Шебердің қолы алтын дейді қазақ
«Жапырақтар сарғайғанда» ашық тәрбие сағаты
Бұл кеш — «Алтын күз» мерекесіне арналған ашық тәрбие сағаты. Бағдарламада таныстыру, күз тақырыбына көркем сөз оқу, сұрақ-жауап, өнер сайысы, үй тапсырмасы (қолөнер), сән үлгісі және қорытынды бөлімдер қамтылады.
Негізгі бөлімдер
- 1Таныстыру
- 2Күз тақырыбына көркем сөз оқу
- 3«Білгенге — маржан» сұрақ-жауап
- 4Өнер сайысы
- 5Үй тапсырмасы: қолөнер таныстырылымы
- 6Сән үлгісі
- 7Қорытынды
Жүргізушілердің құттықтау сөзі
1-жүргізуші
Кеш жарық, қымбатты ұстаздар мен оқушылар! «Жапырақтар сарғайғанда» атты ашық тәрбие сағатына қош келдіңіздер!
2-жүргізуші
Армысыздар, ұлағатты ұстаздар! Бармысыздар, жадыраған жас достар! Уа, халайық, назар салыңыздар! Алтын күзге арналған кешімізді бастайық!
Ескерту
Жүргізушілер сайыс жоспарын таныстырып, әділқазылар алқасын ортаға шақырады. Сайыскерлер көрермен қошеметімен сахна төріне шығады.
Бөлімдер мазмұны
1-бөлім: Таныстыру
Күз келіп, хан мен ханшайымдай ажары жарасқан кештің шымылдығы түріледі. Сайыскерлер өздерін таныстырып, мінезі мен қабілетін қысқа әрі нық түрде көрсетеді.
Көркем шумақ
Күз келіп, хан мен ханшайым
Өткізді күзгі бұл айын.
Ханшайым тапқыр қыз болды,
Ағызар сөйлеп сөз майын.
2-бөлім: Күз тақырыбына көркем сөз оқу
Табиғатты аялау, күз сұлулығын сақтау идеясы көркем сөз арқылы өріледі. Қадыр Мырза Әлі жырларындағы кең тынысты дала, еркіндік пен дархандық ұғымдары кеш мазмұнымен үйлестіріледі.
Тақырып өзегі
Табиғатты құрметтеу — ұлт тәрбиесінің бір бөлігі. Күз туралы көркем сөздер оқылып, қатысушылардың тіл мәдениеті мен сахналық мәнері бағаланады.
3-бөлім: «Білгенге — маржан» сұрақ-жауап
Бұл кезеңде білім мен тапқырлық сыналады. Сайыскерлер жасырын сұрақтарға жылдам әрі нақты жауап береді.
1-топ сұрақтары
-
«Саумалық» деген не?
Жаңа сауылған саумал сүт.
-
«Мен қазақпын, биікпін, байтақ елмін…» өлең жолдарының авторы кім?
Жұбан Молдағалиев.
-
Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігі қай жылы, қай күні жарияланды?
1991 жыл, 16 желтоқсан.
2-топ сұрақтары
-
Жерді қоршап тұрған су қабаты қалай аталады?
Гидросфера.
-
Қытайдың астанасы қай қала?
Бейжің.
-
Қазақтың тұңғыш ғарышкері кім?
Тоқтар Әубәкіров.
3-топ сұрақтары
-
«Ереуіл атқа ер салмай, егеулі найза қолға алмай…» өлеңінің авторы кім?
Махамбет Өтемісұлы.
-
Қазақстандағы ғарыш айлағы қалай аталады?
Байқоңыр.
-
Маңғыстауда негізгі мал азығын құрайтын шөп?
Жусан.
4-бөлім: Өнер сайысы
«Асыл тастан, өнер жастан» деген ұстанымға сай, бұл кезеңде сайыскерлер ән, би, күй, көрініс немесе өзге де өнерін ұсынады. Бағалау өлшемдері: сахна мәдениеті, орындау шеберлігі, идея тұтастығы.
5-бөлім: Үй тапсырмасы — қолөнер
Сайыскерлер алдын ала дайындаған қолөнер бұйымдарын таныстырады. Көрермендер бұйымның ұқыптылығына, мазмұнына, ұлттық нақышына назар аударады.
Кештің ой өзегі
Өнер — тәрбиенің айнасы. Қолөнер арқылы төзім, ұқыптылық, талғам мен дәстүр сабақтастығы көрінеді.
6-бөлім: Сән үлгісі
Бұл бөлімде қатысушылар өз қолымен тіккен немесе құрастырған киім үлгілерін көрсетеді. Әсемдік, үйлесім, идея және таныстыру мәнері есепке алынады.
7-бөлім: Қорытынды
Әділқазылар жеңімпаздарды анықтап, қатысушыларға тілек айтады. Кеш «білім мен тәрбие — егіз» қағидасын алға тартып, өнер мен ізденіске шақыратын қорытынды сөзбен аяқталады.
Тілек
Өнерлеріңіз өрлей берсін, қайыспаңдар. Ойлы орта кеңейсін күннен-күнге. Өскен елдің жұртынан қалыспаңдар.
«Көктем аруы» сайысы
Тақырыбы мен мақсаты
Тақырыбы
«Көктем аруы»
Мақсаты
Қыз балаларды ұлттық тәрбие негіздері мен салт-дәстүрді білуге баулу; әдеп пен өнерді дәріптеу; ана тілінде таза сөйлеу дағдыларын дамыту; инабаттылық пен талғам қалыптастыру.
Құттықтау және ашылу
1-жүргізуші
Жиналыппыз сәтті күні бәріміз, үлкен-кіші — жасымыз бен кәріміз. Төрлетіңіздер, қадірменді қонақтар!
2-жүргізуші
Бүгін мектебімізде думанды той. Жырдан шашу шашылсын, күй күмбірлеп, көңіл сергісін!
Ортақ ой
Қазақ халқы қыз баланы қашан да қадірлеген. «Қыз өссе — елдің көркі, гүл өссе — жердің көркі» деген сөз осы кештің рухын айқындайды.
Сайыс шарттары
Сайыс басталар алдында әділқазылар алқасы таныстырылады, қатысушыларға бағалау талаптары түсіндіріледі. Кейіннен ән-шашу ұсынылып, үлкендердің ақ батасы алынады.
Бағыттар
- 1Таныстыру
- 2«Салт-дәстүрді білесің бе?»
- 3«Өнер алды — қызыл тіл»
- 4«Жеңешеммен біргемін» (дастархан мәзірі)
- 5Көктемгі сән үлгісі
- 6«Әжемнің ақ сандығы» (қолөнер)
2-шартқа үлгі сұрақтар
Бұл бөлім қатысушылардың салт-дәстүр туралы білімін, ой ұшқырлығын және сөйлеу мәнерін қатар бағалауға мүмкіндік береді.
Бөлімдерге қысқаша шолу
«Өнер алды — қызыл тіл»
Қыздар өнерін көрсетеді (өлең, ән, сахналық қойылым), сондай-ақ көктем туралы мақал-мәтел айтып, тіл байлығы мен тапқырлығын танытады.
«Жеңешеммен біргемін»
Дастархан мәдениеті мен ұлттық тағам түрлерін таныстыру. Қыздардың ас мәзірін әзірлеудегі ептілігі, ұқыптылығы мен таныстыруы бағаланады.
Көктемгі сән үлгісі
Қатысушылардың талғамы, үйлесім таба білуі және образды сахнада ұсыну мәдениеті назарға алынады.
«Әжемнің ақ сандығы»
Қолөнер сайысы: кесте, тоқымашылық, бұйым құрастыру және ұлттық нақыш. «Шебердің қолы — алтын» қағидасы осы бөлімде айқын көрінеді.
Тәрбиелік түйін
Қыз баланы нәзіктікке, саналылыққа, адамгершілікке баулу — ұлттық тәрбие өзегі. Сайыс кезеңдері арқылы қатысушылардың мәдениеті, тілі, талғамы, өнері мен дәстүрге құрметі қатар шыңдалады.
Қорытынды тілек
Әділқазылар әділ бағасын беріп, аруларға сәттілік тілейді. Ұлттық құндылықты ұлықтайтын осындай кештер жас ұрпақтың рухани әлемін байытып, өнерге деген ынтасын арттыра берсін.