Қазақша рефераттар

Жай сандардың кестесін жасаған грек ғалымы кім

Пәні

Математика

Мұғалім

Арғынбекова Жамал Мешитбаевна

Бүгінгі сайыстың ұраны: «Ешкімнен сен қалыспа. Білімі кімнің көп болса — сол озады сайыста». Осы ұранмен «Таңғажайып математика» сайысын бастаймыз.

Сайыстың мақсаты

Білімділік

  • Алған білімдерін оқушы санасына бекіту.
  • Өткен тақырыптар бойынша әртүрлі есептер шығара білу.
  • Ойын элементтері арқылы білімді жүйелеу және жалпылау.

Дамытушылық

  • Іскерліктерін және ойлау қабілеттерін арттыру.
  • Өз бетімен жұмыс істеуге дағдыландыру.

Тәрбиелік

  • Есеп шығаруда шыдамдылыққа тәрбиелеу.
  • Пәнге қызығушылықты арттыру және логикаға ынта қалыптастыру.

Ұйымдастыру бөлімі

Әділқазылар алқасы

Шын жүйрік шабысынан танылады, нақты білім мен терең ой сыналады. Баға берер әділқазы ортамызда — сіздерге құрметпен қол соғылады.

Сайыс ұраны

«2030-дың біз барысымыз.
Болашаққа бастайды әр ісіміз.
Егемен елімізді көркейтетін,
Білім шыңына шығу — парызымыз.»

Н. Ә. Назарбаев

Өту жоспары

  1. Математика жайлы әңгімелер
  2. Логикалық есептер
  3. Мақал-мәтелдер сайысы
  4. «Есепке кім жүйрік?»
  5. «Кім көп біледі?»
  6. Қорытынды

Ұлылардың нақыл сөздері

«Арифметика — математиканың, ал математика — ғылымдардың патшасы.»
К. Гаусс
«Ақыл-ойды тәртіпке келтіретін — математика, сондықтан да оны оқу керек.»
М. В. Ломоносов
«Математика — барлық ғылымдардың тұңғышы және оларға пайдалы да, қажет те.»
Р. Бэкон

1) Математика жайлы әңгімелер

  • Оқушылар математика туралы дайындаған қысқаша әңгімелерін айтады.
  • Үй тапсырмасын талқылау.

2) Логикалық есептер

Кіріспе

Қиындықтан ешқашан қашпаймыз, алғырлық пен тапқырлықты ұштаймыз. Қиялға самғап ұшқан құстай болып, жеңіске ұмтыламыз.

Ереже

Әркім өзіне сәйкес нөмірдегі есепті шығарады.

Есептер

  1. 7 жұмыртқаның бағасы 7 теңге болса, 100 жұмыртқаның бағасы неше теңге?

    Жауабы: 100 т

  2. 1 т темір ауыр ма, әлде 1000 кг мақта ауыр ма?

    Жауабы: тең

  3. 4 827 105 санындағы үш цифрды ең кіші сан шығатындай етіп сыз. Сонда қандай сан шығады?

    Жауабы: 21

  4. Сандар қатарындағы келесі санды тап: 20, 21, 23, 24, 26, 27, …

    Жауабы: 29

  5. Квадрат үстелді айнала төрт адам отыра алады (әр жағына бір-бірден). Мектепте осындай 7 үстелді жалғап, бір қатарға қойып ұзын үстел құрды. Осы үстелді айнала қанша адам отыра алады?

    Жауабы: 16

  6. Түйе, бота маң басқан, төрт аяғын тең басқан. Шұнақ құлақ бес ешкі, қос лақпен қос ешкі. Төрт қозылы екі қой — бәрін бірге санап қой.

    Жауабы: 17

3) Мақал-мәтелдер сайысы

Ал, балалар, мақал-мәтел айтайық. Қиындыққа қайыспай, асулардан өтейік.

Ер 1 рет өледі, қорқақ 1000 рет өледі.

7 рет өлшеп, 1 рет кес.

2 құзғын таласса, 1 қарғаға жем болар.

1 кісі қазған құдықтан 1000 кісі су ішеді.

Жақсыны 7 жыл жетелесең — адам болар, жаманды 7 жыл жетелесең — надан болар.

30 тістен шыққан сөз 30 рулы елге тарайды.

Білгенің бір 9, білмегенің 99.

4) «Есепке кім жүйрік?»

Тақырыптық шумақ

Өмірде ойлап тұрсаң — бәрі де есеп. Ауырсаң, ішетін дәрі де — есеп. Есепсіз сүрген өмір мазмұнсыз-ақ, дүниенің бар тұлғасы есеп десек.

Берілген тапсырмалар

1) Көбейту тапсырмасы

Жұлдызшаның орнына сан қойып, көбейтуді орында. 

* 2 * 2
7 3 6
* 8 *
* * *
* * *
* * *
* * *

2) Төрт таңбалы сандар

0, 1, 2, 3 цифрларынан бірдей цифр қайталанбайтын барлық мүмкін төрт таңбалы сандарды жазыңдар. Мысалы: 3201 және т.б. Алынған ең үлкен және ең кіші сандардың айырмасын табыңдар.

Жауабы: 3210 − 1023 = 2187

3) «Сақиналар» есебі

Әрбір сақинадағы сандардың қосындысы 55-ке тең болса, A қаншаға тең?

Берілгені: A

Қосымша логикалық есептер

  1. 3 әртүрлі санды алдымен қосты, одан кейін көбейтті. Сонда олардың қосындысы мен көбейтіндісі тең болды. Бұл қандай сандар?

    Жауабы: 1, 2, 3

  2. Студент кешкі сағат 10:00-де ұйықтауға жатар алдында, шырылдайтын сағатын келесі күні 12:00-де оянатындай етіп қойды. Сағаты шырылдағанша ол неше сағат ұйықтайды?

    Жауабы: 2 сағат

  3. Адамның қолында 10 саусақ бар. 10 қолда неше саусақ бар?

    Жауабы: 50

  4. Ит түйеден 10 жыл аз, ал түйе есектен 20 жыл аз жасайды. Егер есек 50 жыл жасаса, ит пен түйе неше жыл жасайды?

    Жауабы: ит — 20 жыл, түйе — 30 жыл

  5. Дүкенде 16 кг, 17 кг және 40 кг қораптарға кәмпиттер салынған. Қораптарды ашпай-ақ Аяз Ата балаларға 50 кг кәмпит сатып ала ала ма?

    Жауабы: 16 + 17 + 17 = 50

  6. Қатар: 9, 7, 10, 8, 11, 9, 12, ... Келесі санды тап.

    Жауабы: 10

  7. Бір сан ойладық. Сол санды 2 есе арттырып, шыққан нәтижені 3-ке бөлгенде 80 шықты. Ойланған санды тап.

    Жауабы: 120

5) «Кім көп біледі?»

Шарт

Әр оқушыға 8 сұрақтан қойылады. Кімнің тез әрі дұрыс жауап бергені және жауап беру уақыты ескеріледі.

Уақыт зымырап өтіп жатыр — бұл сайыста шапшаңдық та маңызды.

Мерей

  1. Санауда қолданылатын сандар?Натурал
  2. Санның ең үлкен бөлгіші неге тең?Өзіне
  3. 2-ге бөлінбейтін сандар қалай аталады?Тақ сандар
  4. Қандай сандар 5-ке бөлінеді?0 немесе 5-пен аяқталады
  5. Жай сандар кестесін жасаған грек ғалымы кім?Эратосфен
  6. 1/2-ге кері сан?2
  7. Ғасырдың жартысы неше жыл?50 жыл

Алуа

  1. Неше цифр бар?10
  2. Кез келген натурал санның бөлгіші?1
  3. 2-ге бөлінетін сандар қалай аталады?Жұп сандар
  4. Қандай сандар 10-ға бөлінеді?0-ге аяқталады
  5. Ең кіші натурал сан?1
  6. Санды қандай санға бөлуге болмайды?0-ге
  7. 3-ке кері сан?1/3

Рүстемәли

  1. Шеңбердің екі нүктесін центр арқылы қосатын кесінді?Диаметр
  2. Өзара кері сандардың көбейтіндісі неге тең?1
  3. Оң санға да, теріс санға да жатпайтын сан?0
  4. 9-ға қарама-қарсы сан?−9
  5. −99, 9 және 1 ішінен қайсысы үлкен?9
  6. 0-ден үлкен сандар?Оң сандар
  7. Таңбалары әртүрлі сандардың көбейтіндісі?Теріс сан

Тоқтар

  1. Қандай сан барлық сандарға қалдықсыз бөлінеді?0
  2. Қарама-қарсы сандардың қосындысы неге тең?0
  3. Шеңбердің нүктесін центрімен қосатын кесінді?Радиус
  4. |−10| мен 1 қайсысы үлкен?|−10|
  5. Екі санның қатынасы қалай аталады?Пропорция
  6. 0-ден кіші сандар?Теріс сандар
  7. Ең үлкен уақыт өлшемі?Ғасыр

6) Қорытынды

Қорытынды сөз

Сайысымыздың соңғы сәті таяп қалды. Енді әділқазылар алқасына сөз беріледі: олар сайыс жеңімпазын анықтап, қатысушыларды мадақтап, мақтау қағаздарын тапсырады.

Еске салу

Білім мен логика — тұрақты жаттығуды қажет ететін дағды. Әр есеп — жаңа мүмкіндік.