Қазақша рефераттар

Сынып: 7Сабақтың тақырыбы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сынып
7-сынып
Сабақтың тақырыбы
Жылқы шаруашылығы
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Сабақтың типі
Жаңа сабақ
Әдістері
Баяндау, сұрақ-жауап
Көрнекілігі
ИКТ
Пәнаралық байланыс
География

Сабақтың мақсаттары

  • Білімділік: жылқы шаруашылығының адам өміріндегі маңызын түсіндіру.
  • Тәрбиелілік: оқушыларды әдептілікке, сыпайылыққа, шыдамдылыққа баулу.
  • Дамытушылық: пәнге қызығушылықты арттыру, ойлау белсенділігін дамыту.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1 Оқушылармен амандасу.
  2. 2 Сынып оқушыларын түгендеу.
  3. 3 Құрал-жабдықтарын тексеру.
  4. 4 Назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Логикалық сұрақтар

  1. Жер бетінде төрт тізесі бар қандай жануар?

    Жауабы: түйе.

  2. Өкпе ауруымен ауырмайтын үй жануары?

    Жауабы: ит.

  3. Әлемдегі ең биік жануар?

    Жауабы: керік.

  4. Бір жақ қырымен жатып ұйықтайтын жыртқыш сүтқоректі?

    Жауабы: ақ аю.

  5. Жер бетіндегі тісі ең көп жәндік?

    Жауабы: ұлу.

Тапсырма: төменде берілген белгілерді тиісті отрядтарға сәйкестендіріңдер

Белгілер

  1. Күрек тістері жақсы жетілген.
  2. Дене температурасы онша тұрақты емес.
  3. Түр құрамы өте көп.
  4. Сойдақ және азу тістері жақсы жетілген.
  5. Миы жақсы жетілген.
  6. Үшінші және төртінші саусақтары жақсы жетілген.
  7. Қарақұйрық, ақбөкен, бегемот.
  8. Кірпі, жұпартышқан, жертесер.

Қосымша мәліметтер

  • Борсық, күзен, қабылан.
  • Қалқанқұлақ, жайра, көк суыр.
  • Тұмсығы алға қарай шығынқы.
  • Сойдақ тістері өте көп.
  • Тістерінің құрылысы біркелкі.
  • Кей түрі ін қазып тіршілік етеді.
  • «Қуысмүйізділер» тұқымдасы бар.

III. Жаңа сабақ: жылқы шаруашылығы

Жіктелуі (мысал ретінде)

Дүние
Жануарлар
Тип
Көпжасушалылар
Класс
Сүтқоректілер
Отряд
Тақтұяқтылар
Түр
Қазақы жылқы
Туыстық/аймақтық тип
Адай жылқысы
Тұқым тармақтары
Жолат, Домбай және т.б.

Ескерту: жіктеу үлгі ретінде берілді; нақты таксономиялық атауларды оқулықпен нақтылау ұсынылады.

Қазақы жылқы: төзімділік пен бейімделгіштік

Қазақы жылқы — Қазақстанда ерте кезден бері өсіріліп келе жатқан қолтұқымдардың бірі. Оның негізгі тобы жабы деп аталады. Бұл жылқы көлік ретінде де, сондай-ақ еті мен сүті үшін де өсіріледі.

  • Дене бітімі шымыр, қатаң ауа райына төзімді.
  • Жыл бойы жайылымда бағылады, жемшөпті талғамайды.
  • Тез қоңданады, салт мінуге қолайлы.

Шоқтығына дейінгі биіктігі

шамамен 145 см

Тұрқы

шамамен 150 см

Салмағы

460–470 кг

Жайылымда семіртілген жағдайда 230–250 кг шамасында таза ет алуға болады. Жабы жылқылары Атырау, Ақтөбе, Қарағанды, Қызылорда, Түркістан, Алматы, Жамбыл, Шығыс Қазақстан және Ақмола аймақтарында өсіріледі.

Қостанай жылқысы

Қостанай жылқысы Қостанай өңірінде және Ресейдің Челябі аймағында өсіріледі. 1951 жылы жеке қолтұқым ретінде бекітілген. Жергілікті қазақы жылқы биелерін асыл тұқымды қалмақ, дән және Орлов айғырларымен жұптастыру арқылы шығарылған.

Бұл қолтұқым тебінге (қар астынан шөп тебіндеп жеуге) төзімсіз келеді.

Мұғалжар қолтұқымы және өзге тұқымдар

Қазақстанның батыс өңірінде соңғы жылдары Мұғалжар қолтұқымы шығарылды. Ол негізінен етті және сүтті бағытта өсіріледі. Биелері жылына шамамен 3000 литрге дейін сүт бере алады.

Сонымен қатар елімізде жон, желғор, қарабайыр, буденный және түрікмен ахалтекесі сияқты жылқылар да өсіріледі. Жылқы тек көлік ретінде ғана емес, дәмді еті мен шипалы қымызы үшін де бағаланады.

Жылқы өнімдері

Қымыз

Қымыздың тарихы 3 мың жылға жуық. Қымыз — халқымыздың кәделі әрі киелі сусыны. Қазақ дәстүрінде қымыздың 40-қа жуық түрі дайындалады, тәсілдері де әртүрлі.

Ұлттық мұра

Мысал түрлері

  • Уыз қымыз
  • Бал қымыз
  • Бесті қымыз
  • Дөнен қымыз
  • Жуас қымыз
  • Қысырақ қымыз
  • Шырғанақ қымыз
  • Тағы басқа түрлері

Қымыздың шипалық қасиетіне шетел елдері де қызығушылық таныта бастады. Ұлттық мерекелеріміздің бірі қымызмұрындық деп аталады.

Ет өнімдері

Жылқы етінен өндірілетін дәстүрлі өнімдерге жал, жая, қазы, қарта және шұжық жатады.

Дәстүрлі тағам
Жал
Желке тұсындағы майлы бөлік.
Жая
Екі жамбастың сыртқы бөлігі, сауыр еті.
Қазы
Қабырғаның майлы сүбе еті.
Қарта
Тік ішектің майлы бөлігі.
Шұжық
Туралған ет пен майды ішекке тығып, илеу арқылы дайындалатын тағам.

IV–VI. Қорытынды бөлім

IV. Бекіту

«ТВ Бинго»

Өтілген материалды ойын формасында бекіту.

V. Бағалау

Критерий бойынша

Жауаптың толықтығы мен белсенділік ескеріледі.

VI. Үйге тапсырма

  1. 1) Жылқы шаруашылығы тақырыбын оқу.
  2. 2) Тест жазу.
  3. 3) Сөзжұмбақ құрастыру.