Қазақша рефераттар

Дәптерге осы сөздерді жатқа жазу

Пәні: Әдебиеттік оқу Сынып: 2 Тақырып: «Қыс» Автор: М. Дулатов

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: автормен таныстыру арқылы мәтіннің мазмұны мен идеясын ашу; оқушылардың таным мүмкіндіктерін анықтау.
  • Дамытушылық: сөздік қорын, елестету, есте сақтау және зейін қабілеттерін дамыту.
  • Тәрбиелік: қоршаған ортаны, табиғатты сүюге және қорғауға тәрбиелеу.

Міндеті және нәтиже

Міндеті: технологиялық картаның регламентін орындау.

Жоспарланған нәтиже: қойылған мақсатқа жету.

Ресурстар мен тәсілдер

Көрнекілігі
Сюжетті суреттер, автордың портреті, сызбалар, плакаттар.
Әдісі
БИС, СТО технологиялары, сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу.
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, қазақ тілі.

Сабақтың барысы

Құрылым кезең-кезеңімен ұйымдастырылып, оқушылардың қызығушылығын ояту, мәтінді түсіну және ой қорыту дағдыларын дамытуға бағытталады.

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Көшбасшы оқушыларға сәттілік тілеу, сыныптың оқу әрекетіне дайындығын қалыптастыру.

II. Жаңа сабаққа дайындық (қызығушылықты ояту)

1) Сөзжұмбақ арқылы жұмбақ шешу

  • а) Қыста ғана болады.
  • ә) Есіктен кіреді еңкейіп, төрге шығады қампиып.
  • б) Отқа жанбас. Ұстасаң, қолың тоңады. Суға батпас.

Шешуі

қар

Шешуі

аяз

Шешуі

мұз

2) Емле ережесін еске түсіру

ЙА + Я тіркесіне қатысты: АЙАЗ — естілуі, АЯЗ — жазылуы.

3) Жедел сұрақтар

  • Қазір қай мезгіл?
  • Жыл мезгілі нешеге бөлінеді?
  • Қыс айларын ата.
  • Үй жануарларының қысқы тіршілігі туралы не білесің?
  • Дала аңдары қыста қалай тіршілік етеді?
  • Қыс туралы қандай өлең-жыр білесің?
  • Өлеңде қыс қалай сипатталған? (Түн ұзарып, күн қысқарады.)

1-кезең: Тірек сөздермен жұмыс

Тақтаға тірек сөздер жазылады. Оқушылар +/− белгілеу арқылы өз білімін анықтайды, кейін сөздерді есте сақтап, дәптерге жатқа жазады. Дәптерлер алмастырылып, тексеріледі.

қыс қар аяз үскірік боран суық күн қысқарды түн ұзарды мұз қатты құстар жануарлар

Бағалау белгісі: оқушылар әр сөзге қатысты өзіне таныс/таныс емес екенін +/− арқылы белгілейді.

2-кезең: Жаңа сабақ (мағынаны тану)

Мәтінмен жұмыс

Мәтін топтастыру стратегиясы арқылы талданады. Оқушылар тізбектей оқиды, негізгі ойды анықтайды, мазмұнын талқылайды.

Автор туралы қысқаша мәлімет

  • Міржақып Дулатов (1885–1935) — ақын, жазушы, қоғам қайраткері.
  • Торғай өңірінде дүниеге келген.
  • Көркемсөз шебері ретінде қазақ әдебиетіне үлес қосқан.

Сөздік жұмысы

Мәтіндегі мағынасы күрделі сөздер мен тіркестер талданып, сөйлем ішінде қолданылып көрсетіледі.

үскірік боран жалтаң аяз шилі бет

3-кезең: Қарама-қарсы сұрақтар (миға шабуыл)

Оқушылар +/− белгілеу арқылы тұжырымдардың дұрыстығын тексереді және мәтін мазмұнын нақтылайды.

  1. Әңгімеде қай мезгіл туралы айтылады?
  2. Қыстың нешінші жұлдызы туралы айтылады?
  3. Қар қалай жауған?
  4. Қыс қандай болды?
  5. Қыста күн қысқара ма?
  6. Қыста күн жылына ма?
  7. Күшті аяз қай мезгілде болады?
  8. Өзен-көл қата ма?
  9. Өзен-көлдің үстімен адамдар жүре ме?
  10. Үскірік борандар қай мезгілде болады?
  11. Орман ішінде құстар көріне ме?
  12. Қоян қыста қалай тіршілік етеді?
  13. Үй жануарлары қыста қалай тіршілік етеді?
  14. Үй жануарларына қыс мезгілі жайлы ма?
  15. Қыста жылқышыларға қиын ба?
  16. Жылқышылар неге қыста далада жүреді?
  17. Жылқышылар неден қорқады?
  18. Жылқышыларды неге теңейді? («байғұсқа»)
  19. «Шилі бет» деп кімдерді айтады?
  20. «Жалтаң аяз» дегенді қалай түсінесің?
  21. Қыс мезгілі саған ұнай ма?
  22. Қыс мезгілі неге көп адамға ұнамайды?
  23. «Қыс» мәтінін сипаттаған автор кім?

4-кезең: Сергіту сәті (қимыл-қозғалыс)

Қыс

Қар жауды.

Боран

Алай-дүлей боран соқты.

Ашық күн

Күн ашылды, боран басылды.

Ақ әлем

Айнала аппақ қар жамылды.

5-кезең: Сыни сұрақтар (ой толғау)

Тұжырымдардың дұрыстығын +/− арқылы белгілеу, дәлел келтіру және пікір айту.

Қыс — жыл мезгілі.
Желтоқсан — қыс айы.
Қар аз жауды.
Нағыз көктем басталды.
Қыста күн қысқарады.
Қыста күн суық.
Күшті аяз қыста болады.
Өзен-көл мұз болып қатады.
Қатқан өзен-көлдің үстімен адамдар жүреді.
Үскірік борандар қыс мезгілінде болады.
Орман ішінде құстар көрінбейді.
Қоян қыста ұйықтайды.
Қыста адамдар үй жануарларына шөп, су, жем береді.
Үй жануарлары қыста қиналады: бапсыз, жайсыз, еркін жайыла алмайды.
Қыста жылқышыға қиын.
Қыста жылқышы жылқының соңында жүреді.
Жылқышылар қасқырдан қорқады.
«Жалтаң аяз» — бетті шымшитын аяз.
Жылқышының «шилі беті» — үсіген, желге қарай алмайтын бет.
Қысқы аяз балаларға ерекше әсер қалдырады.
Қыс мезгілі маған ұнайды, себебі…
Қыс мезгілі маған ұнамайды, себебі…
Назар аударайық: «Қыс» сипаттамасына «жаңбыр, ағаштардың бүршік атуы» сияқты белгілер сәйкес келе ме? Дәлел келтір.

6-кезең: Тақырыптық сөздік қор (шығармашылық жұмыс)

Оқушылар тақырып бойынша сөздік қорын толықтырады. Қалауы бойынша эссе, бес жол өлең немесе бірнеше сөйлем жазады. Дәптерлер алмастырылып, жазғаны оқылады және сөз саны белгіленеді.

Ұсынылатын форматтар

  • Эссе: «Қыс менің көзіммен»
  • Бес жол өлең: қысқа сипаттама
  • Сөйлемдер: тірек сөздерді қолданып 4–6 сөйлем құрау

7-кезең: Қорытындылау (Венн диаграммасы)

«Қыс» пен «Көктем» мезгілдерін салыстырып, ортақ және ерекшелік белгілерін анықтау.

Қыс

  • Аяз, боран
  • Өзен-көлдің қатуы
  • Күннің қысқаруы

Ортақ

  • Екеуі де жыл мезгілі
  • Әрқайсысы 3 айдан тұрады
  • Тіршілікпен және табиғат құбылыстарымен байланысты

Көктем

  • Күннің жылынуы
  • Қардың еруі
  • Табиғаттың жаңаруы

8-кезең: Үй тапсырмасы

Қыс мезгіліне сурет салу.

9-кезең: Бағалау

Белсенді қатысқан оқушыларды мадақтау, оқу үдерісіндегі жетістігін атап өту.

Негізгі идеялар

Түсіну

Мәтіннің мазмұны мен идеясын ашу, қыс мезгілінің ерекшеліктерін тану.

Дамыту

Сөздік қорды толықтыру, есте сақтау мен зейінді күшейту, ойды жүйелі жеткізу.

Тәрбиелеу

Табиғатты аялау, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау.