесі және т.б.), байланыс қызметтері.
Қосу жолы
Пуск → Программы → Стандартные мәзірі арқылы қажетті бағдарламаны таңдаңыз.
1) Блокнот (Notepad)
Блокнот — қарапайым мәтіндік редактор. Ол форматталмаған ANSI мәтінін дайындауға және өңдеуге арналған. Мұндай мәтін көбіне қызметтік файлдарда кездеседі (мысалы, .BAT, .INI). Басты артықшылығы — өте жылдам іске қосылады. Әдеттегі кеңейтілімі: .txt.
2) WordPad
WordPad — мәтіндік құжаттарды құру, өңдеу және қарауға арналған редактор. Блокнотпен салыстырғанда құжатты форматтай алады: шрифт түрлерін өзгерту, туралау, сурет енгізу және мәтіннің ағып өтуін реттеу. WordPad әдетте .rtf форматын қолданады және MS-DOS мәтінімен, Unicode форматтарымен жұмыс істей алады.
3) Калькулятор
Калькулятор стандартты режимде қарапайым арифметикалық есептеулерге, ал инженерлік режимде кеңейтілген функцияларға арналған. Режимді Вид мәзірі арқылы таңдауға болады.
Инженерлік режим мүмкіндіктері
- Алгебралық және тригонометриялық (соның ішінде кері, гиперболалық) функциялар.
- Екілік, сегіздік, ондық, он алтылық жүйелерде берілген сандармен логикалық амалдар.
Жадпен жұмыс
Стандартты калькуляторда бір жад регистрі бар. Жадта сан бар екенін жоғарғы сол жақ бұрыштағы M белгісі көрсетеді.
4) Сілтеуіш (Проводник)
Сілтеуіш — файлдық жүйедегі объектілермен (бума, файл) жұмыс істеуге арналған қолданба. Оның көмегімен бағдарламаларды іске қосуға, құжаттарды ашуға, файлдарды көшіруге/жылжытуға, дискілерді басқаруға және т.б. болады. Интерфейсі әдетте екі тақтадан тұрады: сол жақта — иерархия, оң жақта — таңдалған буманың мазмұны.
5) Paint
Paint — растрлық (нүктелерден тұратын) суреттерді салуға, өңдеуге және қарауға арналған графикалық редактор. Суретті буфер арқылы басқа құжаттарға қоюға, жұмыс үстелінің фоны ретінде қолдануға, сондай-ақ сканерден алынған суреттерді өңдеуге болады.
IV. Практикалық бөлім: дербес компьютермен жұмыс
Оқушылар топтарға бөлініп отырғандықтан, әр топқа бір стандартты бағдарлама бойынша тапсырма беріледі. Бағалау жылдамдық пен дәлдікке негізделеді.
1-тапсырма: «Кім шапшаң?»
Әр топтан бір оқушы шығып, берілген стандартты бағдарламаны компьютерде іске қосып көрсетеді.
2-тапсырма: «Кім епті?»
Топ өзіне берілген тапсырманы талқылайды. Бір оқушы 5 минут ішінде компьютерде орындайды.
3-тапсырма: «Кім жүйрік?»
Деңгейлік тапсырмалар: стандартты бағдарламаларды біріктіріп қолдану. Уақыты — 5 минут.
«Кім епті?» тапсырмалары
I. Блокнот
- Блокнот бағдарламасын іске қосыңыз.
- Мәтінді теріңіз:
Өнерпаз болсаң, арқалан
Сен де бір кірпіш дүниеге,
Кетігін тап та бар қалан!
Қайрат пен ақыл жол табар
Қашқанға да, қуғанға,
Әділет, шапағат кімде бар,
Сол жарасар туғанға.
Мәтінді «Тақпақ» атауымен сақтаңыз.
II. WordPad
- WordPad бағдарламасын іске қосыңыз.
- Мәтінді теріңіз:
Қатардан артта қалып қоймайық,
Белсенді болайық ортада
Уақытты тектен-текке жоймайық.
Ойнайық, ойлайық та ойнайық!
Білімділік көрсетейік, сынайық,
Жеңсең де, жеңбесең де, ренішсіз болайық,
Қаймықпай көңілді болып тарайық!
Мәтінді «Тақпақ» атауымен сақтаңыз.
Практикалық есептер
III. Калькулятор: орташа жалақы
8 қызметкердің жалақысы: 17500, 17300, 16800, 16000, 15500, 14800, 14000, 13800 (теңге).
- Инженерлік калькуляторды іске қосыңыз.
- Sta батырмасын басыңыз.
- Калькулятор жабылмайтындай етіп «Статистика» терезесін ашыңыз.
- Әр санды енгізіп, Dat батырмасын басыңыз.
- Барлығы енгізілген соң Ave батырмасын басып, орташа мәнін шығарыңыз.
- Нәтижені оқытушыға көрсетіңіз.
IV. Paint: «Суда жүзген қайықтар»
- Горизонт сызығын сызыңыз.
- Эллипс арқылы күн салыңыз да, төменгі бөлігін Өшіргішпен өшіріңіз.
- Құю құралымен аспан, теңіз және күнді бояңыз.
- Сызық, Шашыратқыш, Төртбұрыш, Құю құралдарын қолданып, қайық салыңыз.
- Қайықты ерекшелеу арқылы көшіріп, алмасу буферіне сақтаңыз (Түзету → Көшіру/Қою).
- Су бетіне бірнеше көшірме жасап орналастырыңыз.
- Файлды «Суда жүзген қайықтар» атауымен сақтаңыз.
«Кім жүйрік?» деңгейлік тапсырмалар
I. Блокнот + Калькулятор: есептік жұмбақ
- Блокнотты іске қосып, мәтінді теріңіз.
- Инженерлік калькулятор арқылы екілік сандарды ондыққа айналдырып, бос орындарды толтырыңыз.
- Файлды «Есептік жұмбақ» деп сақтаңыз.
Жауап: Мен ____ жастамын. Мектеп табалдырығын ____ жасымда аттадым. Мен ______ мектептің ____ сыныбында оқимын. Біздің сыныпта барлығы ______ оқушы. Мен мектепті ______ жылы бітіремін.
II. WordPad + Калькулятор: «Ведомость»
- WordPad іске қосып, мәтінді теріп, файлды «Ведомость» деп сақтаңыз.
- Көрсетілген сандарды алмасу буфері арқылы калькуляторға қойып, қосу/алу амалдарын орындаңыз.
- Нәтижені буферге көшіріп, WordPad құжатына қойыңыз.
III. Paint + WordPad: «Құттықтау»
- Paint бағдарламасында құттықтау қағазын дайындаңыз.
- WordPad-та мәтінді теріп, оны буфер арқылы Paint-қа кірістіріңіз.
- Жиектерін безендіріп, өрнектер салыңыз.
- Файлды «Құттықтау» деп сақтаңыз.
Орындалсын әрбір ниет — тілектер,
Бұл өмірдің басты мәні — сыйластық,
Болсын Сізде мұндай достар сыр шерткен!
IV. Калькулятор + WordPad: есеп кестесі
- Microsoft Word құжатындағы кестені дайындап, WordPad құжатына көшіріңіз (немесе «Кірістіру → Объект» арқылы).
- Құжатты «Материалдың жұмсалуы» деп сақтаңыз.
- Калькуляторда есептеулер жүргізіп, нәтижелерін кестеге енгізіңіз.
- Сақтап, барлық терезелерді жабыңыз.
4-тапсырма: «Кім білімпаз?»
Топтастыру стратегиясы бойынша оқушылар берілген стандартты бағдарлама туралы білімін қолдана отырып, схеманы толтырады. Топтар бір-бірін толықтырып, қорытынды жасайды.
5-тапсырма: «Кім шығармашыл?»
Әр топтан бір оқушы шығып, орындалған шығармашылық жұмысты таныстырып, қорғайды.
V. Жинақтау және бекіту
Жаңа тақырып бойынша білімді жинақтап, бекіту мақсатында «Жалғастыр» әдісі қолданылады. (Берілген мәтін осы жерден кейін үзілгендіктен, кесте мазмұны толық көрсетілмеді.)