Қазақша рефераттар

Есірткі - орталық жүйке жүйесіне әсер ететін қоздырғыш зат

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Әйтеке би кенті №266 мектеп-лицейдің 7 «Б» сынып оқушысы — Ешмұратов Бекзат.

Есірткіден аулақ болайық, ағайын!

Есірткі — ерте заманнан қолданылып келе жатқан қауіпті дерт. Оның зияны туралы ең алғаш жазып кеткен шығыс ғұламасы — Әбуәли ибн Сина. Нашақорлық — есірткі заттарға еріксіз тартылумен қатар, ағза қызметін қайтымсыз бұзылуларға әкелетін ауыр ауру.

Негізгі түсінік

Есірткі — санаға, миға әсер ететін зат. Ол адамның психикалық жағдайын, көңіл күйін, санасын, қоршаған әлемді қабылдауын және мінез-құлқын өзгертеді.

Есірткіге әуестік қалай басталады?

Көп жағдайда есірткіні қолдану қызығушылықтан басталады: адам өзіне беймәлім нәрсені байқап көргісі келеді. Кейбіреулер есірткінің көмегімен қиындықтарды «ұмытып», өмірдің ащы шындығынан алыстағысы келеді.

Алғашқы қолданғанда уақытша «ләззат» сезілуі мүмкін. Бірақ содан кейін адам тәуелді болып, есірткіні қайта іздей бастайды. Сөйтіп, қас-қағым сәтте нашақорлыққа тап болады.

Ағзаға әсері және қауіпті салдары

  • Есірткі — орталық жүйке жүйесіне әсер ететін қоздырғыш зат.
  • Бір рет қолданған мөлшердің әсері көбіне 3–4 сағатқа дейін сақталуы мүмкін.
  • Шамадан тыс пайдалану жүректің тоқтап қалуына, тіпті өлімге әкелуі ықтимал.
  • Кейбір түрлері медицинада тек дәрігердің бақылауымен және қатаң мөлшермен ғана (ауруды басу, тыныштандыру мақсатында) қолданылады.

Есірткінің түрлері

Есірткі заттардың түрі сан алуан: наша, каннабис, кокаин, героин, морфий, гашиш, «ханка», «химка», «сюзьма», экстази және т.б.

Қолданудың ықтимал белгілері

  • Көңіл күйдің күрт ауысуы

    Ашу-ызаға булығу, себепсіз ашулану.

  • Тітіркенгіштік

    Ұсақ нәрсеге шамадан тыс реакция.

  • Себепсіз күлкі

    Жағдайға сай келмейтін мінез-құлық.

  • Тәбеттің төмендеуі

    Асқа зауқының болмауы.

  • Ұйқы бұзылысы

    Ұйқысыздық, әлсіздік, шаршау.

  • Шамадан тыс сөйлеу

    Қалыптан тыс көп сөйлеп кету.

  • Өтірік айту, тұйықталу

    Жасырыну, оқшаулану, сенім жоғалту.

  • Көз қарашығының өзгеруі

    Ұлғаюы/тарылуы, қызаруы.

Заң алдындағы жауапкершілік

Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне сәйкес, есірткі заттарын заңсыз әзірлеу, сатып алу, сақтау, тасымалдау және пайдалану әрекеттері үшін жауапкершілік қарастырылған.

Қорытынды ой

Денсаулық — зор байлық. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» дейді дана халқымыз. Өмірімізді ұзарту да, қысқарту да өз қолымызда.

Есіңде сақта: есірткі жас өміріңді улайды!