Жақсылық тамшысы
Құндылықтар
Ақиқат, Сүйіспеншілік
Қасиеттер
Мейірімділік, қайырымдылық, адал еңбек, өзіне сенімділік, жанашырлық.
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Оқушыларға сыйластық құндылығы туралы түсінік беру және ақылды тыңдай білудің өмірдегі маңызын ұғындыру.
Мақсаты
Сыйластыққа негізделген қарым-қатынасты күшейту, тыңдай білу мәдениетін қалыптастыру.
Міндеттері
- Ақылды тыңдай білудің өмірдегі маңыздылығын түсіндіру.
- Тыңдай білу іскерліктерін дамыту.
- Ақыл, өнеге, өсиеттерді тыңдауға және бағалауға тәрбиелеу.
Ресурстар
Сабақ барысы
Сабақ ұйымдастыру кезеңінен басталып, тыныштық сәті, мәтінмен жұмыс, шығармашылық тапсырма, ән айту, үй тапсырмасы және қорытынды тыныштықпен жалғасады.
Негізгі дағды
Тыңдау мәдениеті, сыйластық, ізгі әрекет
Ұйымдастыру
- Сәлемдесу
- Үй тапсырмасын тексеру
Нәтиже
Оқушы өзгені тыңдаудың мәнін түсінеді, ақылды сөзге құлақ түруді әдетке айналдырады, ізгі қасиеттерді іс жүзінде қолдануға талпынады.
Тыныштық сәті: «Күннің нұры»
Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолдарыңызды айқастырмаңыз. Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.
Елестету
Күн нұры төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі бар деп елестетіңіз. Ол нұрдан баяу ашылып, балғын әрі таза әсем гүлге айналады. Бұл гүл әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңыз бен тілегіңізді тазартып, жүрегіңіздің қабығын ашады.
Нұр сәулесі бойыңызға ақырын тарай бастайды және біртіндеп күшейеді. Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз: қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашады. Қолымыз тек жақсы, ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі.
Нұр аяқтарыңызға тарайды: аяқтарыңыз да нұр шашады. Олар сізді жақсылық жасайтын жақсы жерлерге апарады, нұр мен махаббаттың құралына айналады.
Енді нұр аузыңызға, тіліңізге тарайды: тіліңіз тек шындықты және ізгі сөздерді айтады. Нұрды құлақтарыңызға бағыттаңыз: құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді естиді.
Нұр көздеріңізге жетеді: көздеріңіз жақсыны көріп, әр нәрседен жақсылықты аңғарады. Басыңыз түгелдей нұрға бөленеді: ойыңызға тек ізгі, сәулелі ойлар келеді.
Нұр күшейіп, шұғылаға айналып, денеңізден сыртқа шығып, айналаңызға сәуле шашады. Осы нұрды туыстарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз. Уақытша түсінбеушілік болып, ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз: олардың жүрегі де нұрға толсын.
Нұр бүкіл әлемге: барлық адамдарға, жан-жануарларға, өсімдіктерге, барлық тірі жанға таралсын. Ғаламның әр түкпіріне нұр жіберіңіз.
Ойша қайталау
Мен нұрлымын… Нұр менің ішімде… Мен — Нұрмын.
Осы нұр, махаббат және тыныштық күйінде аз ғана отырыңыз. Енді осы нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз: нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде. Оны осы әсем қалыпта сақтаңыз. Жаймен көзіңізді ашуға болады. Рақмет.
Дәйексөз және мағынасы
«Ата-ананың ақылы — сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы — сарқылмайтын көлмен тең.»
Дәйексөздің негізгі ойы: үлкендердің ақылын тыңдаған адам адаспайды, ақылы толысады, ісі алға басады. Ақылды тыңдай білетін бала да ақылды атанады.
Талдау
Ақыл — бағыт беретін жол; ал даналық — таусылмайтын рухани қор.
Орындау
Дәйексөзді хормен айту, кейін ұлдарға және қыздарға жеке-жеке қайталату.
Түйін
Тыңдау — құрметтің көрінісі; құрмет — тәрбиенің өзегі.
Мәтінмен жұмыс және әңгімелесу
«Қорада малың болсын, көшеде талың болсын»
Мәтін оқылып, түсіндіріледі. Талқылау барысында оқушылар өсиет сөздің мәнін ашып, өмірмен байланыстырып ой қорытады.
Талқылау сұрақтары
- Әкенің балаларына айтқан өсиетінің мәні неде?
- Балалар әке сөзін тыңдаудың арқасында қандай дәрежеге жетті? Өз ойларыңды айтыңдар.
Назар аударатын идея
Өсиетке құлақ түріп, оны жүрекпен қабылдау — табысты әрекеттің бастауы. Тыңдамау — мүмкіндікті өткізіп алудың бір себебі.
Мұғалім сыйы: М. Мақатаев «Анам маған…»
Анам маған:
— Үлкенді сыйла, — деген,
Сол сөз маған ізгілік құйған ерен.
Үлкендерден ауысқан кішілікті,
Үлкендердің өзіне сыйға берем.
Атамнан қалған мұра — ізеттілік,
Арымды соған қойғам күзеттіріп.
Адалдық — менің сәби айбарым ғой,
Маңдайынан жүргені жүз өптіріп.
Әңгімелесу
Өлең арқылы үлкенді сыйлау, ізеттілік пен адалдықтың адам өміріндегі орны талданады. Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өз тәжірибесімен бөліседі.
Шығармашылық жұмыс: «Жақсылық тамшысы»
Оқушылар «жақсылық» ұғымын нақты әрекеттер арқылы сипаттап, әркімнің күнделікті өмірде жасай алатын ізгі ісін ойластырады. Мақсат — жақсылықты сөз жүзінде ғана емес, іс жүзінде жүзеге асыруға ынталандыру.
Идея
Кішкентай жақсылықтың өзі үлкен өзгеріс әкеледі.
Тәсіл
Жазу, сурет салу, қысқа әңгіме құрастыру.
Нәтиже
Қайырымдылық пен жанашырлықты әрекетке айналдыру.
Топпен ән айту: «Мен сүйемін»
Мен сүйемін анамды,
Ізгілік пен адалдыққа баулыды.
Мен сүйемін әкемді,
Қорған болған, өзің сынды асылды.
Қайырмасы
Мен сүйемін елімнің кең даласын,
Мақтанышым өмірде бір өзіңсің.
Мен сүйемін, мен сүйемін туған жер,
Бақ-дәулеттің сыйы болған өзіңсің.
Мен сүйемін тауымды,
Баурайынан мөлдіреген нәр ақты.
Мен сүйемін елімді,
Тілеуменен бір өзіңе бақытты.
Мен сүйемін досымды,
Жақсылықты ортақ бізге тіледі.
Мен сүйемін бәріңді,
Мақтанышпен сүйе бергім келеді.
Ән топпен орындалады. Мазмұны арқылы сүйіспеншілік, ризашылық және елге құрмет сезімі күшейтіледі.
Үй тапсырмасы
Суретке қарап, бос жолға кімдердің ақыл сөздерін тыңдағың келетінін және не үшін тыңдағың келетінін жаз.
Соңғы тыныштық және қорытынды
Жай әуен қосылып, көзді жұмып отырып бүгінгі сабақты ойша еске түсіреміз: сабақ ұнады ма, қандай ой түйдік, қандай жақсы сөз естідік, қандай жақсы іс жасауға ниеттендік.
Жақсыны естіп, жақсыны айтып, бәріміздің көңіл күйіміз көтерілді. Ісіміз де, сөзіміз бен ойымыз да үйлесім табатынына сенейік. Сабақта көрініс тапқан жақсы қасиеттер жүрегімізде сақталып, іс жүзінде жүзеге ассын.
Ниет
Жақсы ой ойлайық, жақсы сөз сөйлейік, жақсы іс жасайық!
Осындай тыныштықта аз ғана отыра тұрайық. Енді жайлап көздеріңді ашуға болады.