Қазақша рефераттар

Электр ток көздері

Сабақтың мақсаты

  • Электр тогы туралы ұғым енгізу және ток көздерін қарастыру.
  • Ток күші, кернеу және кедергі формулаларын шығару арқылы Ом заңын анықтау.
  • Физикалық шамаларды және олардың өлшем бірліктерін қарастыру.
  • Есеп шығару барысында формулаларды қолдануды үйрену.

Негізгі ұғым

Электр тогы — зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы.

Электр ток көздері

  1. 1 Гальваникалық элемент
  2. 2 Электрофор машинасы
  3. 3 Термоэлемент
  4. 4 Фотоэлемент
  5. 5 Аккумулятор

Жылулық ток көздері

Ішкі (жылулық) энергия электр энергиясына түрленеді.

Механикалық ток көздері

Механикалық энергия электр энергиясына түрленеді.

Негізгі формулалар және өлшем бірліктері

Белгілеулер: I — ток күші, U — кернеу, R — кедергі, ρ — меншікті кедергі, ℓ — ұзындық, S — қима ауданы.

Ток күші

I = q / t

Өлшем бірлігі: A (ампер), 1 A = 1 C / s

Кернеу

U = A / q

Өлшем бірлігі: V (вольт), 1 V = 1 J / C

Кедергі

R = ρℓ / S

Өлшем бірлігі: Ω (ом)

Меншікті кедергі

ρ = RS / ℓ

Өлшем бірлігі: Ω·m (ом·метр)

Ом заңы

Ток күші кернеуге тура пропорционал және тізбек бөлігінің кедергісіне кері пропорционал.

Формула

I = U / R

I
өткізгіштегі ток күші
U
өткізгіш ұштарындағы кернеу
R
өткізгіш кедергісі

Сабақты бекіту: есептер

Кедергілерді омға (Ω) келтіріңдер: 200 мОм, 0,5 кОм, 50 МОм, 50 мОм, 0,03 МОм, 3 кОм.

Берілгендер

  • 200 мОм→ Ω
  • 0,5 кОм→ Ω
  • 50 МОм→ Ω
  • 50 мОм→ Ω
  • 0,03 МОм→ Ω
  • 3 кОм→ Ω

Жауаптары

  • 200 мОм 0,2 Ω
  • 0,5 кОм 500 Ω
  • 50 МОм 50 000 000 Ω
  • 50 мОм 0,05 Ω
  • 0,03 МОм 30 000 Ω
  • 3 кОм 3 000 Ω

Еске сақтаңдар: мОм = 10-3 Ω, кОм = 103 Ω, МОм = 106 Ω.