Бүгінгі келді сайысқа
«Сегіз қырлы сұлулар» шеберлік сайысы
Бұл іс-шара технология пәні бойынша алған білімді насихаттауға, қыз балалардың шығармашылығын дамытуға және ұлттық құндылықтарды дәріптеуге бағытталған.
Кіріспе: құттықтау және кештің рухы
Жүргізуші 1
Сәлеметсіздер ме, құрметті ата-аналар, оқушылар мен ұстаздар! Армысыздар, қадірменді әділқазылар алқасы! Бүгін ауылымызда думанды кеш. Ден қойып тыңдаңыздар, көңіл көтеріп, сергіңіздер! Жырдан шашу шашылып, күй күмбірлесін — қош келдіңіздер, халайық!
Жүргізуші 2
Қыздың аты — затына сай. Ниет етсең, өнерге бай болуға болады. «Үйрен де, жирен» — артық емес; бұл өмірде бос қалып, жай жүрмейік.
Сайыс туралы
Мектебімізде технология пәні апталығы аясында 5–7 сынып оқушылары арасында қыз балаларға арналған шеберлік сайысы ұйымдастырылды. Сайыстың мақсаты — қаракөз арулардың жүрегіне ата-бабадан қалған салт-дәстүрді ұялату, дәстүрлі өнерге баулу және сайыскерлер арасынан ерекше қабілеттілерді анықтау.
Бағдарлама бөлімдері
- 1. «Сәлем — сөздің анасы» (таныстыру)
- 2. «Шеберлік шыңға жеткізер» (көрме және өнер көрсету)
- 3. «Ойлы болсаң, озып көр» (мақалдағы құпия сөз)
- 4. «Ас — адамның арқауы» (салат құрамы)
- 5. «Бұрымды ару» сайысы
- 6. «Көктемгі фантазия» сән көрсетілімі
Сайыскер қыздар
- 1Мұрат Айнұр
- 2Набиулла Айзада
- 3Зинет Дильназ
- 4Хибатова Фариза
- 5Мұратжанова Альфия
- 6Базарбай Тоғжан
- 7Тоғайбай Қарылғаш
Әділқазылар алқасы
- Алибаев Қанатқали Рамазанұлы
- Муканова Эльмира Жалғасқалиқызы
- Балхашев Бауыржан Тасжанұлы
- Капиева Шолпан Зайреденқызы
- Қанатова Гүлназ (9-сынып оқушысы)
Шабыт берер ой
«Мен қазақ қыздарына қайран қалам, жанары жаны жаздай жайраңдаған. Қыз — елдің көркі» деген сөзді қапысыз қалай айтқан қайран бабам.
Намысын бермеу үшін жатқа қолдан, арулар аз болды ма атқа қонған. Өткен күннен көңілде із қалса, тарихтан сыз да қалады.
Ақын Исраил Сапарбайдың: «Ерліктің қос қанаты» деп Әлия мен Мәншүк ерлігін ұлықтаған өлең жолдарын арқау ете отырып, сайысымызды бастаймыз.
1-бөлім: «Сәлем — сөздің анасы»
«Болар елдің баласын сәнімен емес, сәлемімен танисың» — алғашқы кезеңде әр қатысушы өзін таныстырады. Әділқазылардан әділ бағалау сұралады.
2-бөлім: «Шеберлік шыңға жеткізер»
«Он саусағы майысқан» шебер қыздар тігін тігіп, тоқыма тоқып, жасаған бұйымдарын көрме түрінде ұсынады. Бұл кезеңде әр оқушы өз шығармашылығынан шағын көрме жасап, өнерін көрсетеді.
Бағалау өлшемдері: ұқыптылық, идеяның жаңашылдығы, орындалу сапасы, эстетика және таныстыру мәдениеті.
3-бөлім: «Ас — адамның арқауы»
Қазақ дастарқаны — береке мен бірліктің белгісі. Бұл кезеңде қатысушылар дайындап келген салаттарының құрамын таныстырып, жасалу ерекшелігін және ұсынылу тәсілін түсіндіреді.
4-бөлім: «Ойлы болсаң, озып көр»
Бұл кезеңде әр сайыскер мақал-мәтелдегі көп нүктенің орнына тиісті сөзді тауып, мағынасына сай толық айтып береді. Барлығы 15 мақал ұсынылады.
Құпия сөздері бар мақалдар
- 1) Істі ине тікпейді, икемді қол тігеді.
- 2) Шешеннің тілі алтын, шебердің қолы алтын.
- 3) Кестені көңіл сызады, көз сынайды.
- 4) Ынтымақ — көптің батасы, нан — тамақтың атасы.
- 5) Ағаш көркі — жапырақ, адам көркі — шүберек.
- 6) Қанатсыз құс, жапырақсыз ағаш.
- 7) Ұлдың ұяты — әкеге, қыздың ұяты — шешеге.
- 8) Дастарқаныңда наны жоқтың, тамағының сәні жоқ.
- 9) Салтын құрметтегенді халқы құрметтейді.
- 10) Зергер адам — зерделі адам.
- 11) Ағайынның алтын сарайынан, анаңның жыртық лашығы артық.
- 12) Баба үмітін ақтамағанды ешкім де жақтамайды.
- 13) Салт-дәстүрге адал болған арымас, арам болған жарымас.
- 14) Бұлақтың жақсылығы — сағасынан, баланың жақсылығы — анасынан.
- 15) Салт-дәстүрі жарасқан халықтың ынтымағы жарасқан.
Қатысушыларға алғыс айтылады. Жауаптар тыңдалып болған соң, әділқазылар бағасын береді.
5-бөлім: «Бұрымды ару»
Бұрым — қыз көркі, ұлттық нәзіктіктің нышаны. Бұл кезеңде қатысушылардың шаш күтімі, ұқыптылығы және бұрым сәні бағаланып, «бұрымды ару» анықталады.
Бұрымы ұзын қарындас, жан бар ма саған арылмас. Қылықты қыздар көп болса да, бұрымды қыздар бір басқа.
6-бөлім: «Көктемгі фантазия» сән көрсетілімі
«Ағаш көркі — жапырақ, адам көркі — шүберек» — бұл кезеңде қыздар өз қолымен дайындаған қиял-ғажайып киім үлгілерін киіп, сән үлгісін көрсетеді. Идея, үйлесім, қолданылған материал және сахна мәдениеті бағаланады.
Қорытынды: марапат сәті
Еңбек — береке бастауы. Сайыс барысында кімнің білгір, кімнің ұшқыр екенін салыстырып көрдік. Әділ төрелік айту — әділқазылардың міндеті. Енді сөз кезегін әділқазылар алқасына береміз.