Өсімдік құрылысы
Мақсаты мен күтілетін нәтижелер
Білімдік
Адамның тірі табиғаттың бір бөлігі екенін және өсімдіктер мен жануарлармен тығыз байланысын түсіндіру; олардың маңызын ұғындыру.
Дамытушылық
Ойлау қабілетін, өз ойын нақты жеткізе білуді дамыту; өз бетімен жұмыс істеуге дағдыландыру.
Тәрбиелік
Табиғатты қорғауға, күтіп-баптауға баулу; пәнге қызығушылықты арттыру; ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Негізгі идея: адам, өсімдік және жануар — табиғаттағы тепе-теңдікті сақтайтын өзара тәуелді жүйе. Әрқайсысының өз орны бар, артық жаратылыс болмайды.
Сабақтың кезеңдері
-
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық ахуалАмандасу, түгендеу. Сабақтың ерекше өтетіні (қонақтардың қатысуы) ескертіледі: оқушылар өз білімін, тәртібін, мәдениетін көрсетуге ынталандырылады. Топқа бөлініп жұмыс жасалады.
-
II. Үй тапсырмасын сұрау
«Менен сұрақ — сізден жауап»Оқушыларға жеміс-жидек суреттері таратылып, сұрақ-жауап арқылы өткен тақырып бекітіледі.
Негізгі сұрақтар
- Көбею дегеніміз не?
- Қандай жануарларды сүтқоректілер дейді?
- Қандай жануарлар жұмыртқа салады?
- Бақалар мен балықтардың көбеюінде ұқсастық бар ма?
- Балықтар мен бақалар ұрпағына қамқорлық жасай ма?
- Қолтырауынның ұрпағына қамқорлығы туралы айтып бер.
Үлгі жауап (1-сұрақ)
Көбею — жануарлардың тіршілігін жалғастыруы, санының артуы және ұрпақ беруі.
Көпір тапсырма
Әр топқа сөзжұмбақ беріледі. Мақсаты — бүгінгі сабақтың тақырыбын өздері анықтау.
-
III. Жаңа білімді игеру
Сөзжұмбақ + ой қозғау1-топ нәтижесі
АДАМ
Сөздік жұмысы: Адам — человек.
2-топ нәтижесі
ӨСІМДІК
Сөздік жұмысы: Өсімдік — растение.
3-топ нәтижесі
ЖАНУАР
Сөздік жұмысы: Жануар — животное.
Тапсырмалар (мағынаны тану)
№1. Топ атауын қорғау
Әр топ өз атауының мәнін ашып, тақырыппен байланысын түсіндіреді.
№2–3. Ой қозғау (флипчарт)
Берілген сөздер арқылы өсімдіктің жануар мен адам үшін пайдасын сипаттау: қорек, киім, сусын, тозаңдандыру, жүк тасу, тұқым тарату.
Қорытынды: тапсырмалар өсімдік пен жануардың бір-біріне де, адамға да пайда келтіретінін көрсетеді. Демек, өзара байланыс — табиғаттың негізгі заңы.
-
IV. Бекіту кезеңі
Топтық жұмыс№4. 1-топ — Жіктеу тапсырмасы
Бунақденеқоректі және өсімдікқоректі жануарларды тиісті ұяшықтарға орналастыру: бақа, ақбөкен, шақшақай, түйе, тоқылдақ, түлкі, аю, бүркіт, сазан.
Бунақденеқоректі
Шақшақай, бақа, тоқылдақ
Өсімдікқоректі
Ақбөкен, түйе, аю, сазан
№5. 2-топ — Сәйкестендіру
Өнімдер Жануарлар Шұбат Ешкі Қымыз Түйе Түбіт Қой Ірімшік Бие Жұмыртқа Сиыр Жүн Тауық Ескерту: кесте оқушының логикалық ойлауын тексеруге арналған сәйкестендіру үлгісі ретінде берілген.
№6. 3-топ — Суретті тест
«Тұрағын тап» тапсырмасы: берілген жануарлардың мекенін/тұрағын анықтау.
№7. Оқулықпен жұмыс
- Іштей оқу
- Тізбектеп оқу
- Дауыстап оқу
- Жекелей оқу
№8. Дәптермен жұмыс
Қажетті сөзді тауып жазу:
Адам өсімдіктерді көп пайдалану үшін ____________ ұйымдастырады.
Үй жануарларын күтіп-бағу үшін ____________ ұйымдастырады.
№9. Мақал-мәтел сайысы
Адам, жануар, өсімдік туралы 3–4 мақал-мәтел айту.
- Сиырдың сүті — тілінде.
- Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.
- Бір тал жұлсаң — он тал ек.
- Артыңда мал қалғанша, бір тал қалсын.
№10. Шығармашылық жұмыс
«Егер табиғатқа тіл бітсе…» тақырыбы бойынша қысқа эссе жазу (оқушының өз ойы, таза жүрек үні).
АДАМ ӨСІМДІК ЖАНУАР -
V. Қорытындылау және рефлексия
Тірек-сызбаМұғалім тірек-сызбаға назар аудартады: ұғымдардың арасындағы бағдаршалар өзара ықпалдастықты көрсетеді. Оқушылар ортақ белгілерді анықтайды:
- Үшеуі де тірі ағза, тірі табиғаттың бөлігі.
- Үшеуіне де ауа, су, қорек, жылу және жарық қажет.
- Үшеуі өзара байланысып, табиғаттағы тепе-теңдікті сақтайды.
«Табиғат бізден не күтеді?»
Өсімдік пен жануар адамнан қамқорлық, құрмет, мейірімділік, жанашырлық күтеді.
Табиғатқа тілек
- Гүлдей бер, Жер-ана!
- Аспаның ашық болсын, бұлт торламасын!
- Тоғайың аң мен құсқа толсын!
- Суың мөлдір, таза болсын!
- Өзен-көлің, теңізің балықтарға толсын!
- Орманың қызыл-жасыл гүлдерге толсын!
- Күнің жарық болсын!
-
VI. Бағалау
Стикер арқылыСтикерлер саналып, топ көшбасшысы анықталады. Үздік топ пен сабаққа белсенді қатысқан оқушылар мадақталып бағаланады.
-
VII. Үй тапсырмасы
Оқу + тапсырма- 103–104-беттерді оқу, мазмұндау.
- №1, №2, №3 тапсырмаларды орындау.