Қазақша рефераттар

Химиялық элементтер қосылыстарының атаулары

Химияны оқуға қызығушылықты арттыру және танымдық, дербес қабілеттерді дамыту

Қызығушылық — оқушының белгілі бір нысанға зейін қойып, заттар мен құбылыстарды танып-білуге ұмтылысы. Химия пәнінде оқушыны баурап алатын құбылыстар аз емес; маңыздысы — сол мүмкіндіктерді дер кезінде байқап, орнымен ұсына білу.

Химияны меңгеру шашыраңқы деректерді жаттауға емес, себеп–салдары айқын танымдық білімге сүйенуі тиіс. Әсіресе заттың құрылысы мен қасиеттері арасындағы байланыстарды ашу — оқу мазмұнының өзегіне айналғаны жөн.

Оқушының танымдық қабілеті дербестік арқылы нәтижелі дамиды: ынта мен саналы жауапкершілік қалыптасқанда, проблемалық жағдайларды өз күшімен шешкенде таным қызметі күшейеді. Дербестіктің негізі — оқулықпен, анықтамалықтармен, сөздіктермен, энциклопедиялармен және өзге оқу құралдарымен өз бетінше жұмыс істей білу.

Оқытуда басты бағдар

Бейорганикалық және органикалық дүниенің дамуы туралы ілім, сондай-ақ заттар мен құбылыстардың өзара байланысы мен тәуелділігі мектептегі химия курсының өн бойында жүйелі түрде көрініс табуы керек.

8-сынып: «Химия қақпасы» арқылы базалық білімді жүйелеу

8-сынып оқушылары үшін химияны қабылдауды жеңілдетіп, білімді тиянақтау мақсатында Жұбайбек Жұмаханұлының «Химия қақпасы» оқу құралына сүйене отырып оқыту ұсынылады.

Негізгі оқу міндеттері

  • Элементтердің атауы мен таңбалануын меңгеру.
  • Элементтердің бос күйіндегі агрегаттық күйін анықтау.
  • Табиғатта таралуын, мөлшерін және металдардың белсенділігін қарастыру.
  • Бейметалдардың қасиеттерін салыстыру және элемент валенттілігін игеру.
  • Формула құрастыру, атау беру, реакция теңдеулерін құру және теңестіру дағдыларын қалыптастыру.

Оқу құралының маңызы

«Химия қақпасы» — кестелерді «қақпа» бейнесіне біріктірген жүйе. Әр кестенің ықшам әрі есте сақтауға жеңіл берілуі оқушының тұрақты білім қорын қалыптастыруға көмектеседі. Құралда 30-дан астам кесте жүйеленген, қосымша ретінде ғалымдар туралы қысқаша мәліметтер, 8 өлең және 6 диалог ұсынылған.

Қамтылатын тақырыптар (қысқаша құрылым)

  1. I Химиялық элементтерді атау және таңбалау.
  2. II Бос күйіндегі элементтердің агрегаттық топтары.
  3. III Элементтердің Жер қыртысындағы массалық үлесі (пайызбен).
  4. IV Химиялық элементтердің жарық спектрі.
  5. V Элементтер жіктелуі бойынша қасиеттері.
  6. VI Элементтердің салыстырмалы атомдық массасы.
  7. VII Элементтердің валенттігі.
  8. VIII Күрделі қосылыстардың формулаларын құрастыру.
  9. IX Элемент қосылыстарының атаулары.
  10. X Күрделі қосылыстардың химиялық қасиеттері.

9–10-сынып: саралап, деңгейлеп оқыту және сатылай кешенді талдау

Деңгейлеп оқыту технологиясы

Деңгейлеп оқытудың мақсаты — әрбір оқушының жеке даму деңгейіне сай оқу материалын меңгеруін қамтамасыз ету. Бұл тәсіл әсіресе 10-сыныпта тиімді: себебі тұлғаға бағдарланған оқытуда дифференциация шешуші рөл атқарады.

Мұнда оқытуды әр оқушыға жеке жоспар жасау ретінде емес, оқу үдерісін оқушылардың айырмашылығын ескеретін ұстаным ретінде қарастырған жөн. Сонымен бірге, қабілетіне қарай оқушыларды әртүрлі пәндік бағыттарға (мысалы, математика, биология, химия) немесе факультативтерге (сурет, шахмат, спорт, музыка) топтастырып оқыту да қолданылады.

Сатылай кешенді талдау (СКТ)

СКТ оқушының қызығуы мен ынтасын қалыптастыруға бағытталады. Тірек-сызбанұсқаларды пайдалану арқылы оқушыларды өз бетінше жұмысқа жұмылдырып, логикалық ойлау мен танымдық қабілетті дамытады.

Әрбір элементті қарастыруда: анықтама беру, элементті тану, тарихы, табиғатта таралуы, алу жолдары, қасиеттері, түрлендіру тәсілдері, қолданылуы және қорытынды жасау жүйелі түрде қамтылады. Сабақты ретімен жүргізу оқушы мен мұғалім арасында білім мен дағдыны орнықтырады.

11-сынып: проблемалық оқыту арқылы ойлауды тереңдету

11-сыныпта проблемалық оқыту технологиясын қолдану оқушылардың пәнге қызығушылығын арттырып, ой-өрісін тереңдетуге және білімді практикада қолдана білуіне мүмкіндік береді.

Бұл әдісте оқушылардың алдында әртүрлі сұрақтар арқылы проблемалық жағдаяттар жасалады. Оқушы өз бетінше ізденген сайын ойлау қабілеті дамып, білім сапасы жақсарады.

Кейбір оқушылар жауапты ойланбай айтуы мүмкін. Сондықтан сабақ барысында оқушылардың тыңдау мәдениетін, дәлелді жауап құрастыруын және өз түсінігі бойынша пікір білдіруін қолдайтын сұрақтарға басымдық беріледі.

Қорытынды

Жаратылыстану-математикалық білім беруде инновациялық технологияларды тиімді қолдану — тұлғаға бағытталған білім беруді күшейтіп, оқушының жан-жақты дамуына ықпал етеді. Осы бағыттағы жаңаша мазмұн қазіргі оқыту жүйесінде жас ұрпақтың әлемдік сапа деңгейіндегі білім мен білік негіздерін меңгеруінің басты нысаны болуы тиіс.

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. 1 Аханбаев К. Жалпы және органикалық химия. Санат, 1999.
  2. 2 Бірімжанов Б. А. Жалпы химия (2-басылым). Ана тілі, 1992.
  3. 3 Нұғыманұлы И. Химияны оқыту әдістемесі. Алматы: Рауан, 1993.
  4. 4 Химия анықтамалығы журналы, №3, 2009.