Қазақша рефераттар

Көрнекі материалмен жұмыс

Сабақтың тақырыбы

Натурадан жасалған рельефте модельдеу қағидаты: жұмыс көлемімен, пайдаланылатын материалдармен және техникалармен танысу.

Тапсырма

Көрнекі материалмен жұмыс: формасы әртүрлі қапталған мата қатпарларының натурадан жасалған нобайларын орындау.

Мақсаты

Оқу материалын игеруге қажетті мазмұнды зерттеу және рельефпен жұмыс істеудің негізгі қағидаттарын түсіну.

Міндеттері

  • Нобайлар мен суреттемелерде салбыраған матаның қатпарларын бейнелеу машықтарын анықтау.
  • Қатпар құрылымын бақылау, талдау және оны көлемде көрсету дағдыларын кеңейту.

Материалдар

  • Қағаз A3
  • Құрал Қарындаш
  • Саны 3–5 нобай

Ескерту: әдістемелік құралдарды пайдаланыңыз. Бұл тапсырма қатпарлардың рельефін жасауға дайындық кезеңі болып табылады. Сабақтың жарты бөлігін 30×30 см плинт дайындауға бөлуге болады.

Сабақ жоспары

  1. 1

    Ұйымдастыру кезеңі

    Оқушыларды түгендеу, жұмыс орны мен материалдардың дайындығын тексеру.

  2. 2

    Өткен сабақты қайталау

    Негізгі ұғымдарды еске түсіру: форма, пропорция, көлем және перспектива.

  3. 3

    Ойын-жаттығулар, сергіту сәттері

    Қол қимылын босату, бақылағыштықты күшейтуге арналған қысқа жаттығулар.

  4. 4

    Жаңа сабақты түсіндіру

    Алдын ала нобайға сүйене отырып, ілініп тұрған қапталған матаның күрделі қатпарларын натурадан рельеф мүсін ретінде орындау технологиясы.

  5. 5

    Сарамандық жұмыс

    Барельеф тәсілімен натюрморт пен мата қатпарларын сомдау.

  6. 6

    Сабақты қорытындылау

    Жұмыстарды талдау, қиындықтарды анықтау, сұрақ-жауап арқылы бекіту.

  7. 7

    Үй тапсырмасы

    Барельеф және горельеф тәсілдерімен үй тұрмысында қолданылатын қарапайым заттардың шағын үлгілерін жасап келу.

Теориялық бөлім: мүсіннің негізгі ұғымдары

Мүсіндеудегі тәртіп: өлшем, пропорция, перспектива

Мүсінді «қалай болса солай» сомдауға болмайды. Адамды да, жануарды да сомдағанда өлшем мен пропорция сақталуы тиіс, ал пішіндер кеңістікте дұрыс көрінуі үшін перспектива міндетті түрде ескеріледі. Бұл — бөліктер арасындағы табиғи сәйкестікті табу деген сөз.

Пропорция мәселесін тереңдеткен атақты мүсінші Поликлет өз еңбектерінде пропорциялық заңдылықтарды жүйелеп, бейнелеу өнерінде адамның ішкі пластикалық қимыл-қозғалысын, мінезі мен психологиялық күйін көрсетудің маңызын айқындады. Соның жарқын үлгілерінің бірі — «Дорифор» мүсіні.

Жұмыр мүсін

Мүсіннің барлық жағынан айналып көрінетін түрі. Көлем толық ашылады, көрермен жұмысты әр бұрыштан қабылдайды.

Бедерлі мүсін (рельеф)

Жазықтық беттен жартылай шығыңқы болып орындалатын түрі. Рельеф кеңістік пен жазықтықтың арасындағы нәзік тепе-теңдікке сүйенеді.

Рельефтің түрлері: барельеф және горельеф

Барельеф

Фигуралар кеңістіктен өз қалыңдығының жартысынан аспай, жарым-жартылай ғана шығып тұрады.

Горельеф

Фигуралар өз қалыңдығының жартысынан көбірек шығып, көлемі айқынырақ көрінеді.

Бүгінгі жұмыста натюрмортты барельеф тәсілімен бастаймыз.

Технология: барельефті орындаудың кезеңдері

1-кезең: негізді (плинтті) дайындау

Кез келген жұмыс қағаздағы эскизден басталады. Бұдан кейін рельефке арналған жазықтық дайындалады: тақтайша бетіне сазбалшық жұқалап жағылады да, тік төртбұрышты стек арқылы қырналып тегістеледі. Тегістелген тақтайша плинт деп аталады.

Дайын плинттің үстіне эскизге сүйене отырып сурет түсіріледі.

2-кезең: контур және көлемді көтеру

Сазбалшықтан ширатпа есіп дайындап, оны натюрморттың сызықтары бойымен жапсырамыз. Ішкі бөлігін сазбалшықпен толтырып, суреттің үстіне қосымша саз жапсыру арқылы көлемді біртіндеп ұлғайтамыз.

Бұл кезеңде рельефтің жазықтықтан қаншалықты шығатынын алдын ала жоспарлау маңызды: барельефке тән шығыңқылық шегін сақтай отырып, кеңістікте анық оқылатын пішінге қол жеткіземіз.

3-кезең: пішінді нақтылау және жоспарларды ажырату

Заттардың және фигуралардың көлемін, қалыңдығын дұрыс шығарып сомдаймыз. Алдыңғы және артқы жоспарды ажыратып, әр қабаттың рөлін айқын көрсетеміз. Пропорцияны үнемі тексеріп, қатпарлардың бағыты мен «ауырлық» сезімін сақтаймыз.

Сарамандық бөлім: мата қатпарларын сомдау

Сарамандық жұмыс барысында барельеф тәсілімен мүсін жасаудың қыр-сырын меңгереміз: натюрмортты ұйымдастыру, мата қыртыстарының құрылымын бақылау, қатпарлардың негізгі «тірек нүктелерін» табу және оларды рельефте сенімді көрсету.

Бедерлі мүсін қызықты болғанымен, белгілі бір қиындықтар тудырады. Сондықтан заттарды, фигураларды алдын ала мұқият зерттеп барып сомдау — ең нәтижелі әдістердің бірі.

Бекіту сұрақтары

  • Мүсін өнерінің тарихы туралы не айта аласың?
  • Мүсін түрлері нешеге бөлінеді?
  • Жұмыр мүсін дегеніміз не?
  • Бедерлі мүсін (рельеф) дегеніміз не?
  • Барельеф пен горельефтің айырмашылығы қандай?