Бөлшектерді жазу

Сабақ тақырыбы: Бөлшектер мен үлестер. Олардың жазылуы

Бұл сабақта оқушылар бөлшек ұғымын түсініп, бөлшектерді дұрыс жазу мен оқуды үйренеді. Оқу үдерісі ауызша есептеулер, көрнекілікпен жұмыс және практикалық тапсырмалар арқылы жүргізіледі.

Мақсаты

Білімдік

Бөлшектер мен үлестер туралы түсінік қалыптастыру; бөлшектің жазылуымен таныстыру.

Дамытушылық

Бөлшекті жазу және оқу дағдыларын дамыту; есептеу, есте сақтау қабілетін жетілдіру; өткен сабақты толықтыру.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, тиянақтылыққа және тазалыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Геометриялық фигуралар
  • Жолақтар
  • Суреттер

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

  1. Сәлемдесу, түгендеу.
  2. Оқу құралдарын ретке келтіру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  1. Ауызша мысалдар (көбейту кестесіне байланысты).
  2. Жылдамдық, уақыт, қашықтық ережелерін қайталау және формулаларды еске түсіру:
    Қашықтық
    S = V · t
    Жылдамдық
    V = S : t
    Уақыт
    t = S : V

III. Жаңа сабақ

Ой қозғау (ауызша есептеулер)

  • 100-дің жартысы неше?
  • 1000-ның жартысы неше?
  • 1 тәуліктің жартысы неше минут?
  • Егер 1/2 шелек су 4 л болса, толық шелек неше литр болады?
  • Кесіндінің жартысы 5 см болса, кесіндінің толық ұзындығы неше см?

Жаңа тақырыпты түсіндіру

а) Бөлшек туралы түсінік

  • Бүтін алма — тұтас (1) бөлік.
  • Алманың жартысы — 1/2 бөлігі.
  • Ширек — 1/4 бөлігі.

ә) Бөлшектің оқылуы, алымы мен бөлімі

Алым

Бөлшектің үстіндегі сан (мысалы, 1).

Бөлім

Бөлшектің астындағы сан (мысалы, 2 немесе 4).

IV. Оқулықпен жұмыс

№1. Сурет бойынша жұмыс

Сурет арқылы бөлшек, алым және бөлім туралы білімді бекіту.

а) Бөлшектерді жазу

4/16, 9/21, 2/4, 1/4, 1/3, 3/9, 1/9, 2/3

ә) Ережені оқып, қайталау

Бөлшек — бүтіннің тең бөліктерінің біреуі немесе бірнешеуі екенін еске түсіру.

№2. Практикалық жұмыс

  1. Әр оқушыға жолақ таратып, ұзындығын өлшеу. Жолақтың 1/2, 1/4, 1/3, 4/6 бөліктері неше см екенін табу.
  2. Тақтадағы дөңгелек пен тіктөртбұрыштың боялған бөліктерін бөлшек түрінде жазу: 3/4, 1/6, 2/4, 4/8.

V. Өткен сабақ бойынша тапсырмалар

№2. Топтық жұмыс

1-топ

Берілгені: S1 = 256 км, S2 = 128 км

256 + 128 = 384 (км)

2-топ

Берілгені: S1 = 6 км 25 м, S2 = 3 км 13 м

S = 6 км 25 м + 3 км 13 м = 9 км 38 м

Ескерту: бастапқы мәтіндегі «+2 м» тіркесі түсініксіз болғандықтан, қосымша өлшем енгізілмеді.

№3. Ойын: «Кім жылдам?»

Мысалдардың тек жауаптарын жазу (жылдамдыққа бағытталған жұмыс).

№4. Теңдеу шешу

Берілген теңдеулерді шығарып, нәтижесін тексеру.

№5. Геометриялық тапсырма

Шеңбердің диаметрі бойынша тіктөртбұрыш сызып, оның периметрін табу.

VI. Шығармашылық тапсырма

№6. Есеп шығару

Қосу
200 + 500 = 700 м
Азайту
500 − 200 = 300 м

VII. Жаңа сабақты бекіту (өздік жұмыс)

20 м жіптің 1/2, 1/4, 1/10 бөліктерін тап.
1 сағаттың 1/6 және 1/10 бөліктерін тап.
1 жылдың 1/2, 1/3, 1/4, 1/6 бөліктерін тап.

VIII. Қорытынды (сұрақ-жауап)

  • Бөлшек деген не?
  • Бөлшектің бөлімі нені білдіреді?
  • Бөлшектің алымы нені білдіреді?

IX. Үй тапсырмасы

106–107-бет, №3, №4.