Бала тәрбиесіне отбасы мен мектеп арасындағы қарым - қатынасты нығайтуды дамыту
Ата-аналарға арналған баяндама: отбасы және мектеп
Бұл баяндама отбасымен мектеп арасындағы байланысты нығайтуға, отбасы тәрбиесінің типтерімен таныстыруға және бала тәрбиесінде ата-аналардың қолданып жүрген әдістерінің нәтижесіне назар аудартуға бағытталған. Ең бастысы — бала тәрбиесінде отбасы мен мектептің өзара ықпалдастығын дамыту.
Негізгі мақсат
- Отбасы мен мектеп арасындағы байланысты күшейту.
- Отбасы тәрбиесінің типтері жайлы түсінік беру.
- Ата-аналардың қолданатын тәрбие әдістерінің тиімділігіне ой жүгірту.
- Бала тәрбиесінде ортақ жауапкершілік мәдениетін қалыптастыру.
Отбасының орны: тұлға қалыптасатын алғашқы орта
Отбасы — кішкентай адамның ең алғашқы ортасы, алғашқы ұжымы. Жеке тұлғаның қалыптасуында оның рөлі айрықша, өйткені баланың мінезі мен әдеттері ең алдымен отбасында орнығады. Сондықтан баланың жақсы не жаман болып қалыптасуы көбіне отбасы мүшелерінің өзара қарым-қатынасына байланысты.
Бала — басты байлығымыз, ал ең асылымыз — оның тәрбиесі.
Бұл қағида отбасыға да, мектепке де ортақ ұстаным болуы тиіс.
Мектептің миссиясы және ұрпақ болашағы
Әрбір мемлекеттің болашағы мектеп қабырғасында шыңдалады. Ел тізгінін ұстайтын азаматтар — бүгінгі оқушылар. «Ұлт болашағы — білімді ұрпақ қолында» деген ой бізге жарқын болашаққа бастар жолдың білім мен тәрбиеде екенін меңзейді. Бүгінгі жас — ертеңгі елдің мызғымас тірегі, келешек келбеті. Сондықтан олардың білімді, бәсекеге қабілетті, жан-жақты әлеуметтенуі — ел дамуы үшін аса маңызды фактор.
Тәрбие — уақыт күтпейтін жауапкершілік
Тәрбие — игілікті іс: берері де, сұрауы да, жемісі де мол. «Ағаш түзу өсу үшін оған көшет кезінде көмектесуге болады, ал үлкен ағаш болғанда оны түзете алмайсың» деген халық даналығы бекер айтылмаған. Баланың бойына жастайынан ізгілік, мейірімділік, адамгершілік секілді құндылықтарды сіңіруде, өз-өзіне сенімділікке тәрбиелеуде отбасы мен педагогтардың рөлі шешуші.
Бүгінгі ұл — ертеңгі әке
Ол әкеге қарап өседі, мінез бен ұстанымды үлгі арқылы қабылдайды.
Бүгінгі қыз — ертеңгі ана
Ол шешеге қарап бой түзейді, мейірім мен ұқыптылықты үйренеді.
Серіктестік педагогикасы: мектеп–отбасы–қоғам
Балаға білім мен тәрбие берудегі негізгі тұлға — ұстаз. Ал сол еңбекті жалғастырушы, демеуші — ата-ана және қоғам. Оқушы тұлғасын әлеуметтендіру серіктестік педагогиканы талап етеді: мектеп пен ата-ана, қоғам бірлескен кезде ғана тәрбие үдерісі нәтижелі жемісін береді.
Ынтымақ бар жерде тәрбие бар. Ынтымақ бар жерде береке мен бірлік те бар.
Қоғамдық тәрбие отбасынан басталады, бірақ ол тек мектептің ғана мәселесі болмауы керек: ата-ана да, қоғамның әр мүшесі де атсалысуы қажет.
Жүйелі жұмыс тәжірибесі: ашық есік күні
Мектеп–отбасы–қоғам ынтымақтастығын нығайту және ата-аналармен бірлескен жұмысты көрсету мақсатында Жезқазған қаласындағы №10 жалпы білім беретін орта мектепте маңызды әрі жүйелі жұмыстар атқарылуда. Солардың бірі — «Бала — басты байлығымыз, ал ең асылымыз — оның тәрбиесі» тақырыбындағы ашық есік күні.
«Әке — білек, саусағы — балалары, қан тамырмен жалғасқан аралары. Ана — тамыр бойымен бәріне де тіршіліктің жылуын таратады» деген ойдың мәні ашық есік күніндегі әр сыныптың тәрбиелік іс-шараларынан көрініс тапты. Іс-шаралар ата-аналармен, қоғамдық мекеме қызметкерлерімен және оқушылармен бірлесе ұйымдастырылды.
Салт-дәстүр және ұрпақ тәрбиесі
Бала тәрбиесінде ата-бабамыздың салт-санасы мен әдет-ғұрпы негізіндегі үлгі-өнегенің орны ерекше. Сөз қадірін білген жұрт бір ауыз сөздің ішкі мағынасын терең түсініп, содан тәлім алған. Наурыз мерекесімен тұспа-тұс келген тағылымды шаралар да осы рухани арқауды бекіте түсті.
Іс-шаралар мазмұны: тәрбиеден — тәжірибеге
«Қария сөзі — тәрбие көзі» тақырыбындағы шара салт-дәстүрді дәріптеуден, дүниеге жаңа келген нәрестеге бата беру дәстүрінен басталып, мектеп табалдырығын мақсатпен аттаған оқушылардың жетістіктерін танытатын тәрбие сағаттарымен жалғасты.
Балдәурен шағын орталығы
«Отбасым — алтын діңгегім» тақырыбында қызықты сәт.
Даярлық сыныптары
«Аялы алақан» тақырыбында тренинг.
Дамыта түзету сыныбы
«Біз де өзгелер сияқтымыз» тақырыбында тренинг.
Әжелермен бірлескен байқау
«Страна веселых бабушек и озорных внучат» мерекелік сайысы.
Ортақ форматтар
Абай тағылымы және өнер арқылы тәрбие
Ұрпақты ұлылардың өмірі мен тағылымы арқылы тәрбиелеу — халқымызда ежелден бар үрдіс. Абай мұрасы білімнің де, тәрбиенің де қайнар бұлағы екені анық: ол адам мінезінің қалыптасуы тәрбие мен ортаға байланысты екенін дәлелдеді.
Абай қағидасы: «Түбінде баянды еңбек егін салған, жасынан оқу оқып, білім алған. Би болған, болыс болған мақсат емес, өнердің бұдан өзге бәрі жалған».
Осы ұстанымды басшылыққа ала отырып, білім мен өнерді қос қанат еткен оқушылардың қатысуымен Мұхтар Әуезовтің «Абай» трагедиясынан сахналық көрініс ұсынылды.
Пікір алмасу: «Сонымен, солай дейік...» форматы
Ашық есік күні «Бала — басты байлығымыз, ал ең асылымыз — оның тәрбиесі» тақырыбын қорытындылай келе, «Сонымен, солай дейік...» тележобасы үлгісіндегі пікірлесуге ұласты. Бұл бөлімде түрлі сала өкілдері ортақ мәселе төңірегінде ой бөлісіп, жас ата-аналарға және оқушыларға нақты кеңестерін ұсынды.
Шақырылған сарапшылар
- Еңбек ардагері (ата-аналар атынан): М. Ермекова
- Білім бөлімінің әдіскері: Д. А. Бірмағанбетов
- Кәмелетке толмаған жасөспірімдер бөлімінің бастығы: А. А. Мауленова
- С. Қожамқұлов атындағы драма театрының әртісі: А. Ш. Шоман
- Балалар мен жасөспірімдер сарайы директорының орынбасары: С. А. Темірбекова
Қорытынды
Мектеп–жанұя–қоғам арасындағы ынтымақтастық нығайғанда ғана ұлымыз рухты, қызымыз ғұрыпты болып қалыптасады. Бірлескен жұмыс — тәрбиенің берік тірегі әрі болашаққа жауапкершілікпен бастайтын жол.