Археологиялық деректер

Пән және сабақ туралы

Пәні

Ежелгі дүние тарихы

Сабақтың тақырыбы

Ежелгі Бактрия

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Әдісі

Түсіндіру, сұрақ-жауап

Көрнекілігі

Карта

Пәнаралық байланыс

География, Қазақстан тарихы

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Ежелгі Бактрия мемлекетінің дамуы мен тарихы туралы түсінік қалыптастыру.

Тәрбиелік

Оқушыларды ұқыптылыққа және шапшаңдыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Тарихи даталармен және деректермен жұмыс істеу дағдысын дамыту.

Сабақтың барысы

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі

    Оқушыларды түгендеу, назарын сабаққа аудару.

  2. II. Үй тапсырмасын сұрау

    • Тест тапсырмалары.
    • «Мен танитын тұлға»: берілген тұлғаларға мінездеме беру (Томирис, Спитамен, А. Македонский, I Дарий).
  3. III. Жаңа сабақ

    Ежелгі Бактрияның географиясы, дереккөздері, билеушілері және шаруашылығы қарастырылады.

  4. IV. Жаңа сабақты бекіту

    «Тарихи торша» ойыны арқылы сұрақтарға жауап беру.

  5. V. Қорытынды

  6. VI. Бағалау

  7. VII. Үйге тапсырма

    §15 «Бактрия». «Менің Бактрияға сапарым» тақырыбында сурет салу.

Ежелгі Бактрия: негізгі мазмұн

Территориясы

Қазіргі Ауғанстан аумағымен байланысты өңірлер.

Астанасы

Бактр қаласы.

Дереккөздер

Археологиялық деректер

ХХ ғасырдан бастап жүргізілген қазба және зерттеу жұмыстары.

Жазба деректер

  • «Авеста» шығармасы.
  • Геродот еңбектері.
  • Қытай саяхатшысы Чжан Цянь еңбектері.
  • Сыма Цяньнің «Тарихи жазбалар» еңбегі.

Билеушілері

Диодот, Евтидем.

Шаруашылығы

Егіншілік, мал шаруашылығы, қолөнер.

Бекітуге арналған тапсырма: сәйкестендіру

Төмендегі тұжырымдарды тиісті мемлекетпен сәйкестендіріңіз.

1. Елді перғауындар билеген.

Жауабы: Египет

2. Иштар қақпасы орналасқан ел.

Жауабы: Вавилон

3. Вавилонның солтүстігінде пайда болған ірі мемлекеттердің бірі.

Жауабы: Ассирия

4. Қазіргі Армения аумағында өмір сүрген ежелгі мемлекет.

Жауабы: Урарту

5. Б.з.б. III ғасырда жеке мемлекетке айналып, Диодот патшалық еткен мемлекет.

Жауабы: Бактрия

6. А. Македонский б.з.б. 330 жылы Әмудариядан өтіп, қай елдің астанасын басып алды?

Жауабы: Соғды

7. Хаттуса қай елдің астанасы?

Жауабы: Хетт

8. I Дарий кезінде қай ел он екінші аймаққа енді?

Жауабы: Бактрия

9. Қай мемлекеттің атауы «кеме жасаушы» деген сөзден шыққан?

Жауабы: Финикия

10. Билеушілерін «мың қаланың билеушілері» деп атаған мемлекет.

Жауабы: Бактрия

«Тарихи торша» ойыны: сұрақтар

  1. Ежелгі Бактрия туралы қандай деректер бар?
  2. Бактрия қалаларына сипаттама беріңіз.
  3. Евтидем патша елдің тәуелсіздігін қалай сақтап қалды?
  4. Бактрия жерінде археологиялық қазба жұмыстары қай ғасырдан бастап жүргізілді?