Қазақша рефераттар

Неше оқушы

Математикалық кешке кіріспе

Құрметті оқушылар, ұстаздар, қонақтар! «Тапқырлар тартысы» деп аталатын математикалық кешімізді бастауға рұқсат етіңіздер. Уа, жарандар! Зейін қойып, бізді мұқият тыңдаңыздар: ғылымдардың ғылымы — Математика туралы сайысымыз басталады.

Математика — ермек емес балалық,
Математика — көрегендік, даналық.
Математика құрметтеуге лайық.
Кел, достарым, мұны жақсы ұғайық!

Үлгілі тәртіп, жақсы оқу, алға қойған мақсат — мектептің абыройын асыратын құндылықтар. Ендеше, алғырларды ортаға шақырайық!

Жүргізушілердің құттықтауы

1-жүргізуші

Шеберлік пен білімді сараптап, өздеріңіз көріңіздер. Әділ қазы алқасы, әділ баға беріңіздер.

2-жүргізуші

Жиналғаны — дарындар, жүрегі оттай жалындар. Тапқырлар тобын қошеметтеп, қол соғып қарсы алайық!

Сайысқа қатысатын оқушылар орындарына жайғасады. Сайыс басталар алдында оқушылардың білімін әділ бағалайтын қазылар алқасы сайланады.

Сайыс құрылымы

«Тапқырлар тартысы» сайысы 5 турдан тұрады.

  • 1

    Сәлемдесу

    Топтың аты, ұраны, төсбелгісі таныстырылады.

    Ұран

    Нақты жауап, сапалы шешім таба біл!

    Ұран

    Қандай сынақ болса да берілме, әрқашан жеңіске ұмтыл!

  • 2

    «Мықты болсаң, жеңіп көр!»

    Әр топқа 10 сұрақ қойылады. Ойланбастан бірден жауап беру қажет. Әр дұрыс жауап — 2 ұпай.

    Бүгінгі сайыста сен ешкімнен қалыспа:
    Біліміңді көрсетіп, сұрақтарға батыл жауап бер!

  • 3

    «Кім жылдам?»

    Үш топқа да әлем халықтарының есептері оқылады. Кім жылдам жауап берсе — сол ұпай алады. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай.

    Асып-таспай, саспайық; батыл қадам бастайық.
    Еркіңді биле барынша — жарыста қалыспа!

Ескерту: Бастапқы мәтінде 5 тур деп көрсетілгенімен, толық сипатталғаны — 1–3 тур. Қалған турлар қосымша бағдарламаға сәйкес толықтырылады.

2-тур: «Мықты болсаң, жеңіп көр!» сұрақтары

1-топ

  1. 1. Квадрат теңдеудің анықтамасын айтып бер.
  2. 2. Ағаш үстінде 30 торғай отыр еді. Аңшы оның екеуін атып түсірді. Торғайдың қаншасы қалды? Жауап: 2
  3. 3. 30 минутты сағатқа айналдыр. Жауап: 0,5 сағат
  4. 4. Параллелограмм деп қандай геометриялық фигураны айтады?
  5. 5. Егер екі кірпіштің салмағы 8 кг болса, 1,5 кірпіштің салмағын тап. Жауап: 6 кг
  6. 6. Болат сенбі күні кешкі сағат 9:00-де ұйықтады. Сағаттың қоңырауын келесі күнгі таңертеңгі 10:00-ға қойды. Болат сағат шырылдағанға дейін неше сағат ұйықтады? Жауап: 1 сағат
  7. 7. Виет теоремасын айтып бер.
  8. 8. 1–100 аралығындағы сандардың қосындысын бірден тапқан оқушы кейіннен әлемге әйгілі математик болды. Бұл кім? Жауап: Карл Гаусс
  9. 9. Түнгі сағат 22:00-де жаңбыр жауып тұрса, 24 сағаттан кейін күннің жарқырап тұруы мүмкін бе? Жауап: мүмкін емес
  10. 10. Рене Декарт қай елдің математигі? Жауап: француз

2-топ

  1. 1. Виет теоремасына кері теореманы айтып бер.
  2. 2. Алғашқы математик әйел кім? Жауап: С. Ковалевская
  3. 3. «Парабола» сөзі қай тілден шыққан және қандай мағына береді?
  4. 4. 8-наурызда екі шеше мен екі қызға, әжей мен немереге орамал сыйға тартылды. Неше орамал және бұл қалай мүмкін? Жауап: 3 орамал (әжей, шеше, қыз)
  5. 5. Үш түйеқұс «ұшып» келе жатыр. Аңшы олардың біреуін атып алды. Қаншасы қалды? Жауап: түйеқұс ұшпайды
  6. 6. Алгебра оқулығын қазақ тілінде жазып, бірақ баспаға шығармаған кім? Жауап: Қ. Сәтбаев
  7. 7. Барлық сандардың көбейтіндісі көп пе, әлде қосындысы көп пе? Жауап: қосындысы
  8. 8. Пифагордың туған жері қайда? Жауап: Самос аралы
  9. 9. Қандай көпмүше квадрат үшмүше деп аталады?
  10. 10. α сүйір бұрышына қарсы жатқан катет қандай өрнекпен анықталады? Жауап: сүйір бұрыштың синусы

3-топ

  1. 1. «Жүз өгіз есебі» қалай айтылады?
  2. 2. Пифагор теоремасын тұжырымда.
  3. 3. «Миллион» деген сөзді қазақ арасына жеткізген ағартушы кім? Жауап: 1879 ж. Ы. Алтынсарин
  4. 4. Геометрия пәнінің негізін салушы кім? Жауап: Евклид
  5. 5. Квадрат үшмүшенің қанша түбірі болуы мүмкін?
  6. 6. Түйеқұс екі аяғымен тұрғанда 1 пұт тартса, бір аяғымен тұрғанда қанша тартады? Жауап: 1 пұт
  7. 7. «Алгебра» сөзі қай сөзден шыққан? Жауап: «әл-джабр» (араб сөзі)
  8. 8. Шеңбердің ең үлкен хордасы қалай аталады? Жауап: диаметр
  9. 9. Жүзден бір бөлік қалай аталады? Жауап: процент
  10. 10. Дүниежүзілік математика конгресінде ғылыми баяндама жасаған тұңғыш қазақ, жерлесіміз кім? Жауап: Төлеубай Ыдырысұлы Аманов
  11. 11. 8-сыныпқа арналған «Алгебра» оқулығының авторы кім? Жауап: Шыныбеков

3-тур: «Кім жылдам?» — әлем халықтарының есептері

1) Болгар халқының есебі

Балықшыдан: «Қанша балық ұстадың?» — деп сұрағанда, ол: «Сегіздің жартысы, алтауы бассыз және тоғызы құйрықсыз» — деп жауап береді. Балықшы қанша балық ұстаған?

Шешуі

«8»-дің жартысын алып тастасаң — «0», «6»-ның басын алып тастасаң — «0», «9»-дың құйрығын алып тастасаң — «0».

Жауабы: балықшы балық ұстамаған (0 балық).

2) Грекия халқының есебі

Пифагордан: «Сенің әңгімеңді тыңдауға мектебіңе қанша адам келеді?» — деп сұрағанда, ол былай дейді: «Оқушыларымның жартысы математиканы оқиды, төрттен бірі музыканы оқиды, жетіден бірі уақытын үнсіз ойлануға бөледі, ал қалғаны — 3 оқушы». Барлығы неше оқушы?

Шешуі

x/2 + x/4 + x/7 + 3 = x

Жауабы: 28 оқушы.