Тайбурылдың шабысы Қобыланды батыр Алпамыс батыр
Әдебиеттік оқу
Тақырып: «Тайбурылдың шабысы» (батырлық жырлар: «Қобыланды батыр», «Алпамыс батыр» үзінділері).
Сабақтың мақсаты
Халық ауыз әдебиеті үлгілерімен таныстыру, батырлық жырлардағы негізгі идеяны түсіндіру және көркем тіл өрнегін аңғарту.
Міндеттері
- Білімділік: түсініп оқу және мәнерлеп оқу дағдыларын қалыптастыру.
- Дамытушылық: мәтінді талдау, сұраққа дәлелмен жауап беру, белсенділікті арттыру.
- Тәрбиелік: батылдыққа, өжеттікке, жауапкершілікке тәрбиелеу.
Ұйымдастыру
- Сабақ түрі
- Жаңа тақырыпты таныстыру сабағы
- Көрнекіліктер
- Тірек-сызба
- Әдіс-тәсілдер
- Жұптық жұмыс, талдау, сұрақ-жауап
Сабақ барысы
1) Оқу үдерісінің маңыздылығы
Үй тапсырмасын тексеру
Талқылау сұрақтары оқушының көркем мәтінді қабылдауын тереңдетуге және өз ойын дәл жеткізуіне бағытталады.
- «Әсерлеу» дегеніміз не?
- «Қамбар батыр» жырынан әсерлеуге мысал келтір.
2) Жаңа тапсырмаларды қалыптастыру
Бүгінгі танысатын бөлім: «Тайбурылдың шабысы». Бұл — «Қобыланды батыр» және «Алпамыс батыр» жырларынан алынған үзінділер арқылы батырлық эпостың тілін, бейнелеу құралдарын және негізгі ойды талдауға арналған жұмыс.
Оқулықпен жұмыс
- 8–9-беттер, 10–11-беттер.
- Үлгі оқу (мұғалімнің оқуы).
- Тізбек бойынша оқу.
- Тұтас оқу, іштей оқу.
- Мәтіннің негізгі ойын анықтау.
Сөздік жұмысы
- қосын
- әскер
- кеуіл
- көңіл
- диуана
- қайыр сұрап жүретін адам
- бек
- ел билеуші
- мосы
- тамақ пісіретін темір құрал
Талдау және сұрақтар
«Қобыланды батыр» үзіндісі
- Жырда не сипатталады?
- Қобыланды батырдың тұлпары қалай аталады?
- Батырлық жырларда қандай ұқсастықтар бар?
- Тайбурылдың шабысын суреттеген тұсты тауып, мәнерлеп оқы.
«Алпамыс батыр» үзіндісі
- Алпамыс шатырға кіргенде қандай көрініске тап болады?
- Тортай кім? Алпамыстың сұрағына қалай жауап береді?
- Жеті жыл ішінде қандай өзгеріс болады?
- Ұлтан кім? Ол елге қандай қорлық әкеледі?
Назар аударатын негізгі ой
Батырлық жырларда ерлік, елге адал қызмет және жауапкершілік секілді құндылықтар көркем бейнелеу арқылы ашылады. Тұлпардың шабысын суреттеу — батырдың қуаты мен рухын айқындайтын әсерлі тәсіл.