Бақша ағаштары

Оқу іс-әрекетінің бағыты

Тақырып

Бақша ағаштары

Мақсат

Балаларды көркем шығарманы ынта қойып тыңдауға дағдыландыру; мақал-мәтел, тақпақ-өлең, шумақ айтқызып тілдерін дамыту; ойлау қабілетін арттыру; табиғатты сүюге және оны қорғауға тәрбиелеу; іс-әрекетті сурет сабағымен ұштастыру.

Міндеттер

  • Білімділік: алған білімдерін шыңдау, сабаққа қызығушылығын арттыру.
  • Тәрбиелілік: Отанын, жерін, орманын, табиғатын сүюге баулу.

Ұйымдастыру кезеңі

Балалар, бір-біріміздің қолымыздан ұстап, алақан арқылы жылылық сезініп, жақсы лебіздер білдірейік:

  • Аспанымыз ашық болсын.
  • Деніміз сау болсын.
  • Күніміз жарылқасын.
  • Әлемде тыныштық болсын.
  • Отбасымыз аман болсын.
  • Бақшамыз жайнай түссін.
  • Тәртіпті, әдепті болайық.

(Балалар орындарына отырады.)

Сабақтың өзегі

Бүгін біз Отанымызда өсетін жеміс ағаштары туралы білімімізді жалғастырамыз.

Сұрақ-жауап

  • Біз қай республикада тұрамыз?
  • Елордамыз қай қала?
  • Еліміздің рәміздерін ата.

Рәміздер туралы өлең жолдары

Елтаңбасы елімнің,
Неткен айбат, әдемі!
Тұнығындай көңілдің —
Ортада аспан әлемі.

Тәуелсіздік жолында
Талай-талай тер төккен.
Билігім өз қолымда —
Еркіндігім елтаңбам.

Сәуле шашқан алтын түсті күні бар,
Екпіндеген қыран құстай үні бар.
Ою басқан мөлдір-мөлдір көк аспандай,
Желбіреген қазағымның туы бар.

Күз туралы жұмбақтар

Жұмбақ

Айнала тоңазып,
Кей жеміс үседі.
Сарғайып жапырақ,
Судырам түседі.

Жауабы: Күз.

Күзде неше ай бар? Үш ай: қыркүйек, қазан, қараша.

Тағы бір жұмбақ

Аспай пісіп,
Қайнамай түскен — не?

Жауабы: Жеміс.

Балалар қандай жемістерді біледі? Алма, алмұрт, алша, өрік, шие және т.б.

Бұл жемістер бақта, яғни жеміс ағаштарында өседі.

Ойын: «Өз ағашыңды тап»

Мақсаты: қолдағы жеміске қарап, тиісті ағашты тауып, жемісті сол ағашқа ілу.

Дамытатын дағдылар

  • Зейін мен бақылағыштық
  • Жіктеу және салыстыру
  • Топпен әрекеттесу

Талқылау сұрағы

Неліктен әр жеміс өз ағашына «сәйкес» келеді? Бұл бізге табиғаттағы байланыстарды қалай түсіндіреді?

Әңгіме: «Бақша ағаштары» (Ы. Алтынсарин)

Оқиға желісі

  1. Бір күні ата мен бала жеміс ағаштарын аралап жүреді.
  2. Бала сұрайды: «Неге мына ағаш тіп-тік, ал анасы неге қисық өскен?»
  3. Атасы түсіндіреді: «Күтімі жақсы ағаш уақытында суарылып, топырағы қопсытылып, бағып-қағылғандықтан түзу өседі».
  4. Бала ой түйеді: табиғатты қорғау мен күтім жасаудың мәні зор.

Негізгі ұғым: «бағып-қағу»

«Бағып-қағу» — тек су құю емес. Ол — өсімдікке тұрақты қамқорлық жасау: топырағын қопсыту, уақытында суару, сындырмай сақтау, тазалық пен тәртіпті ұстау.

Талқылау

Сендер қалай ойлайсыңдар: ағаштың жақсы өсуі үшін ең алдымен не қажет?

  • Күннің сәулесі мен жылу
  • Құнарлы топырақ
  • Су
  • Аялы алақан, мейірім

Табиғатқа қамқорлық ережелері

  • Табиғатты қорғаймыз.
  • Ағашты сындырмаймыз.
  • Жапырағын баптаймыз.
  • Жемістерін күтіп-баптаймыз.

Табиғат — ол анамыз,
Табиғатқа — баламыз.
Құшағында ойнаймыз,
Шаттық әнге саламыз.

Кейіпкер: Бағбан ата

Кездесу

«Амансыңдар ма, балаларым! Мен — Бағбан аталарыңмын. Сендер бүгін жеміс ағаштары туралы сабақ өтіп жатыр екенсіңдер. Ендеше мен өзімнің жемісті қалай баптап, күтетінім жайлы айтып берейін».

Ойын: «Дәмін татып, тап!»

Шарты: балалар дөңгелене тұрып, көздерін жұмады. Бағбан ата әкелген жемістерден дәм татқызады, ал балалар дәміне қарай ажыратып айтады.

Бұл ойын сезім мүшелерін дамытуға, есте сақтауға және сөздік қорды байытуға көмектеседі.

Жемістер туралы тақпақтар

Балалар Бағбан атаға өз бағындағы жемістерге арнап өлең-шумақтарын айтады.

Алма

Нарттай қызыл алмам бар,
Мәз болады алғандар.
Жазда әдемі киінем,
Тілді балдай үйірем.

Алмұрт

Тіл үйірген алмұртпын,
Таңсығымын бар жұрттың.
Жақсы өсіре алмайды
Қараса егер салғырт кім.

Шабдалы

Мен шабдалы — дәмдімін,
Тәттілердің бірімін.
Дастарханның гүлімін,
Сусыныңды қандырар
Салқын шырын-пәрімін.

Өрік

Көктемде ерте гүлдеймін,
Кешігуді білмеймін.
Пістей тұрған кезімде,
«Менен аулақ жүр», — деймін.

Шие

Шілде болмай пісемін,
Дастарханға түсемін.
Мен моншақты шиемін,
Құмарсаңдар білемін:
Кетіп қалып жүрмесін
Тамағыңа сүйегім.

Алша

Көзін тартқан баршаның,
Қызыл күрең алшамын.
«Тәтті екен», — деп тамсанар,
Ауызына салса кім.

Шығармашылық жұмыс: сурет салу

Тапсырма

Балалар жеміс ағаштарының суретін салып, оны Бағбан атаға сыйға тартады. Жұмыс барысында әуен ойнап тұрады.

Мақал-мәтелдер (еңбек туралы)

Судан аттап өтсең —
Мұның аты еңбек.
Қырға шықсаң өрлеп —
Мұның аты еңбек.

(Осы бөлімде балалар еңбек туралы өзге де мақал-мәтелдерді кезекпен айтады.)

Бағбан ата балаларға алғыс айтып, қоштасады: «Көп рақмет, балаларым! Сабаққа жақсы қатысып, суретті де әдемі салады екенсіңдер».

Қорытынды сұрақтар

Еске түсіреміз

  • Бүгін қандай ағаштармен таныстық?
  • Жеміс қайда өседі?
  • Қонаққа кім келді?

Бағдарлаймыз

  • Біз қай қалада тұрамыз?
  • Балабақша қай көшеде орналасқан?

(Балалар өз жауаптарын толық сөйлеммен айтып, ойларын жүйелейді.)