Ақпаратты сығу
Ақпаратты сығу және ақпаратты қорғау
Ақпаратты тиімді сақтау үшін оны сығу маңызды болса, ақпараттың тұтастығы мен қауіпсіздігін сақтау үшін қорғау тетіктері қажет. Бұл тақырыптың өзегінде — зиянды бағдарламалардан, әсіресе компьютерлік вирустардан қорғану мәселесі тұр.
Вирусқа қарсы бағдарламалар және алғашқы оқиғалар
Чарлз Бэббидждің машинасы дәуірінде компьютерлік вирус деген ұғым болған жоқ. Алайда компьютерлер кеңінен қолданысқа еніп, ортақ жүйелер мен желілік орта күрделенген сайын, зиянды бағдарламалардың пайда болуы заңды құбылысқа айналды.
Тарихи дерек
1970 жылы Univac 1108 және IBM-360/370 жүйелерінде “the rabbit” (“қоян”) деп аталған вирус таралып, құрылғыларға жұғып, жүйенің жұмысын баяулатты. Мұндай бағдарламалар өздігінен көбейіп, ресурстарды шамадан тыс тұтыну арқылы өнімділікті төмендетеді.
Компьютерлік вирустың қауіптілігі
Деректердің жойылуы
Компьютерлік вирус — ақпараттың жоғалуына әкелетін негізгі себептердің бірі. Ол файлдарды бұрмалап, өшіріп немесе қолжетімсіз ете алады.
Жүйенің істен шығуы
Вирус жүйеге зиян келтіріп, қателерді көбейтеді, жад пен процессор ресурстарын орынсыз пайдаланып, компьютердің жұмысын тұрақсыздандырады.
Ұйым жұмысының тоқтауы
Вирус мекеме мен өндіріс процестерін тоқтатуға дейін апарып, қызмет көрсетуді баяулатып, шығынға ұшыратуы мүмкін.
Негізгі түсінік
Компьютерлік вирус — өздігінен көбеюге қабілетті, арнайы жазылған шағын бағдарлама. Ол жүйедегі ақпаратқа әсер етіп, мәліметтерді бұрмалайды, жояды немесе өзін басқа бағдарламаларға тіркейді.
Компьютерлік және биологиялық вирустар: ұқсастық пен айырмашылық
Компьютерлік вирус
- Арнайы жазылған шағын бағдарлама.
- Ақпаратты бұрмалайды немесе жояды.
- Өзін басқа бағдарламаларға тіркеп, таралады.
- Ресурстарды шамадан тыс пайдаланып, жүйенің өнімділігін төмендетуі мүмкін.
Биологиялық вирус
- Тірі ағзада көбейетін генетикалық құрылым.
- Басқа жасушаның генетикалық бағдарламасын өзгертуге қабілетті.
- Өмір сүруі үшін иесінің жасушалық механизмдеріне тәуелді.
Екі құбылысты біріктіретін ортақ идея — өздігінен таралу және “иесінің” ресурстарын пайдалану. Сондықтан ақпараттық қауіпсіздік мәдениеті, антивирустық қорғаныс және жүйелі алдын алу шаралары әрдайым маңызды.