Сабақтың типіі

Сабақтың тақырыбы

Мәдени өсімдіктердің шығу орталықтары

Сабақтың мақсаты

Білімділік
Мәдени өсімдіктің жабайы өсімдіктен айырмашылығын түсіндіру және мәдени өсімдіктердің адам өміріндегі маңызын ұғындыру.
Дамытушылық
Ойын элементтері арқылы логикалық ойлауын, дүниетанымын кеңейту және биология пәніне қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік
Қоршаған ортаға жанашырлық көзқарас қалыптастыру және табиғатты құрметтеуге баулу.

Сабақтың сипаты

  • Типі: Аралас
  • Әдісі: Дәстүрлі, ақпараттық технология элементтерімен

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Карта
  • «Бөшке» тапсырмасы
  • Бағалау парағы

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1 Амандасу.
  2. 2 Сабаққа әзірлікті тексеру.
  3. 3 Сыныпты 3 топқа бөлу: I топ — Құлпынай, II топ — Картоп, III топ — Күнбағыс.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы екі бөлімнен тұрды. Әр дұрыс жауап үшін жетон берілді.

1) «Бөшкедегі басқатырғыштар»

Әр топқа үш сұрақтан қойылды. Дұрыс жауап берген оқушылар жетон жинады.

2) «Ғалымдар сөйлейді»

Әр топтың капитаны слайд арқылы өз команда атауын қорғап, дәлелдеді.

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Жер бетінде 250 мыңға жуық жабықтұқымдылар бар, алайда олардың шамамен 3 мыңы ғана адамзат мәдениетінде кеңінен қолданылған. Әлемдік тағамның 80%-ы негізгі бірнеше мәдени дақылға сүйенеді.

Негізгі дақылдар және олардың маңызы

Дәнді дақылдар

Бидай, күріш, жүгері.

Крахмалды дақылдар

Картоп, батат, маниока.

Қантты дақылдар

Қант қамысы, қант қызылшасы.

Майлы дақылдар

Кокос, күнбағыс, соя.

Көкөністер

Асбұршақ, картоп.

Жемістер

Алма, банан, жүзім, цитрус өсімдіктері.

Вавилов бойынша мәдени өсімдіктердің шығу орталықтары

Дүниежүзілік тарихи және археологиялық деректерге сүйенген ғалым Н. И. Вавилов мәдени өсімдіктердің шығу орталықтарын жеті топқа біріктірді.

Оңтүстік азиялық орталық

Осы орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер (сабақ барысында талқыланады).

Шығыс азиялық орталық

Осы орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер (сабақ барысында талқыланады).

Оңтүстік-батыс азиялық орталық

Осы орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер (сабақ барысында талқыланады).

Жерортатеңіздік орталық

Осы орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер (сабақ барысында талқыланады).

Абиссиналық орталық

Дәнді құмай, бананның кейбір түрлері, майлы ноқат, сондай-ақ бидай мен арпаның бірқатар ерекше түрлерінің отаны.

Орталық америкалық орталық

Жүгері, ұзын талшықты мақта, какао, асқабақтың кейбір түрлері және үрмебұршақтың отаны.

Андылық орталық

Картоптың және бірқатар дәрілік өсімдіктердің отаны.

Ескерту: Кейбір орталықтар бойынша нақты дақылдар тізімі бастапқы мәтінде толық берілмеген. Сабақта бұл бөлімді карта және қосымша деректер арқылы нақтылауға болады.

Тапсырмалар

№1. «Суреттер сыры»

Топтық жұмыс

Әр топқа суреттер беріледі. Оқушылар суреттерді картадағы тиісті шығу орталықтарына орналастырады. Дұрыс орындалған әр жауап үшін жетон беріледі.

№2. «Сен маған — мен саған»

Сайыс

Әр топтан бір оқушы шығады. Қарсыластар әр топтан үш сұрақтан қояды. Жауап бере алмаған оқушы ойыннан шығады. Соңында қалған бір оқушы жеңімпаз атанып, жетон алады.

№3. «Сызықтық диктант»

Жеке жұмыс

Белгілер: ^ — дұрыс, — қате. Оқушылар 6 сұрақтың жауабын осы белгілер арқылы жазады. Дұрыс жауапқа жетон беріледі.

IV. Бекіту

Ортаға мәдени өсімдіктің атауы беріледі: «Орамжапырақ». 1 минут ішінде осы сөзден мүмкіндігінше көп сөз құрастыру қажет. Ең көп сөз жазған команда жетон алады.

V. Үй тапсырмасы

  • §34: Оқулықтағы кестені толтыру.
  • 7 орталықтан шығатын мәдени өсімдіктер туралы интернеттен қосымша мәлімет әкелу.

VI. Бағалау

Топтардың жинаған жетондары саналып, жеңімпаз топ анықталады. Үздік топтар медальдармен марапатталады.

Бағалау критерийі: жауаптың дұрыстығы, белсенділік, топтық жұмысқа үлес және тапсырмаларды уақытында орындау.