Команданы орындатпау

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты

Тақырыбы
WORDPAD бағдарламасын іске қосу
Сабақтың типі
Жаңа сабақ
Сабақтың түрі
Аралас
Әдістері
Түсіндіру, сұрақ-жауап, сөзжұмбақ шешу

Білімділік

Оқушылар WORDPAD бағдарламасын іске қосуды толық меңгеріп, кез келген уақытта құжат құрып, онымен жұмыс жасай алуы тиіс. Құрал-саймандар тақтасындағы жиі қолданылатын командаларды шақыру батырмаларымен танысып, олардың қызметін білуі қажет.

Дамытушылық

Оқушылардың жан-жақты ойлау қабілетін дамыту, өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру, ойын анық жеткізуге және шынайылыққа тәрбиелеу.

Тәрбиелік

Ой-өрісін кеңейту, сабаққа қызығушылығын және ынтасын арттыру.

Құрал-жабдықтар

  • Компьютер
  • Карточкалар
  • Оқулық
  • Интерактивті тақта

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Сәлемдесу
  2. Оқушыларды түгендеу
  3. Оқушылардың назарын сабаққа аудару

II. Үй жұмысын сұрау

  1. Өшіргіш құралын пайдалану
  2. Команданы болдырмау (Undo)
  3. Суреттерді қалай сақтайды?
  4. Команданы қайталау (Redo)
  5. Мәтіні бар суреттерді салу
  6. Суреттерді қалай ашуға болады?

Келесі кезеңдер

  • III. Үй тапсырмасын бекіту
  • IV. Жаңа сабаққа кіріспе
  • V. Жаңа сабақ
  • VI. Жаңа сабақты бекіту
  • VII. Қорытындылау
  • VIII. Үй тапсырмасы
  • IX. Бағалау

WORDPAD: мәтіндік редактордың мүмкіндіктері

Қазіргі кезде дербес компьютерлер құжаттар мен мәтінді дайындауда кеңінен қолданылады. Компьютер тек баспа машинасының қызметін атқарып қана қоймай, құжат дайындау барысында көптеген қосымша мүмкіндіктер ұсынады. Осындай жұмыстарды орындау үшін WORDPAD мәтіндік редакторы қолданылады.

Не істей алады?

  • Қарапайым мәтіндік құжаттарды жасау
  • Мәтін мен абзацты пішімдеу
  • Шегініс орнату және шекараларды (жиектерді) реттеу
  • Әртүрлі қаріптерді қолдану
  • Графикалық кескін, дыбыс үзіндісі және бейнеклип кірістіру

Ескерту

WORDPAD мүмкіндіктері мамандандырылған мәтіндік редакторлармен салыстырғанда қарапайымдау. Дегенмен негізгі дағдыларды меңгеру үшін ыңғайлы. Қуатты мәтіндік редакторлардың (мысалы, кең функционалды офис-қосымшалардың) мүмкіндіктерімен кейінірек танысасыздар.

Бұл бөлімде WORDPAD редакторының негізгі жұмыс мүмкіндіктері қысқаша қарастырылады.

WORDPAD бағдарламасын іске қосу

WORDPAD мәтіндік редакторын іске қосу үшін келесі қадамдарды орындаңыз:

  1. Іске қосу (Start)
  2. Бағдарламалар (Programs)
  3. Стандартты (Accessories)
  4. WORDPAD

Терезе элементтері

Редактор ашылғаннан кейін WORDPAD терезесі пайда болады. Ол келесі элементтерден тұрады: тақырып жолағы, мәзір жолағы, құрал-саймандар тақтасы, пішімдеу тақтасы, сызғыш және жұмыс аймағы.

Жұмыс аймағы

Терезенің ең үлкен бөлігін бос кеңістік — жұмыс аймағы алады. Мәтін осы аймаққа енгізіледі.

Құрал-саймандар тақтасы

Мұнда жиі қолданылатын командаларды шақыратын батырмалар орналасады. Батырманың қызметін білу үшін меңзерді оның үстіне апарыңыз — қысқаша атауы бар қалқымалы жазу (tooltip) шығады.

Пішімдеу тақтасы

Екінші тақта — Пішімдеу тақтасы. Онда мәтінді пішімдеу командаларына жылдам қол жеткізуге арналған батырмалар бар.

WORDPAD-та құжат құру: негізгі сатылар

  1. Қаріп пен оның өлшемін таңдау
  2. Мәтінді енгізу және редакциялау
  3. Мәтінді пішімдеу
  4. Құжатты сақтау және ашу
  5. Баспаға шығару

1) Қаріп және қаріп өлшемін таңдау

Әдетте бағдарлама іске қосылғанда әдепкі қаріп ретінде Times New Roman орнатылады. Тіл ауыстыру үшін пернетақта индикаторынан Ru/En таңдалады.

Қазақ тілінде мәтін енгізу үшін құрал-саймандар тақтасындағы Шрифт батырмасын таңдап, Times Kazakh қарпін орнатыңыз және индикатордан Kz тілін таңдаңыз.

Қаріп өлшемін Размер шрифта тізімінен таңдаңыз. Оқу үшін ең ыңғайлысы — 14 өлшем.

Қаріп, өлшем және әлпетті бірге өзгерту үшін: Формат → Шрифт командасын орындап, ашылған диалог терезесінен қажет параметрлерді таңдаңыз.

2) Мәтінді енгізу және редакциялау

Мәтін пернетақтадан енгізіледі, ал жолдар автоматты түрде төменге жылжып отырады. Enter пернесі абзац аяқталғанда немесе бос жол қалдыру қажет болғанда қолданылады.

Бас әріптер

  • Бір бас әріп үшін: Shift басып тұрып әріпті теріңіз.
  • Толық бас әріппен жазу үшін: Caps Lock қосыңыз (қайта бассаңыз — өшеді).

Қателерді түзету

  • Backspace — меңзердің сол жағындағы таңбаны өшіреді.
  • Delete — меңзердің оң жағындағы таңбаны өшіреді.

Меңзерді жылжыту

Құжат ішінде жылжу үшін пернетақтадағы бағыттау пернелері мен арнайы комбинациялар қолданылады (абзац/сөз/бет бойынша). Сонымен қатар айналдыру жолағымен де қажетті бағытта жылжуға болады: сырғытпаны тышқанмен ұстап, жоғары/төмен (оңға/солға) жылжытыңыз.

3) Мәтінді пішімдеу

Мәтінмен жұмыс кезінде символдардың әлпетін (жартылай қалың, курсив, асты сызылған) және абзацты туралауды таңдауға болады. Бұл процесс мәтінді пішімдеу деп аталады.

Сол жақ шеті бойынша

Мәтін сол жаққа тураланады, оң жақ шеті түзу болмайды.

Оң жақ шеті бойынша

Мәтін оң жаққа тураланады, сол жақ шеті түзу болмайды.

Ортасы бойынша

Мәтін парақтың ортасына орналасады, екі шеті де түзу болмайды.

Туралау батырмалары Туралау құралдарында орналасады. Сондай-ақ: Формат → Абзац → Туралау өрісі арқылы таңдауға болады.

4) Құжаттарды ашу және сақтау

Мәтін дайын болғаннан кейін құжатқа атау беріп, файл ретінде сақтау қажет. Файл атауы оның мазмұнын қысқаша сипаттағаны дұрыс. Теориялық түрде атау 1–255 таңбаға дейін болуы мүмкін, бірақ өте ұзын атаулармен жұмыс істеу қолайсыз.

Бірінші рет сақтау

  1. Файл мәзірін ашыңыз.
  2. Сохранить как (Деп сақтау) командасын таңдаңыз.
  3. Имя файла өрісіне файл атын енгізіңіз.
  4. Папка өрісінен сақтайтын қапшықты таңдаңыз.

5) Құжаттарды баспаға шығару

Құжат құрудың соңғы кезеңі — оны баспаға шығару. Қағазда қалай көрінетінін алдын ала тексеру және қағазды үнемдеу үшін принтерге жібермей тұрып:

  • Файл → Предварительный просмотр командасын орындаңыз немесе сол аттас батырманы басыңыз.
  • Бір дана басып шығару қажет болса, құралдар тақтасындағы Печать (Басу) батырмасын басу жеткілікті.

Бекіту сұрақтары

  1. Құрал-саймандар тақтасы дегеніміз не?
  2. WORDPAD-та құжат құрудың негізгі сатылары қандай?
  3. Енгізілген мәтінді редакциялауға бола ма? Қалай?
  4. Құжатты қалай ашуға болады және оны қалай сақтайды?

Қорытынды

Сабақты қорытындылау

WORDPAD редакторын іске қосу, терезе элементтерін тану және қарапайым құжатпен жұмыс істеудің негізгі қадамдары қайталанады.

Үй тапсырмасы

WORDPAD-та шағын мәтін теріп, қаріпті (Times Kazakh), өлшемді (14) таңдап, мәтінді пішімдеп, файл ретінде сақтап келу.

Бағалау

Белсенділік, тапсырмаларды орындау сапасы және сұрақтарға жауап беру деңгейі бойынша бағаланады.