Топ Қыс мезгілін бейнелеу

Сабақтың тақырыбы

М. Дулатов — «Қыс»

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларды жаңа тарау тақырыбымен таныстыру.
  • Міржақып Дулатовтың өмірі мен еңбектері туралы түсінік беру, мәтінді мәнерлеп оқуға үйрету.
  • Мәтіннің негізгі идеясын және мазмұнын дұрыс түсінуге дағдыландырып, ойлау белсенділігін дамыту.
  • Жыл мезгілдерін ажырату, табиғаттағы қысқы өзгерістер мен адамдардың қыстағы еңбегі туралы әңгімелеу.
  • Табиғатты аялауға, қорғауға, құрметтеуге тәрбиелеу.

Құралдар мен әдістер

Көрнекілігі
Интерактивті тақта, электронды оқулық.
Әдіс-тәсіл
СТО технологиясы, әңгімелеу, сұрақ-жауап, ойын.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныппен қысқаша диалог

Мұғалім: Балалар, бүгін аптаның нешінші күні?

Оқушылар: Екінші күн.

Мұғалім: Бүгін қандай сабақ?

Оқушылар: Әдебиеттік оқу сабағы.

Мұғалім: Бүгін сабағымыз ерекше: сыныбымызға қонақтар келіп отыр.

Өткенді пысықтау

«Неткен сұлу, неткен көркем. Осы менің туған өлкем» бөлімі бойынша ұяшық таңдау арқылы сұрақтарға нақты әрі дұрыс жауап беру.

  1. 1) «Ыстық қой, шіркін, туған жер!» деген сөздер кімнің шығармасында келтірілген?

    • A) М. Мақатаевтың
    • B) Ж. Смақовтың
    • Ә) Ж. Аймауытовтың
    • В) С. Жүнісовтың
  2. 2) Ж. Смақовтың өлеңі қалай аяқталады? «Өйткені ол Отан — …»

    • A) Ұлы Отан
    • B) Сол Отан
    • Ә) Жан Отан
    • В) Бұл Отан
  3. 3) Бөлімдегі М. Мақатаевтың өлеңі қалай аяқталады? «Отан, Отан бәрінен биік екен, мен оны мәңгілікке …»

    • A) Ұнатамын
    • B) Сүйіп өтем
    • Ә) Мақтан етемін
    • В) Жырлап өтем
  4. 4) Астанаға жыр арнаған ақынды ата.

    • A) М. Мақатаев
    • B) К. Ахметова
    • Ә) Ж. Смақов
    • В) Ө. Тұрманжанов
  5. 5) Ө. Тұрманжановтың өлеңі қалай аяқталады? «Неткен сұлу, неткен көркем, …»

    • A) Көгінде күн нұрын төккен
    • Ә) Жерінде гүл жұпар сепкен
    • B) Ел еркіндей бақыт тапқан
    • В) Осы менің туған өлкем

Қорытынды сұрақ: Балалар, біз қандай тарауды аяқтадық?

III. Жаңа сабақ

Тақырыпты ашу: сөзжұмбақ жұмбақтары

  1. Қыста ғана болады, ұстасаң қолың тоңады.
  2. Есіктен кіреді еңкейіп, төрге шығады қампайып.
  3. Отқа жанбас, суға батпас.

Дұрыс оқу

Мұ-ұз

жуан дауысты дыбыс

Дұрыс оқу

Қа-а-р

жуан дауысты дыбыс

Дұрыс оқу

Ұ-у-а

жуан дауысты дыбыс

Сұрақ: Көз алдарыңа қай мезгіл елестейді?

Жауап: Қыс мезгілі.

«Қыста талай қызық бар» тарауы бойынша бүгін М. Дулатовтың «Қыс» мәтінімен танысамыз.

Автор туралы қысқаша мәлімет

Міржақып Дулатов — қазақтың «Бес арысының» бірі. Автордың өмірбаяны мен шығармашылығы туралы толық мәліметті жоғары сыныптарда кеңірек қарастырасыңдар.

Мұғалім М. Дулатовтың суретін көрсетіп, өмірбаянымен таныстырады.

IV. Оқулықпен жұмыс

  • Мәтінді мұғалім оқып, түсіндіреді.
  • Оқушылар мәтінді іштей оқиды.
  • Тізбектей оқыту ұйымдастырылады.
  • Сөздікпен жұмыс жүргізіледі.

VI–VII. Дәптермен және суретпен жұмыс

Қыс мезгіліне арналған талқылау сұрақтары

Сурет бойынша

  • Суретте қай жыл мезгілі бейнеленген? Оны неден байқадың?
  • Адамдар суықтан қалай қорғанады? Сен қалай киінесің?
  • Қыс мезгілі тағы нелерге жайсыз тиеді?

Мәтін бойынша

  • Мәтінде үй жануарлары туралы не делінген?
  • Мәтінге сүйеніп, жылқышының еңбегі туралы әңгімеле.
  • Малшылар қыста малдарын қалай күтеді?

II. Ой қозғау

Оқушылардың қызығушылығын арттыру мақсатында электронды оқулықпен жұмыс жүргізіледі.

VIII. Ойын және топтық жұмыс

Ойын: «Аққала құрастыру»

Тапсырмаларға жауап берген сайын аққаланың бөліктері құрастырылады.

  1. Қыс айларын ата.
  2. Қысқы ойын түрлерін ата.
  3. Қыстап қалатын құстарды ата.
  4. Қыста ауа райы қандай болады?
  5. «Шана» сөзіне дыбыстық талдау жаса.
  6. Үй жануарлары қыста қалай тіршілік етеді?

«Қызықты қыс еліне саяхат» (топтық тапсырмалар)

1-топ

Қыс мезгілін бейнелеу

Сурет, коллаж немесе қысқы көріністі сипаттау арқылы орындау.

2-топ

«Қыс қызығы» эссе жазу

Қысқы әсер, ойын, табиғат құбылыстары туралы қысқаша эссе.

3-топ

Қысқы ойын түрлерін жазу

Тізім құрастыру және әр ойынға қысқаша түсінік беру.

IX. Қорытындылау

Қорытынды сұрақтар

  • Бүгін қандай мәтінмен таныстық?
  • М. Дулатов кім? Қай өңірде туған?
  • Қай жылы туылып, қай жылы дүние салған?
  • Қандай кітабын жазған?
  • Мәтінде қай жыл мезгілі бейнеленген?
  • Малшылар қыста малдарын қалай күтеді?
  • Малшылар неден қорқады?
  • Суық, үскірік аяз кімдердің есінен көпке дейін кетпейді?

X. Бағалау

Оқушылар өзін-өзі және жұппен бағалау арқылы қорытынды бағасын шығарады.

XI. Үй тапсырмасы

Үй тапсырмасы мұғалімнің нұсқауы бойынша беріледі (мәтінді оқу, мазмұндау және сөздік жұмысты толықтыру).