Жобаға қатысушы балалардың бойындағы адамгершілік рухани қасиетін дамыту
Мейірімді жүрек
Ұлы ақын Абай Құнанбайұлының он төртінші қара сөзінде: «Тірі адамның жүректен аяулы жері бола ма?» — деп толғанады. Ол қазақ ұғымындағы «жүректі кісі» тіркесін көбіне батырлықпен ғана шектеп қабылдайтынымызды айта отырып, жүректің шынайы қасиеттерін нақтылайды: рақым, мейірім, өзгені бауырындай көріп, оған да өзіңе тілеген игілікті тілеу — мұның бәрі жүректің ісі.
Демек, әр адам өз бойындағы рухани-адамгершілік қасиеттерді жүрекпен сезініп, саналы түрде дамыта алады. Өмір алда не күтіп тұрғанын алдын ала дәл айтқызбайды: ол әртүрлі жағдаяттарымен сынайды, үйретеді, өзгертеді. Біреулер өміріне көңілі толмай жүреді, ал енді біреулер өмірдің алуан түсті, қызықты сәттерін көре алмайды — өйткені олар туғаннан көру қабілетінен айырылған.
Зағип адамның жан дүниесін көзі көретін, дені сау адам толық түсіне бермеуі мүмкін. Бірақ бәрімізге ортақ бір нәрсе бар: мейірімді жүрек. Оны сезіну — әркімнің қолынан келеді.
Неге бұл жоба керек?
Біз ұлтымыздың зияткер ұрпағын тәрбиелей отырып, баланың бойындағы адамгершілік пен мейірім сезімін қаншалықты дамыта аламыз? Осы сұраққа жауап іздей отырып, «Мейірімді жүрек» жобасын қолға алдық. Жобаның мәні — қоғамда болып жатқан түрлі жағдайларға бейжай қарамай, айналамыздағы адамдарға көңіл бөліп, қуаныш сыйлаудың қаншалықты маңызды екенін сезіну. Ең бастысы — адамгершілік, жанашырлық, бауырмалдық сезімдерін бала кезден бойға дарыту.
Бізді алаңдататын мәселе
Жанымызда жүрген қаншама көру қабілеті бұзылған, зағип бүлдіршіндердің жағдайына, болашағына, білім алуына, балалық шақты толық сезінуіне көз жұма қарай алмаймыз. Олардың әлемді тануы — көбіне сезіну, ұстау, есту арқылы жүзеге асады. Сондықтан әрбір нақты көмек — үлкен үміт.
Жобаның мақсаты
- Балалардың бойына адамгершілік қасиеттерді дарытып, болашақта елін сүйетін, қоғамдағы әлеуметтік мәселелерге өз үлесін қоса алатын жан-жақты азамат тәрбиелеу.
- Қызығушылықтары арқылы шығармашылық жұмыстар жүргізіп, баланың дарын-қабілетін ашу.
- Қолынан келетін көмекті көрсетуге үйрету; үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету қасиеттерін сіңіру.
Жобаның міндеттері
- Зағип және нашар көретін балалармен танысып, өзара достық қарым-қатынас орнату.
- Балалардың қоғамда өзін еркін сезінуіне жағдай жасап, өмірде өз орнын табуына бағыт беру, қолдау көрсету.
- Балаларға арналған арнаулы кітаптарды жасауға көмектесіп, кітапхана қорын көбейтуге үлес қосу.
Қатысушылар
Жобаға қатысушылар
Орал қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі жатақханасының оқушылары.
Мақсатты топ
- Облыстық зағип және нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапхананың оқырмандары.
- Облыстық көру қабілеті бұзылған және нашар көретін балаларға арналған арнаулы мектеп-интернат оқушылары.
Жоба әртүрлі акциялар арқылы жүйелі түрде жүзеге асырылады.
Акциялар
I. «Ерекше балаға — ерекше кітап»
Балаларға арналған тактильді кітап жасауға көмектесу. Қазақ әліпбиін тактильді кітап форматында әзірлеу: әр әріпті ұлттық нақышпен бейнелеп, балалардың ұшқыр ойынан туған суреттер мен қолдан жасалған бұйымдар арқылы кітапты безендіру. Мақсат — біз көріп жүрген дүниені бүлдіршіндердің қолымен және жан дүниесімен сезіне алуына жол ашу.
Нәтиже
Тактильді әліпби арқылы таным мен қызығушылықты арттыру.
Тәсіл
Қолөнер, фактура, бедер, ұлттық өрнек.
Құндылық
Тең мүмкіндік және нақты қолдау мәдениеті.
II. «Балаларға қуаныш сыйлайық!»
Арнаулы мектеп-интернатта жатып оқитын төменгі сынып оқушыларына арналған ойыншықтар жинау. Бұл — оқушылардың өз бастамасы: хабарландыру ілініп, плакаттар әзірленеді, ойыншықтар салатын әдемі қорап дайындалады. Ұстаздар, оқушылар және қызметкерлер белсенді қатысуға шақырылады. Жиналған ойыншықтар балаларға табысталады.
Маңызды ой
Қуаныш — заттың өзінде емес, ниетте. Бала жүрегіне үміт сыйлау — тәрбиенің ең әсерлі түрі.
III. «Достық шеңбері»
Түрлі мерекелік шараларды, концерттік бағдарламаларды және туған күн кештерін бірлесіп өткізу арқылы достық қарым-қатынас орнату. Бұл бағыт жобаға қатысушы балалардың бойындағы рухани-адамгершілік қасиеттерді тереңдетіп, жауапкершілік, жанашырлық, мейірімділік сезімдерін байытады. Ең бастысы — әлеуметтік қолдау қажет ететін жандарға қол ұшын беруді үйретеді.
- Ортақ іс арқылы жақындасу, сенім қалыптастыру.
- Баланың өзін қоғамның маңызды мүшесі ретінде сезінуі.
- Қайырымдылықты әдетке айналдыру.
Қорытынды
Осындай шаралар арқылы, кішкентай болса да, баланың жүрегіне: қоғамда өзінен өзге де адамдар бар екенін, олардың жағдайы мен тағдыры бейжай қалдырмайтынын жеткізе алдық деп сенеміз. Мейірім — әрекетке айналғанда ғана мәнді.
Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы
Орал қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі жанындағы жатақхана тәрбиешісі — Ботакөз Нұрболатқызы Сұлтанғалиева