Қазақша рефераттар

Оқушыларға ағашты көркемдеп өңдеу әдістерін меңгерту операцияларымен таныстыру

Сабақ туралы мәлімет

Пән мұғалімі
Амирбеков Куатбек
Пән
Технология
Сынып
9-сынып
Сабақ тақырыбы
Бұйымды ағаш шеберлігімен әрлеу және әрлеу материалдары

Жалпы мақсат

Оқушыларды ағашты көркемдеп өңдеу әдістерін меңгеруге бағытталған негізгі операциялармен таныстыру. Икемділік, іскерлік және шеберлікті қалыптастырып, ұқыптылыққа баулу. Еңбек пен эстетикалық тәрбие беру.

Оқу нәтижесі

Оқушылар ағашты көркемдеп өңдеу тәсілдерін меңгеріп, өз икемділігі мен іскерлігін дамытып, шеберлік дағдыларын қалыптастырады.

Негізгі идея

Бірлескен жұмыс — оқушылардың ынтымақтастығын дамытудың тиімді құралы.

Сабақта қолданылатын ресурстар

Материалдар мен құралдар

  • Пышақ, ағаш, сызғыш, қалам
  • Лак, бояу түрлері
  • Ағаш өңдейтін құралдар
  • Ағаш өнімдерінің үлгілері
  • Сандық, есік түрлерінің суреттері

Оқыту әдістері және дереккөздер

Оқыту әдістері

  • Әңгімелесу
  • Сұрақ-жауап
  • Өз бетімен жұмыс

Дереккөздер

  1. Құрал-саймандар
  2. Оқулық
  3. Плакаттар
  4. Сөзжұмбақтар
  5. Ребус

Сабақтың құрылымы

I. Психологиялық ахуал (3 минут)

Бастау

Оқушылармен амандасу, түгендеу.

Тренинг: «Жақсы лебіз» ойыны

Оқушылар шаттық шеңберіне жиналады. Бір оқушы қасындағы көршісіне жақсы тілегін айтады, келесі оқушы оны жалғастырады.

Қайталау сұрақтары

Білу
  1. А) Ағаштың қандай түрлерін білесіңдер?
  2. Ә) Ағаш өңдеу құралдарын атап шығыңдар.
  3. Б) Ағаштың текстурасы дегеніміз не?
  4. В) Ағаштан бұйым жасайтын адамды қалай атайды?

Қауіпсіздік ережелері

Шеберханадағы қауіпсіздік — бірінші орында

Жұмыс кезіндегі қауіп түрлері

  • Жаңқаның ұшуынан көздің жарақаттануы.
  • Айналмалы бөліктерге жанасудан қолдың жарақаттануы.
  • Құралды дұрыс пайдаланбаудан болатын қол жарақаты.
  • Әрлеу кезінде арнайы маска кию.

Жұмысқа дейін

  1. Жұмыс киімін кию (фартук, бас киім, жеңқап).
  2. Қажетті құрал-саймандарды түгендеп, мұқият тексеру.
  3. Жұмыс орнын және саймандарды ережеге сай орналастыру.
  4. Жұмыс орнында артық зат қалдырмау.

Жұмыс кезінде және кейін

Жұмыс кезінде

  1. Әр амалды өзіне тиісті сайманмен орындау; сайман өткір, тұтқасы бүлінбеген болсын.
  2. Нұсқау карта бойынша кесу, жону, тесу, біріктіру сияқты амалдарға лайық құралды қолдану.
  3. Жұмыс орнын үнемі таза ұстау.
  4. Жұмыс кезінде алаңдамау.
  5. Құрал-сайман бүлінсе, міндетті түрде ауыстыру.

Жұмыстан кейін

  1. Жасалған бұйымды және материалдарды кезекшіге немесе мұғалімге тапсыру.
  2. Жұмыс орнын ретке келтіру. Қалдықты қолмен сыпыруға немесе ауызбен үрлеуге болмайды.
  3. Өз киім-келбетін реттеу.
  4. Шеберханадан мұғалімнің рұқсатымен шығу.

III. Жаңа тақырыпты түсіндіру (10 минут)

Түсіну

Ағаш туралы негізгі түсінік

Ағаш — табиғаттың сыйы. Ол тамыр, дің және ұшарбас бөліктерінен тұрады. Ағаш материалдары көбіне діңінен алынады.

Текстура дегеніміз не?

Тақтай бетінде көрінетін табиғи сызықтарды текстура деп атайды. Текстура — ағашты тігінен тілгенде жылдық сақиналардан пайда болатын сызықтар.

Түссіз лакпен қаптағанда ағаш текстурасы айқын көрініп, бұйымға ерекше рең береді.

Әрлеудің мәні

Ағаш бұйымын әртүрлі түспен бояу және қорғаныш қабат жағу әрлеу деп аталады. Әрлеу ағашты қоршаған ортаның зиянды әсерінен қорғайды және бұйымның қызмет ету мерзімін ұзартады.

Ұлттық мұра және эстетика

Қазақ халқы ағаш өңдеу өнерін жоғары деңгейде дамытқан. Ұлттық бұйымдардың жасалу технологиясы мен әшекейленуі эстетикалық тұрғыдан бай әрі мазмұнды.

Ағашты дұрыс таңдау

Нәтиженің сапасы көбіне ағашты дұрыс таңдауға байланысты. Мысалы, СТД–120 станогымен жұмыс істеуге қатты ағаш түрлері қолайлы. Сондықтан бұйым түріне қарай ағаштың механикалық және физикалық қасиеттерін ескеру қажет.

  • Бұтақсыз, ақаусыз ағашты таңдау
  • Өлшеміне сай кесу және сүргілеу
  • Тегіс бетке өрнек бейнесін көшіру

Әрлеу тәсілін меңгеруге арналған мысалдар

Мөлтек ағаштан тұтас шабылып жасалатын бұйымдар: келі-келсап, аяқ-табақ, саптыаяқ, ожау. Бұл бұйымдарда әрлеудің сапасы — көркемдік пен төзімділіктің негізгі көрсеткіші.

Көркемдеп өңдеу кезеңдері

  1. 1. Бұйымның негізін талапқа сай тазалау.
  2. 2. Өрнекті жоспарлау, үлгісін әзірлеу және бұйым бөліктеріне орналастыру.
  3. 3. Өрнектерді кесу.
  4. 4. Бояу, рең беру, лактау.

Композиция ұғымы

Әдебиет пен өнерде композиция — жүйелеу және үйлестіру ұғымын білдіреді (латын тілінен). Көркем еңбек саласында композиция — ойды жинақтап, пішін мен өрнекті біртұтас шешімге келтіретін шығармашылық негіз.

Қысқаша түйін

Бұйымды талапқа сай тазалау, бояу арқылы рең беру және соңында лактау — ағаш бұйымын көркем әрі ұзақ қызмет ететін деңгейге жеткізеді.