Қазақша рефераттар

Тігінші құралы

Сабақтың мақсаты

  • Ою-өрнектің шығу тарихы туралы жалпы түсінік беру.
  • Ою-өрнек түрлерімен таныстыру.
  • Халқымыздың салт-дәстүріне, қолөнеріне терең үңілдіріп, ой-өрісті дамыту.
  • Ұлттық ою-өрнек үлгілерін орынды қолдана білуге үйрету.

Үй тапсырмасын сұрау

Төмендегі тест сұрақтарына жауап беріңіз.

  1. 1) Мата неден тұрады?

  2. 2) Мата неше түрге бөлінеді?

  3. 3) Тігін машинасы неше түрге бөлінеді?

  4. 4) Алжапқышты қандай матадан тігуге болады?

  5. 5) Адам денесін өлшегенде қай жағында тұру керек?

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Түгелдеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Психологиялық дайындық

Сөзжұмбақты шешу арқылы жаңа тақырыпқа көшеміз. Оқушылар сөзжұмбақты шеше отырып, бүгінгі сабақтың қандай тақырыпта өтетінін анықтайды.

  1. 1. Тігіншінің құралы
  2. 2. Иық бұйымдарының бірі
  3. 3. Ұлттық бас киім
  4. 4. Қазақтың ұлттық саз аспабы
  5. 5. Ертеден бүгінгі күнге дейін жеткен үй жиһазы
  6. 6. Қалыңдықтың бас киімі
  7. 7. Ұлттық аяқ киім

Жаңа сабақ жоспары

  1. 1) Ою-өрнектің шығу тарихы

    Ұлттық ою-өрнектің қалыптасуы мен дамуына қысқаша шолу.

  2. 2) Ою-өрнектің топтары

    Тақырыптық және бейнелік топтарға бөлу.

  3. 3) Ою-өрнектің жасалу жолдары

    Оюлау, қию, қиюластыру және кестелеу тәсілдері.

  4. 4) Сарамандық жұмыс

    Қағазды бүктеу арқылы ою үлгісін жасау.

Ою-өрнектің шығу тарихы

Қазақ ою-өрнегінің өзіндік даму тарихы бар. Өте ерте заманда ата-бабаларымыз жазу-сызу кең таралмай тұрған кезде-ақ тау-тасқа әртүрлі белгілер түсіріп, белгілі бір мағынаны білдіріп отырған.

Ғасырлар бойы дамыған ою-өрнек қазақ халқының тұрмыс-тіршілігінде айрықша орын алып, ғасырдан ғасырға, ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан ірі рухани-мәдени мұра ретінде сақталып келеді.

Мысалы, әрбір қазақ шаңырағында сандық, алаша, киіз бұйымдар, құрақ көрпешелер, зергерлік әшекейлер, ат әбзелдері сияқты тұрмыстық және сәндік заттар кездеседі. Олардың көпшілігіне ою-өрнек түсіріліп, көркемдік мән береді.

Негізгі ұғымдар

Ою
Бедері түсірілетін үлгіні ойып, кесіп, қиып немесе екі затты оя кесіп, қиюластыру арқылы жасалатын тәсіл.
Өрнек
Киім-кешекке, тұскиізге және басқа да қолөнер бұйымдарына кестелеп түсірілетін, сондай-ақ алаша, қоржын сияқты тоқымаларға салынатын геометриялық және бейнелік бедер.
Ою-өрнек (орнамент)
Әсемдеу, сәндеу мағынасын білдіретін, арнайы жүйемен құрылып, ырғаққа бағынған өрнек бөлшектерінің жиынтығы.

Сарамандық жұмыс

Орындау жолы

  1. 1 Қағазды екі немесе үш рет бүктеңіз.
  2. 2 Бүктелген қағазға оюдың пішінін сызыңыз.
  3. 3 Сызылған сызық бойымен қиып, оюды ашып көріңіз.

Үйге тапсырма

Қағазды бүктеу әдісі арқылы бірнеше ою үлгісін қиып келу.

Кеңес

Симметрияны сақтау үшін бүктеу сызығы мен қиылатын бөліктердің орналасуына мән беріңіз.